In de oorlog tussen Israël en Hamas gaat het deze week volop over een ophanden zijnde deal over een staakt-het-vuren in Gaza, in ruil voor de vrijlating van gijzelaars. Zowel bij Israël en Hamas als bij ander betrokkenen bij de onderhandelingen klinken optimistische geluiden. Het is de vraag of een bestand ook werkelijk aanstaande is.
Hoe complex het onderhandelingsspel tussen de partijen is, bleek dinsdag nog. Persbureau Reuters schreef kort na 15.00 uur opeens dat premier Netanyahu onderweg zou zijn naar Caïro, op basis van bronnen rond de onderhandelingen. In de Egyptische hoofdstad onderhandelen de strijdende partijen indirect met elkaar, met Qatar en Egypte als bemiddelaars.
Met Netanyahu in Caïro was een deal volgens de bronnen nog slechts een kwestie van dagen. Het werd wereldwijd meteen opgepakt als groot nieuws. Maar de woordvoerder van de premier haalde er snel een streep door: Netanyahu was niet in Caïro, zei hij. En nee, hij was ook niet onderweg. Later bleek dat Netanyahu een bezoek had gebracht aan door Israël bezet gebied in Syrië.
De verwarring over het wel of niet afreizen van Netanyahu naar Caïro onderstreept hoe lastig de stand van zaken te peilen is.
Uit de laatste berichten over de gesprekken spreekt wel nog steeds optimisme. De partijen zouden, weliswaar in slakkentempo, naar elkaar toe bewegen. Arabische en ook Amerikaanse bemiddelaars werken onophoudelijk aan een raamwerk voor een deal, waarbij de verschillen tussen de partijen op onderdelen die voorheen breekpunten waren aanzienlijk kleiner lijken te zijn geworden.
Hamas zou zich bijvoorbeeld flexibeler dan in eerdere gesprekken opstellen als het gaat om een staakt-het-vuren in verschillende fasen, waarbij Israëlische militairen ook na de deal in ieder geval tijdelijk nog in de Gazastrook en de corridors tussen Gaza en Israël blijven.
Israël zou op zijn beurt bereid zijn om ook Palestijnen vrij te laten die voor ernstige misdrijven zijn veroordeeld. Zij zouden dan wel in ballingschap moeten leven, buiten Gaza. De gevangenen zouden moeten worden geruild voor gijzelaars en lichamen van overleden gijzelaars, die stapsgewijs worden vrijgelaten en -gegeven.
Wat in Caïro allemaal precies op tafel ligt en wat de grootste struikelblokken zijn, blijft giswerk. Dat heeft ook te maken met de vele verschillende belangen die een rol spelen, en stuk voor stuk doorslaggevend kunnen zijn.
Ook andere factoren compliceren de zaak. Zo blijft onduidelijk wat de effecten zijn van de liquidaties van de vele Hamas-kopstukken en het verzwakken van de belangrijkste bondgenoot Hezbollah op de opstelling terreurbeweging.
Bij Israël speelt de invloed van de ultrarechtse politici in het kabinet van Netanyahu een belangrijke rol. Zij willen geen deal. Een van die ministers, Smotrich, zette deze week druk op de zaak door een akkoord met Hamas als een "ernstige fout" te bestempelen. Het is de vraag hoe vatbaar Netanyahu is voor die druk, ook omdat het gevolgen zou kunnen hebben voor zijn politieke en persoonlijke toekomst.
Netanyahu heeft voor vandaag een topoverleg gepland met een aantal kabinetsleden over de onderhandelingen, schrijft The Times of Israel. Ook heeft hij volgens de krant het aantal mensen dat betrokken is bij de onderhandelingen verminderd. Zo wordt de kans kleiner dat een van zijn ultrarechtse ministers een deal vooraf al torpedeert, aldus The Times of Israel.
"Critici beschuldigen premier Netanyahu ervan dat hij constant onder een deal uit probeert te komen, omdat hij de strijd in Gaza zo lang mogelijk door zou willen zetten om aan de macht te blijven. Want zolang er een oorlog is, zijn verkiezingen volgens de premier niet gepast.
Maar volgens recent onderzoek staat een meerderheid van de Israëlische bevolking juist achter een deal, omdat zij de gijzelaars zo snel mogelijk terug willen halen. Het is de vraag of Netanyahu nu wel overstag gaat."
Bij dit alles komt nog dat Donald Trump vanaf 20 januari president is. De Israëlische nieuwszender Channel 12 stelt op basis van bronnen dat er na gesprekken met gezanten van Trump zorgen zijn over het inzicht van die gezanten in de complexiteit van de materie.
Het zou de noodzaak om een deal onder Biden nog voor elkaar te krijgen vergroten.
Of en wanneer die deal er komt, blijft onduidelijk. Het Duitse persbureau DPA schreef vandaag op basis van Egyptische bronnen dat er mogelijk binnen tien dagen een akkoord is. The Jerusalem Post heeft het over de "komende weken".
Ondertussen gaan ook tijdens de gesprekken de bombardementen in Gaza volop door en blijft de humanitaire situatie erbarmelijk.
Dat er na een maandenlange stilte überhaupt uitvoerig gesproken wordt over een staakt-het-vuren is daarom voor inwoners van Gaza voorlopig misschien wel het beste nieuws.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws