In steeds meer gemeenten gaat in de adventsperiode elke dag een luikje open in de vorm van een voordeur. Daarachter: ontmoetingen met onbekenden bij een kop koffie. ‘Ik kende niemand vandaag.’
is regioverslaggever Zuid-Nederland van de Volkskrant.
Letty Riemers is deze dag aan de beurt om het luikje te zijn van de levende adventskalender van het Zeeuws-Vlaamse Axel, dat met achtduizend inwoners het midden houdt tussen een dorp en een stadje. De pedicure in ruste vertegenwoordigt er het zeventiende vakje van de adventsperiode. Tussen 10 uur en half 12 staat Riemers’ voordeur open en is iedereen welkom.
Hoeveel mensen er komen en wie, ze heeft vooraf geen idee. Zes kunnen er op de bank en stoelen in de woonkamer van haar opgeruimde rijtjeshuis. In de bijkeuken heeft ze nog wat tuinstoelen in reserve. ‘Als er twee mensen komen, vind ik het ook goed’, zegt Riemers terwijl ze twee schalen kerstkoekjes schikt. ‘Ik heb geleerd met alles blij te zijn.’
‘Verbinding in de donkere tijd van het jaar’ is waar het in Axel om gaat met de levende adventskalender. ‘Niet: eenzaamheid’, waarschuwt Ankie Oppeneer, die vorig jaar mede het initiatief nam om ook in hun gemeente ontmoetingen met onbekenden in de adventsperiode mogelijk te maken. ‘Als je dit zou doen om eenzaamheid te verdrijven, doen veel minder ‘deuren’ mee. Dan is het beladen.’
Vorig jaar opende elke dag twee à drie Axelaars hun voordeur. Dat was te veel voor de zeventig ontmoetingen die die eerste editie telde, waardoor er op sommige adressen niemand kwam. ‘Daar hebben we van geleerd’, zegt medeorganisator Patricia Gijsel. Dit jaar gaat elke dag één voordeur open.
Overal in Nederland zijn de laatste jaren levende adventskalenders opgedoken, van Ridderkerk tot Varsseveld en van Grijpskerke tot Dinxperlo. In Hilversum beleven ze dit jaar voor de zesde keer hun ‘lichtsnoer van warme huiskamers’. Daarmee lijkt dat in Nederland het eerste initiatief om de adventskalender – een bijna tweehonderd jaar oud en inmiddels flink gecommercialiseerd fenomeen – te gebruiken als inspiratiebron om onbekenden met elkaar in contact te brengen.
In Axel raakte Gijsel vorig jaar geïnspireerd door een Facebookpost van de levende adventskalender van het Zeeuwse dorpje Biggekerke. ‘Ze hadden een digitale kalender gemaakt met foto’s van alle voordeuren die open zouden gaan. Dat sprak heel erg aan.’ Zozeer dat Gijsel, Oppeneer en nog twee vrouwen binnen een week de zaak hadden opgezet in Axel, dat in 2021 in meerderheid VVD stemde en twee jaar later PVV.
Vaak zit een kerk achter een levende adventskalender. In Axel vertegenwoordigen de vier initiatiefnemers de vier plaatselijke kerken. ‘Maar verder is de kerk hier niet bij betrokken’, zegt Gijsel. ‘We bepalen zelf hoe we dit opzetten.’
‘Ze maakte onder de titel ‘(N)U zijt wellekome’ een digitale adventskalender met van 1 tot en met 21 december vakjes met alle deelnemende adressen. Dat maakt het mogelijk dat, in tegenstelling tot de eerste keer, niemand zich vooraf hoeft aan te melden. En dus is het voor Letty Riemers een kwartier voordat haar deur opengaat, onzeker of ze te veel of te weinig stoelen en koffiekopjes heeft klaargezet.
De adventsperiode is de voorbereiding op het kerstfeest, de viering van de geboorte van Jezus. Advent is afgeleid van het Latijnse adventus, oftewel komst. En inderdaad: om klokslag 10 uur staan de eerste levende adventskalendergangers al bij Riemers op de stoep. Binnen een kwartier loopt de aanwas zodanig op dat de gastvrouw de tuinstoelen erbij moet pakken. Ze loopt af en aan met de koffie. ‘Heel gezellig dit, maar ik kan zo niet echt meedoen met de gesprekken.’
Die gaan over heel veel, maar níét over zingeving, verbinding of de kerstgedachte. Het lijkt meer op een verjaardagsvisite waarbij de gasten elkaar en de jarige niet kennen. ‘Wat doe je voor werk?’ klinkt het. Afgetast wordt of er gemeenschappelijke kennissen, interesses en ergernissen zijn. Beloftes worden gedaan: ‘Ik groet je voortaan als ik je op straat tegenkom.’
Af en toe wisselen Riemers’ gasten van plek en knopen ze een nieuw gesprek aan. En als de gastvrouw ziet dat Emile de Silva, de enige man in het gezelschap, even geen gesprekspartner heeft, schuift ze snel haar stoel naar hem toe. ‘Woon je al lang in Axel?’, vraagt Riemers. ‘Nog maar een jaar’, antwoordt De Silva.
De voormalige chauffeur van touringcars en later vrachtwagens heeft besloten om zo snel mogelijk zo veel mogelijk inwoners van Axel te leren kennen. ‘Op twee keer na ben ik elke dag geweest’, zegt hij over de voorbije levende adventsluiken. Hij wil de kalender compleet krijgen. ‘Want waar ik aan begin, dat maak ik af.’
‘De drager van dit T-shirt is 69 jaar’, staat op het kledingstuk dat De Silva – ‘een Zeeuwse naam’ – om zijn imposante gestalte draagt, gevolgd door een lange lijst instructies hoe die drager te behandelen. Zoiets breekt het ijs, heeft hij gemerkt. Handig als je niemand kent en je tegelijk, zoals De Silva zegt, ‘een leven zonder mensen niet voor kan stellen’.
Voordat hij om half 12 als laatste afscheid neemt, vertelt De Silva over een bezoek aan het begin van de adventsperiode. ‘Daar was ik de enige en die mevrouw had zó haar best gedaan – heel veel koffie gezet en dat lustte ze zelf niet eens.’ Het is niet altijd zo gezellig als vandaag, wil hij maar zeggen. ‘Vooraf kende ik niemand die vandaag is gekomen’, stelt Riemers tevreden vast. ‘Ik heb ervan genoten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant