‘Ik denk aan de niet-erkende slachtoffers van wie de verhalen vaak verborgen blijven’, zei Gisèle Pélicot donderdag nadat het vonnis tegen haar voormalige partner Dominque was uitgesproken. ‘Weet dat we dezelfde strijd voeren’.
Het was een ‘zware beproeving’, erkende Gisèle Pélicot, maar geen moment heeft ze spijt gehad van haar keuze om de rechtszaak in openbaarheid te voeren. Daarmee hoopte ze niet alleen aandacht te vragen voor haar slachtofferschap, maar voor alle slachtoffers van seksueel geweld.
Nu alles achter de rug is, heeft Gisèle vertrouwen in een toekomst waarin ‘vrouwen en mannen in harmonie en met wederzijds respect’ kunnen samenleven.
Van meet af aan werd het massaverkrachtingsproces als historisch bestempeld. Dat kwam door de omvang – 51 verdachten tegenover één slachtoffer – en het overweldigende bewijsmateriaal – Dominique maakte uren aan videobeelden van de verkrachting.
Maar zeker ook door Gisèle. Het was haar nadrukkelijke verzoek dat de zaak niet achter gesloten deuren zou worden gevoerd, en dat het beeldmateriaal in de rechtbank zou worden getoond. ‘De schaamte moet van kamp verwisselen’, zei ze, en de wereld moest weten wat hier was gebeurd.
De Franse oud-premier Gabriel Attal bedankte Pélicot voor haar moed. ‘De schaamte is van kamp veranderd’, zei de huidige leider van president Macrons Renaissance-partij. ‘Haar moed, vastberadenheid en hunkering naar gerechtigheid zijn een bron van inspiratie’, aldus Attal.
Dat mannen van 26 tot 74 jaar ‘uit alle lagen van de bevolking’ zich in het beklaagdenbankje vonden, toont volgens Attal aan dat er nog een lange weg te gaan is om ‘het lichaam van alle vrouwen te respecteren’. ‘Laat het proces van Mazan [de woonplaats van het Pélicot-echtpaar, red.] en het lijden van Gisèle Pélicot een schokgolf zijn. Een schokgolf voor de opvoeding van elke jonge jongen: want daar begint de strijd voor gelijkheid en respect.’
De zaak leidde tot nationale introspectie over de vraag hoe deze mannen ertoe kwamen een vrouw te verkrachten, die zichtbaar buiten bewustzijn was. En over de vraag waarom niemand na afloop naar de politie ging, en wat dat zegt over seksueel geweld in Frankrijk. Uit slachtofferenquêtes blijkt dat ongeveer 217 duizend vrouwen per jaar slachtoffer worden van seksueel geweld.
Veelvuldig werd de vergelijking getrokken tussen dit proces en een historische verkrachtingszaak uit 1978 in Aix-en-Provence, over de verkrachting van twee Belgische toeristen. Dat proces leidde ertoe dat de definitie van verkrachting werd aangepast in de Franse wet: voortaan ging verkrachting om alle vormen van seksuele penetratie (niet alleen vaginaal), en niet alleen bij geweld, maar ook bij dwang of verrassing. Of daar nu expliciete instemming bij moet komen, zoals in Nederland het geval is, is voer voor discussie in Frankrijk.
Politiek heeft op de zaak gereageerd met plannen om het slachtoffers makkelijker te maken aangifte te doen vanuit zorginstellingen. De Franse minister Paul Christophe, die gendergelijkheid in zijn portefeuille heeft, zei dat Frankrijk Pélicot ‘enorm veel dank is verschuldigd’. ‘Ze heeft de stilte doorbroken die nog te vaak rondom seksueel geweld heerst’, schreef hij op X.
Welke juridische consequenties dit proces zal hebben voor de berechting van seksueel geweld in Frankrijk, moet nog blijken. Het OM sprak de hoop uit dat de rechter met het vonnis ‘een boodschap van hoop’ zou geven aan de slachtoffers van seksueel geweld’ en een handvat ‘in de opvoeding van onze zonen, omdat verandering via opvoeding gaat’.
Maar voor de kinderen van Gisèle is, net als voor een deel van het massaal toegestroomde publiek buiten de rechtbank, het vonnis voor de vijftig mannen te licht. Dit proces ‘herinnert ons eraan dat we een collectieve verantwoordelijkheid hebben’, reageerde de Franse onderwijsminister Anne Genetet donderdag. ‘Respect, instemming en gelijkheid’ moeten volgens haar ‘niet-onderhandelbare principes’ worden.
Zowel de verdachten als het OM kunnen nog in beroep gaan. In dat geval komt de zaak voor een rechtbank met juryrechtspraak. De advocaat van Dominique liet donderdag weten over tien dagen daarover te besluiten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant