Ook 2024 is een rijk kerstmuziekjaar. De muziekredactie van de Volkskrant selecteerde de beste albums, vol originele liedjes, warme klassiekers en zelfs rockende folk mét dwarsfluit. Alles kan. Want het is kerst.
is redacteur popmuziek van de Volkskrant.
Ook in muzikaal opzicht is het kerstseizoen zeer vergevingsgezind. Je kunt het als musicus eigenlijk niet gek genoeg maken: alles is geoorloofd. Een tienduizendste cover van een uitgekauwde evergreen als Jingle Bells? Natuurlijk, gewoon doen. Pure kitsch met tingelende klokjes en op de achtergrond een knappend haardvuur? Waarom niet, het is Kerst. Of een wrede metalbewerking van een traditionele Christmas-hymne, waarin het kindeke wordt toegegrunt? Graag.
Kerstmuziek is eigenlijk net zo breed gevarieerd als de héle muziek. En toch zit er een gemeenschappelijk gevoel in al die pop-kerstliedjes, in gecroonde jazzstukken en klassieke kerstwerken, van antieke polyfonie tot barok.
Aan de betere kerstmuziek kun je je warmen, en de kilte van een heel jaar verdrijven - zelden was kerstmuziek meer welkom dan in 2024. Als het even kan is kerstmuziek romantisch, en wordt als het goed is niet alleen de liefde voor de pasgeborene bezongen. En kerstmuziek mag over de top zijn, afgeladen met glitters en overdreven en desnoods vals sentiment, net als die boom die ieder jaar zwaarder wordt behangen. En álle kerstmuziek gaat natuurlijk over die twee dagen in december, die zowel religieus (Jezus) als popcultureel (Kerstman) worden herbeleefd, jaar in, jaar uit.
Kerstmuziek mag raadselachtig, hoogst origineel en geestig zijn, zoals die onvergetelijke indiekkraker Songs for Christmas van Sufjan Stevens, uit 2006. Maar een kerstlied mag je ook tot tranen roeren, zoals het verdrietigste kerstnummer aller tijden: Merry Xmas (1949), van de boogiewoogie-pianist en blueszanger Little Willie Littlefield. En natuurlijk onze eigen tranentrekker Eenzame Kerst van André Hazes (1976).
Ook 2024 is een mooi kerstmuziekjaar: de muziekredactie luisterde zich een weg door een onvoorstelbare berg gloeiende kerstplaten. We hoorden en selecteerden hoogst originele popliedjes, vaak van Nederlandse bodem. We herontdekten een rockende klassieker, en doken in historische kerstbarok. Alles voor een zalig kerstfeest.
De betere klassieke kerstmuziek ademt nostalgie, en dat doet ook Yuletide Treats van het in Nederland wonende pianokoppel Duo Pleyel. Pure finesse, voor rond de boom maar zeker ook voor op de koptelefoon. Lees de recensie: ‘Dit is barokmuziek op zijn best: met de blik stoïcijns vooruit, maar met zoveel finesse dat iedere draad uit Händels polyfone web zichtbaar wordt.’
Geen kerstmusicus, wel een connaisseur en verzamelaar. Oscar Smit zocht obscure maar heerlijke liedjes uit het Nederlandse aanbod door de jaren heen, en kwam met de vermakelijke compilatie The Sound of a Dutch Xmas Party, die het uitstekend doet als afspeellijst voor bij de borrel. Van een asgrauwe Hazescover tot pruttelende ritmeboxen. Lees de recensie: ‘Een leuk allegaartje Nederlandse underground.’
De Amerikaanse toetsenist en componist Rober Glasper schaamt zich nergens voor. Hij laat de open haard knetteren achter zijn album met de toepasselijke titel In December. Lees de recensie: ‘Ook de gospelsoul van Doobie Powell mag er wezen, zeker met de fraaie Rhodes-piano van Glasper op de achtergrond.’
Geen nieuw album, wel een mooie heruitgave van een folkpareltje: The Jethro Tull Christmas Album. Eindelijk op vinyl, en dus geschikt voor onder de boom. De dwarsfluitende progrocker Ian Anderson, die nooit op twee benen kon staan, verzamelde twintig jaar geleden de beste kerstliedjes van zijn band Jethro Tull. En die ontroeren nog steeds. Lees de recensie: ‘Zijn verwarmende teksten zijn helaas nog zeer toepasselijk.’
Traditie is goed, bij een hyper-traditioneel feest als Kerst. De Duitse zanger Benjamin Appl laat op zijn The Christmas Album een repertoire uit vier eeuwen kerstmuziek passeren. En o ja: Kerst was ook een familiefeest. Lees de recensie: ‘In het slotlied, Stille nacht, heilige nacht, wordt Appl door zijn moeder Edeltraud op gitaar begeleid.’
De zingende zussen van Clean Pete zijn al jaren nationale kerstschatten, dankzij hun zalige theatershows en uniek eigen liedwerk, met steeds weer opzienbarende samenwerkingen. Na de klassieker Gloria uit 2019 komen Loes en Renée Wijnhoven nu met opvolger Winternacht, net zo warm, net zo mistroostig. Lees de recensie: ‘Clean Pete biedt op Winternacht volop ruimte aan minder vrolijke kerstsentimenten die je, heel knap, toch een warm gevoel geven.’
De typische Spinvis-melancholie is natuurlijk zeer geschikt voor het feestseizoen. Lutke Krub is een multimediaal kerstpakket, met liedjes, een kerstverhaal én luisterboek. Lees de recensie: ‘Een melancholiek strijkje, met kerkklokken in de verte.’
De Amerikaanse singer-songwriter Ben Folds viert een eenzame Kerst, want hij heeft net een echtscheiding achter de rug. Gelukkig heeft hij zijn hond nog, zingt Folds in het ontroerende, lievige liedje Me and Maurice, op zijn kerstplaat Sleigher. Lees de recensie: ‘Wie hier geen kerstgevoel bij krijgt, is een steen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant