Politieke discussies en kickboksen lijken in zoverre op elkaar dat je altijd op je hoede moet zijn, want je weet nooit waar de volgende dreun vandaan komt. Vorige week, in de RTL-talkshow Renze, in een gesprek over de start van de controles aan de Nederlands-Duitse grens, brak Rico Verhoeven plots in. Verhoeven is een topsporter, hij houdt van uitdagingen – mogelijk dat hij daarom besloot het op te nemen voor minister Marjolein ‘Ik Ben Beleid’ Faber en haar symbolische onzincontroles.
Fabers beleid is voor Verhoeven wat de stapel houten plankjes voor de karateka is. Zijn analyse kwam erop neer dat Faber iemand is die zegt waar het op staat en wat er moet gebeuren. ‘En als het niet gebeurt, hebben we er allemaal een mening over. En dan gebeurt het en dan is het: ja, maar eigenlijk gebeurt het niet goed. Wanneer is het dan wel goed? (…) Zij doet wel wat.’
De vraag is: wat is dat dan, dat ‘wat’?
Een NRC-profiel haalde dinsdag gedrag en beleid van de minister door de gehaktmolen en draaide er een smakelijke bal van. Faber is onbereikbaar voor Kamerleden en journalisten, ze reageert niet op brieven van gemeenten (die wanhopig informeren hoe sober haar ‘sober’ is, als het over vluchtelingenopvang gaat) en woordvoerders rennen gillend weg of komen niet door de AIVD-screening. Mijn favoriete detail was het idee voor een voorlichtingsfilmpje voor Syriërs in Nederland waarin Faber zelf op een kaart van Syrië zou aanwijzen welke delen van het land zij veilig achtte. Dat filmpje kwam er niet, maar mocht Armando ‘Veep’ Iannucci nog eens een serie over de Nederlandse politiek maken, dan heeft hij deze scène vast binnen.
Over wat Faber wél doet, is het niet eenvoudig wat positiefs op te merken: dragende motiveringen ontbreken, parlementaire gebruiken worden genegeerd en wetten - zoals de aanstaande Asielwet – worden te laat en vol juridische gaten ingediend. Opvallend was hoe omzichtig er niettemin werd geformuleerd in en over een portret dat las als de politiek-journalistieke reproductie van De schreeuw van Munch: er was sprake van een ‘bijzondere situatie’ (VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski) en een woordvoerder van de Nederlandse gemeenten noemde het gedrag van de minister ‘volstrekt ongebruikelijk’. Henk Kamp beoordeelde de minister op NPO Radio 1 vanuit een huiskamer die oogde als het decor van de kerstspecial van een zielloze Amerikaanse sitcom zelfs behoorlijk positief: ‘Ik vind dat haar optreden tot op heden zeker niet kansloos is.’
Mogelijk zonder er erg in te hebben, trof Rico Verhoeven met zijn opmerkingen bij RTL de realiteit vol op de kin: Faber doet dingen. Of: ze zegt dat ze dingen doet, wat voor veel mensen gek genoeg op hetzelfde neerkomt. En er zal een wet komen. En ophef. En aanpassingen. En Venlose adhesiebetuigingen. En ondertussen glippen er steeds wat nieuwe regeltjes doorheen die voorkomen dat vluchtelingen die hier al zijn een baan vinden of zich – god verhoede – welkom gaan voelen.
Blijft ingewikkeld, politiek-strategische en communicatieve krullen analyseren wanneer een moreel kapsel al zo grondig verknipt is. Het gaat tenslotte niet alléén om doen wat je belooft: het gaat toch ook wel een beetje om de belofte zelf. Die belofte is er een van afbraak en verondersteld eigenbelang. Dat de inlossing ervan vooralsnog met horten en stoten verloopt, is een tijdelijk gelukje: in een volgend kabinet worden de hansworsten vervangen – of erger: hun onnozelheid bleek slechts schijn. Hun opvolgers (of zijzelf) kunnen de boel vervolgens glimlachend stroomlijnen en vervolmaken.
Over de auteur
Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant