Het is een belangrijke week voor asielminister Marjolein Faber. Vrijdag worden de eerste en langverwachte wetten van haar "strengste asielbeleid ooit" voorgelegd aan de ministerraad. En dat zal donderdag zeker al ter sprake komen tijdens het debat over de asielopvang.
Het is begin november als een geïrriteerde minister Faber (Asiel) aangeeft dat ze al maandenlang om haar heen hoort "mag niet, kan niet, gaan we niet doen". Maar de minister wilde zich niet laten ontmoedigen om het volgens haar "strengste asielbeleid ooit" te gaan uitvoeren, zegt ze tijdens een debat over de begroting van haar ministerie. "Ik diesel gewoon door."
In de afgelopen maanden hoorde Faber vanuit zowel een deel van de oppositie als de coalitie dat ze vaart moest gaan maken met die strenge asielplannen. Ook PVV-leider Geert Wilders spoorde de minister van PVV-huize al meermaals aan op te schieten.
Vrijdag moet het eindelijk zo ver zijn. Faber legt dan haar eerste asielwetten voor aan de ministerraad. Het gaat om deze drie wetten:
Als de ministerraad daarmee instemt, gaan de plannen naar de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van het land. Daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer zich er nog over buigen.
Maar eerst debatteren de Tweede Kamer en Faber donderdag nog over het asielbeleid in het algemeen. Ze debatteren in principe niet over de nieuwe wetten van de minister, die worden immers pas vrijdag voorgelegd aan de ministerraad. Maar het proces rondom die plannen zal zeker een van de gespreksonderwerpen zijn.
Dat komt doordat de asielplannen de afgelopen tijd niet zonder slag of stoot verliepen. Een van de wetten die vrijdag worden voorgelegd, de asielnoodmaatregelenwet, is ontstaan uit onenigheid over de route die het kabinet eigenlijk wilde bewandelen.
Het eerste plan was om het noodrecht in te zetten. Daarmee kon het kabinet snel asielmaatregelen nemen zonder dat het parlement daar eerst mee in hoefde te stemmen. Maar er ontstonden flinke twijfels over de geldigheid van het noodrecht in deze situatie.
De asielnoodmaatregelenwet was het compromis dat voortkwam uit die onenigheid. Deze wet wordt gewoon voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer, maar dat gebeurt extra snel omdat het om een spoedwet gaat. Het kabinet wilde de asielnoodmaatregelenwet "nog dit jaar" aan de Raad van State voorleggen, waarna het "zo snel mogelijk" naar de Kamer moet.
Er stond dus tijdsdruk op de plannen, en dat zorgde her en der voor onrust. Zo gaven de Raad voor de rechtspraak en de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State vorige week nog aan dat ze zo weinig tijd hadden voor hun inbreng, dat ze het effect van de plannen op de rechtspraak niet volledig in beeld konden krijgen.
Maar het staat volgens beide raden al wel buiten kijf dat vooral het tweestatussenstelsel voor veel extra druk gaat zorgen op de asielketen én rechtspraak. En die zijn al overbelast, waarschuwen zij.
In de afgelopen maanden ontstond ook steeds meer onrust over het handelen van Faber. Gemeenten, andere medeoverheden en uitvoeringsorganisaties klaagden al meermaals dat ze niet voldoende betrokken worden bij het nieuwe asielbeleid.
Zo gaven grensgemeenten aan niet vooraf te zijn ingelicht over de extra grenscontroles die Faber begin deze maand heeft ingevoerd. Daarnaast vinden de medeoverheden het überhaupt lastig contact te krijgen met de minister.
Haar eigen ambtenaren zeiden deze week nog tegen NRC dat Faber in het begin "adviseerbaar en benaderbaar" overkwam, maar dat lijkt in de loop van de tijd steeds minder te worden. Voor de media is Faber inmiddels nog maar amper te bereiken: ze heeft al enige tijd geen woordvoerder meer die journalisten kunnen bellen. Alle vragen moeten nu via e-mail gesteld worden.
Faber heeft daarnaast geen politiek assistent, die vaak over het contact met Kamerleden gaat. Dat contact is er nu weinig. VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski zei vorige week nog tegen de NOS dat Faber niet bereikbaar is. "Dat ben ik niet gewend", zei ze tegen het medium.
De ogen zijn daarom vooral gericht op de momenten waarop de Kamerleden Faber kunnen bevragen. Zo'n debat vindt donderdag plaats. Maar over de eerste asielwetten van Faber wordt, als de ministerraad hier vrijdag mee instemt, op een later moment pas inhoudelijk gedebatteerd.
Source: Nu.nl algemeen