Het kan dus wel: korte EU-toppen (één dag) waarbij de regeringsleiders zonder middernachtelijk drama over woordjes akkoord gaan met de slotconclusies. Een beter verloop van de allereerste EU-top onder zijn leiding had António Costa niet kunnen wensen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De nieuwe EU-president had van tevoren aangekondigd te kiezen voor een andere werkwijze dan zijn voorganger Charles Michel. Dat gebeurde op indringend verzoek van de regeringsleiders die eensgezind aan de Portugees hadden laten weten dat het echt anders moest. De vloek van Michel - chaotische toppen, vermoeide koppen - moest na vijf jaar worden verbroken.
Daarin slaagde Costa wonderwel. Al tijdens de voorbereiding van de top door hem en zijn team, was er in de Brusselse wandelgangen louter lof te horen. Costa belde of bezocht alle leiders, van de grote en kleine lidstaten, en bood een luisterend oor. ‘Geen manipulaties, geen verdeel- en heerstactieken’, typeerde een ambassadeur het verschil met de Belg Michel.
Eenzelfde waardering was er voor de opzet van de slotconclusies waarmee elke EU-top wordt afgesloten. ‘Puntig, helder, terzake. Iedereen is dolgelukkig’, concludeerde een verrukte EU-ambassadeur van een middelgroot land.
Michel meende dat de 27 premiers en presidenten zelf, ter plekke die conclusies moesten schrijven. ‘Leiderschap’ noemde hij dat, wat in de praktijk neerkwam op eindeloos schaven aan teksten tot die zo ambigue waren dat iedereen zich erin kon vinden.
Donderdag werd voor het eerst sinds 12 jaar helemaal niets veranderd aan de tevoren door de EU-ambassadeurs en EU-adviseurs aangeleverde conclusies. ‘We hebben vooral inhoudelijke discussies gevoerd en niet gesproken over dat er een komma naar links of rechts moest worden geschoven of worden toegevoegd. Iedereen heeft dat gewaardeerd’, stelde premier Dick Schoof na afloop van de top.
Let wel, dat was om half tien ’s avonds, uitzonderlijk vroeg. Zeker omdat de agenda alle aanleiding gaf tot uitloop. Die bevatte: Oekraïne, inclusief een bezoek van de Oekraïense president Zelensky, migratie, het Midden-Oosten, Syrië, Georgië en een strategisch debat over de rol van de EU in de wereld.
Toch kon Costa het diner van de leiders op een fatsoenlijk tijdstip laten beginnen en beëindigen. ‘Beginnersgeluk’, zei hij bescheiden na afloop. EU-ambtenaren wezen op de voorbereiding en Costa’s faciliterende instelling. Er was geen egotripperij, wat Michel vaak werd verweten.
Diplomaten durven evenwel geen weddenschap af te sluiten over de vraag hoe lang de nieuwe, voortvarende aanpak stand houdt. Als het straks gaat over extra miljarden, voor defensie of voor het EU-budget, dan zou het wel weer eens vertrouwd laat en chaotisch kunnen worden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant