Niemand in de Tweede Kamer was vorige week van plan om te bezuinigen op de bij- en nascholingskosten van verpleegkundigen. Dat het toch gebeurde, kwam omdat niemand in de gaten had waarop precies bezuinigd werd.
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Dat bleek donderdag in een debat waar de gang van zaken werd geëvalueerd. Na weken koortsachtig onderhandelen werden de regeringspartijen het vorige week met de oppositiepartijen CDA, SGP, ChristenUnie en JA21 eens over een verzachting van de voorgenomen bezuinigingen op de onderwijsbegroting. De langstudeerboete voor studenten werd geschrapt, de bezuiniging op de maatschappelijke diensttijd verzacht, en zo werden nog wat wensen van de oppositie vervuld. Door de deal werd de onderwijsbegroting verzekerd van voldoende politiek draagvlak in de Tweede én Eerste Kamer.
Enkele uren na de euforie daarover, bleek dat de partijen de dekking voor een belangrijk deel (165 miljoen euro) hadden gevonden op de zorgbegroting. Het zou onder meer gaan om een korting op het budget voor de bijscholing van medisch specialisten, maar al snel bleek het te gaan om het scholingsbudget voor álle medisch specialistische zorg, waaronder ook dat van de verpleegkundigen – niet bepaald de grootverdieners in de zorg.
Minister Agema van Volksgezondheid – zelf niet betrokken bij de begrotingsonderhandelingen – reageerde onaangenaam getroffen en maandag staakten vijf zorgorganisaties, waaronder de verpleegkundigenvereniging V&VN en ziekenhuiskoepel NVZ, hun gesprekken met de minister over een nationaal zorgakkoord. Zij vinden dat de politiek met de plotse koerswending het vertrouwen heeft geschaad.
Dat vindt de Tweede Kamer bij nader inzien zelf ook. Geschrokken keerden de betrokken partijen donderdag terug op hun schreden. Het was ‘niet de bedoeling’ om verpleegkundigen te treffen, aldus NSC-Kamerlid Jansen. CDA-Kamerlid Krul verzekerde dat het voor zijn partij bij het tekenen van de deal niet duidelijk was wat het gevolg van de bezuiniging zou zijn. Ook Agema’s eigen PVV toonde zich deze week al overvallen door de gang van zaken, net als SGP-fractieleider Stoffer: ‘Dit hebben wij nooit gewild en dat gaan we dus ook niet doen.’
Agema kreeg donderdag van een Kamermeerderheid dan ook groen licht om iets anders te bedenken. Daarvoor zal ze op zoek moeten naar een alternatieve post om 165 miljoen euro te bezuinigen. Bij het begin van de onderhandelingen over de onderwijsbegroting stelden D66 en CDA vorige maand voor om het benodigde geld voor een belangrijk deel te halen bij het deels terugdraaien van de verlaging van het eigen risico in de zorg. Dat voorstel doen zij nu opnieuw, maar PVV-leider Wilders liet eerder weten dat dat voor hem onbespreekbaar is. De verlaging van het eigen risico is voor hem een van de meest zichtbare winstpunten van het regeringsbeleid.
De gang van zaken betekent wel een nieuwe tegenvaller voor het kabinet. Dat moest eerder, onder druk van de oppositie, al de voorgenomen verhoging van de btw op sport, cultuur en boeken schrappen. Daarmee sleepte minister Heinen van Financiën het Belastingplan door de Eerste Kamer, maar de 2,3 miljard euro die met de btw-verhoging opgehaald zou worden, moet begin 2025 nog wel ergens anders worden gevonden. Daar komt nu dus een zoektocht naar 165 miljoen euro bij.
‘Het wordt heel lastig’, erkende Agema donderdag. De suggestie vanuit de Kamer om alleen te bezuinigen op de bijscholing van medisch specialisten, is onuitvoerbaar, waarschuwde zij, omdat het om één fonds gaat, verspreid over alle ziekenhuizen. ‘Het lijkt mij een onbegonnen exercitie om uit te pluizen welk deel door medisch specialisten of door verpleegkundigen wordt gebruikt.’
Ze vroeg de Kamer haar nu eerst wat tijd te geven voor haar zoektocht. ‘Laten we even tot rust komen en in de laatste week voor kerst geen grote beslissingen meer nemen. We moeten de boosheid even wat laten zaken met z’n allen.’
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant