De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini staat vrijdag in Palermo voor de rechter, vanwege het tegenhouden van een ngo-boot met op zee geredde vluchtelingen in 2019. De openbaar aanklager heeft zes jaar gevangenisstraf geëist tegen Salvini.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
Hoe is de Italiaanse vicepremier voor de rechter beland?
Vandaag komt er een (voorlopig) einde aan een politiek-juridische saga die al ruim vijf jaar voortduurt in Italië. Een rechter doet uitspraak over de vraag of vicepremier Matteo Salvini zich in zijn eerdere ambt van minister van Binnenlandse Zaken schuldig gemaakt heeft aan ontvoering en nalatigheid in het uitvoeren van zijn ambt.
Salvini maakte indertijd deel uit van de eerste regering van Giuseppe Conte, een alliantie tussen de populistische Vijfsterrenbeweging en de radicaalrechtse Lega-partij, die hij nog altijd leidt.
Als minister weigerde hij in augustus 2019 negentien dagen lang om de opvarenden van het Spaanse ngo-schip Open Arms aan wal te laten op het Italiaanse eiland Lampedusa. Aan boord waren 147 vluchtelingen en migranten, vertrokken uit Noord-Afrika en gered op zee.
Uiteindelijk mochten ze toch aan wal komen in Italië. Het Openbaar Ministerie van Palermo stelde een onderzoek naar Salvini in.
Wat zijn de politieke gevolgen van de uitspraak?
Als het tot een veroordeling komt, betekent dat niet dat Salvini zijn ambt zomaar neerlegt. Ook nu is hij namelijk minister, ditmaal van Infrastructuur in de rechtse regering van premier Giorgia Meloni. Zij liet na de strafeis in oktober al weten het proces als politiek gemotiveerd te beschouwen en betuigde haar ‘totale solidariteit’ aan haar minister en vicepremier.
Zulke uitspraken van regerende politici tegen de rechterlijke macht zijn in Italië geen ongekend fenomeen. Meloni zet daarmee een traditie voort van haar politieke leermeester, oud-premier Silvio Berlusconi.
Wat zegt Salvini zelf?
Ook de beklaagde zegt het Open Arms-proces te beschouwen als een louter politiek ingegeven proces. Dinsdag zei hij in een interview met de rechtse krant Il Giornale: ‘Het is een politieke aanval van links, dat mij wil elimineren.’
Salvini zegt te rekenen op vrijspraak. ‘Omdat ik wil geloven dat Italië een normaal land is, en in een normaal land word je niet veroordeeld omdat je de grenzen verdedigt’, aldus de Lega-politicus. Een veroordeling zou volgens de vicepremier ‘een feest voor mensensmokkelaars en vijanden van Italië’ betekenen.
Daarnaast hekelt Salvini het feit dat hij als enige voor de rechter staat, terwijl toenmalig premier Giuseppe Conte vrijuit gaat. Conte zegt dat hij tegenstander was van de Salvini’s beslissing om het schip geen toestemming tot aanleggen te geven.
In het proces kwamen e-mails van de oud-premier aan bod, waarin hij zijn minister vroeg om de minderjarigen van boord te laten. Op de avond dat de boot eindelijk de haven mocht binnenvaren, diende Conte zijn ontslag in vanwege de spanningen tussen hem en Salvini.
Gaat Salvini nu de gevangenis in?
Die kans is nihil. Als de vicepremier vrijdag een gevangenisstraf krijgt, heeft Salvini nog twee kansen om tegen de beslissing in beroep te gaan. Verder is het goed mogelijk dat een gang naar de gevangenis sowieso niet aan de orde komt, bijvoorbeeld omdat de rechter een straf onder de vier jaar geeft: die worden in Italië thuis uitgezeten, vanwege overvolle cellen.
Maar ook de kans dat Salvini met een enkelband thuis op de bank komt te zitten, lijkt uitermate klein. Een dergelijk scenario is hoe dan ook nog jaren ver weg. Want dat de politicus tegen een eventuele veroordeling in hoger beroep zal gaan, staat buiten kijf.
Vijf jaar na dato is het Open Arms-proces voor de politiek uitgerangeerde Salvini in elk geval in publicitair opzicht welkom. Zijn rol als verdachte geeft hem weer even zijn oude plek in de schijnwerpers terug, een plek waar hij gewoonlijk wordt verdrongen door premier Meloni.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant