Hulporganisatie Artsen zonder Grenzen en mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zeggen dat het er alle schijn van heeft dat Israël genocide pleegt in Gaza. Dat stellen de organisaties op basis van twee eigen afzonderlijke onderzoeken, die de organisaties vandaag publiceerden.
Juridisch gezien ligt de lat erg hoog om volkerenmoord vast te stellen. Zo'n proces neemt vaak vele jaren in beslag en Israël weerlegt de genocidebeschuldigingen met klem. Er loopt inmiddels een zaak bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag, maar het is dus niet in een rechtszaak aangetoond.
Wel wordt Israël inmiddels door meerdere landen, een groeiend aantal experts en ook mensenrechtenorganisaties van genocide beschuldigd. Zo heeft Israël volgens Human Rights Watch sinds het uitbreken van de oorlog in Gaza vorig jaar oktober Palestijnen op de Gazastrook opzettelijk de toegang ontzegd tot bijvoorbeeld drinkwater en op andere manieren levensomstandigheden gecreëerd met als doel de "fysieke vernietiging" van Palestijnen, "geheel of gedeeltelijk".
Daarmee maakt Israël zich volgens Human Rights Watch schuldig aan een "daad van genocide" onder de Genocideconventie van 1948.
Een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken, Oren Marmorstein, schrijft op X dat de waarheid "compleet het tegenovergestelde" is van wat HRW beweert. Zo heeft Israël volgens Marmorstein sinds het begin van de oorlog de toevoer van drinkwater gefaciliteerd, schrijft hij, ondanks voortdurende aanvallen van Hamas. Marmorstein claimt dat het onderzoek verder "vol met leugens" staat.
Artsen zonder Grenzen stelt dat er met name in het noorden van de Gazastrook duidelijke tekenen zijn van "etnische zuiveringen". De hulporganisatie baseert zich hierbij onder meer op verklaringen van eigen medewerkers die actief zijn in het gebied.
Die eigen observaties komen volgens AzG overeen "met de beschrijvingen die worden gegeven door een toenemend aantal juridische experts en organisaties, die concluderen dat er sprake is van genocide in Gaza". Artsen zonder Grenzen benadrukt daarbij dat het zelf niet de autoriteit of wettelijke bevoegdheid heeft om genocide vast te stellen.
De claims van de organisaties volgen op een soortgelijk onderzoek van Amnesty International, begin deze maand. Amnesty bestempelde toen als eerste grote mensenrechtenorganisatie het handelen van Israël in Gaza als genocide.
Israël reageerde toen fel en weersprak de genocidebeschuldiging in felle bewoordingen. Het land beriep zich op zelfverdediging en stelde dat het zich houdt aan het oorlogsrecht. Verder beschuldigde de Israëlische regering mensenrechtenorganisaties, en ook de VN en het ICJ, van vooringenomenheid.
Genocide is de doelbewuste poging om een (deel van een) groep te vernietigen op basis van nationaliteit, ras, religie of etniciteit. Dat is vastgelegd in een verdrag van de Verenigde Naties. Vooral de voorwaarde van 'duidelijke opzet' maakt het aantonen van genocide juridisch extreem lastig.
Slechts enkele massamoorden zijn door internationale rechtbanken als genocide bestempeld, waaronder de moord op honderdduizenden Tutsi's in Rwanda in 1994 en die op 8000 Bosnische moslims na de val van Srebrenica in 1995.
Nederland is naar eigen zeggen "terughoudend" met het gebruik van de term genocide bij een massamoord als er geen uitspraken van internationale gerechts- en strafhoven zijn gedaan, eenduidige conclusies zijn getrokken op basis van wetenschappelijk onderzoek of als er geen sprake is van vaststellingen door de VN.
Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland, zegt dat er binnen zijn hulporganisatie "veel twijfel" was of Artsen zonder Grenzen het woord genocide moest gebruiken. "Met name omdat we bang zijn voor de gevolgen van onze medewerkers. Er zijn er nu 1600 in Gaza", legt hij uit.
"En we zijn ook bang dat het misschien gevolgen zou kunnen hebben voor onze toegang en onze mogelijkheden om hulpverlening te beiden. Maar tegelijk kunnen wij deze constateringen niet doen en ons daar niet over uitspreken."
Volgens Hendriks is de humanitaire situatie en de toegang tot Gaza voor hulporganisaties de afgelopen maanden aanzienlijk verslechterd. Vooral in het noorden, waar "nagenoeg geen druppel" aan noodhulp meer binnenkomt, aldus Hendriks.
Israël heeft nog niet gereageerd op de beschuldiging van Artsen zonder Grenzen, maar Hendriks hoopt dat zijn organisatie met het onderzoek in handen "met nog meer ernst en nog krachtiger" kan vertellen over wat zijn medewerkers in Gaza zien. Dat moet leiden tot dringendere oproepen aan het adres van onder meer de bondgenoten "dan we in de afgelopen veertien maanden hebben gezien".
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws