De verdachte van de mesaanval bij de Erasmusbrug, in september, verscheen donderdag voor het eerst in de rechtbank. De grote vraag: was Ayoub M. toerekeningsvatbaar toen hij zijn daden beging? ‘Ik zat gewoon in een psychose.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Snikkend neemt de 22-jarige Ayoub M. donderdagmiddag in de Haagse rechtbank het woord. ‘Hoe moet ik dat vertellen…ik ben nog aan het verwerken of het allemaal echt is gebeurd’, stamelt hij. Zijn advocaat spoort hem aan een slokje water te nemen en legt een hand op zijn rug. ‘Sowieso wil ik tegen de nabestaanden zeggen dat het me spijt wat er is gebeurd. Ik kan niet geloven dat ik het echt heb gedaan...ik begrijp er heel weinig van.’
Donderdag stond M. tijdens een inleidende zitting voor het eerst terecht voor de mesaanval bij de Erasmusbrug. Hij wordt ervan verdacht dat hij op 19 september, gewapend met twee grote messen, op willekeurige slachtoffers heeft ingestoken.
De 32-jarige Duitser Philipp, die op dat moment aan het skaten was op de brug, overleed ter plekke aan zijn verwondingen. Een ander slachtoffer werd in zijn rug en hand gestoken en raakte ernstig gewond. Het is aan alerte omstanders te danken dat M. uiteindelijk werd overmeesterd en het bij twee slachtoffers bleef.
Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt M. van een terroristisch motief. Getuigen hebben verklaard hoe hij meerdere malen ‘Allahu Akbar’ riep toen hij zijn daden beging. ‘Het leek erop dat hij op een openbare, drukbezochte plek zoveel mogelijk slachtoffers probeerde te maken’, aldus de officier van justitie.
Uit onderzoek is gebleken dat M. in de middag voor zijn daden op zijn telefoon heeft gezocht naar onthoofdingsfilmpjes van Islamitische Staat (IS). Ook lag de wasbak in zijn kamer vol met haren. ‘Handelingen die kunnen duiden op een reinigingsritueel’, aldus de officier van justitie. In de maanden voor zijn daden voerde M. online gesprekken over IS en de jihad. De politie heeft geen aanwijzingen dat hij zijn strafbare feiten heeft voorbereid met anderen.
M. verklaarde in eerste instantie dat hij het dodelijke slachtoffer had aangevallen, omdat hij er ongelovig uitzag. De verdachte, die op de zitting met een korte sik verscheen, noemde het een willekeurig slachtoffer. Hij had iedere man zonder baard kunnen belagen.
Ook zei M. aanvankelijk dat hij de sharia boven de democratie verkoos en dat hij met zijn daden een plekje in het paradijs hoopte veilig te stellen. Maar twee weken later verklaarde hij tegen de rechter-commissaris ineens rigoureus anders. Hij zei zich niks meer te kunnen herinneren van zijn daden. Van de details en foto’s in het dossier was hij geschrokken. Met terrorisme had het niks te maken, zei M. Hij zou in een psychose hebben verkeerd vanwege aanpassingen in zijn medicatie.
In dit licht roept een eerdere veroordeling van M. veel vragen op. In 2022 takelde hij zijn eigen moeder toe met een mes. Ze liep ernstige verwondingen aan haar hals en handen op. De rechter oordeelde dat de verdachte toen volledig ontoerekeningsvatbaar was en legde hem tbs met voorwaarden op.
Bij tbs met voorwaarden volgt geen gedwongen opname in een kliniek. Een cliënt moet zich wel onderwerpen aan strenge voorwaarden, zoals het gebruik van medicijnen. Volgens zijn advocaat Anja van der Meer moet worden onderzocht of mensen tijdens zijn tbs-behandeling ‘steken hebben laten vallen’.
Aan het einde van de zitting donderdag knippert M. voortdurend en onrustig met zijn ogen. ‘Ik zat gewoon in een psychose’, zegt hij. ‘Ik sta niet achter terrorisme, ik ben geen terrorist en ook nooit geweest.’ Hij is islamitisch opgevoed maar bidt lang niet elke dag, zegt hij. Hij huilt opnieuw. ‘Ik heb niet eens verstand van sharia, ik weet niet eens wat dat is. Ik hang gewoon de democratie aan.’
Op 3 maart is de volgende inleidende zitting. Om meer zicht te krijgen op zijn psychische toestand zal M. worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum. Een deskundig bureau gaat advies uitbrengen over mogelijk terroristische motieven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant