Staatssecretaris Jean Rummenie (Landbouw) hoopt dat hij met zijn nieuwe wolvenaanpak sneller kan ingrijpen. Hoopt, want hij blijft afhankelijk van het oordeel van rechters. Ook is het maar de vraag of Brussel de incidenten in Nederland net zo risicovol inschat als Rummenie.
Rummenie werkte er lang aan en dinsdag maakte hij de nieuwe richtlijnen voor de aanpak van probleemwolven bekend. Lang niet alles in het plan is nieuw, maar sommige delen wel.
Zo komt er een team dat veehouders gaat helpen bij de plaatsing van wolfwerende hekken. In Vlaanderen gebeurt dat al langer en met succes: het aantal aanvallen op vee neemt af.
Ook mag een wolf die in twee weken tijd twee keer goed beschermd vee aanvalt van Rummenie worden gedood. En een wolf die agressief is naar mensen mag gelijk worden gedood.
Bent u blij dat de wolf terug is in Nederland?
"Nee, nee. Ik denk dat het heel moeilijk is dat de wolf terug is in Nederland. Het is allemaal sneller gegaan dan iedereen had gedacht. Toen ik aantrad (in juli, red.) was het de wolf in vredestijd. Nu is het de wolf in oorlogstijd."
Voelt dat zo?
"Ik was net aangetreden toen dat in Den Treek gebeurde (een meisje werd omvergelopen door een wolf, red.). Dat was close hoor. "
"Ik ben zelf geen wolvenexpert, maar ik heb wel boerenverstand. Ik denk dat de nieuwe generatie welpen die hier opgroeit eraan gewend raakt dat het een druk land is. Ik maak me ernstig zorgen over een toename van incidenten."
"Ik kon niet zoveel, want de wolf had de meest beschermde status. Dat limiteert je dus in je bewegingsruimte."
U zegt 'had'. Daarmee doelt u op het verlagen van de streng beschermde status van de wolf in de Conventie van Bern. Maar vooralsnog is de wolf in de Europese Unie nog steeds strikt beschermd.
"Dat is nog steeds zo, daar heb je gelijk in. Maar ik ben blij dat is besloten om de wolf een minder beschermde status te geven."
Er moet nog veel gebeuren voor wolven echt sneller afgeschoten mogen worden.
"Dat is correct. Ik heb vanuit Brussel gehoord dat het nog wel een jaar kan duren voor de Europese Habitatrichtlijn is aangepast. Ik ga wel vast aan de slag met het voorbereiden van nationale wetgeving, zodat we daar geen tijd mee verliezen als het zover is. Maar ik kan daar niet op gaan zitten wachten. Daarvoor vind ik de situatie in Nederland te gevaarlijk. Dat is de reden dat we dinsdag met een nationaal plan zijn gekomen."
U haalde net de situatie in Den Treek aan. Was de wolf met dit nieuwe plan gedood?
"Daar moet ik voorzichtig in zijn. Dan moet je na twee incidenten twee keer DNA hebben onderzocht en zeker weten dat het dezelfde wolf is. Bij mijn weten is deze wolf maar één keer betrokken geweest bij een incident. Hij was in ieder geval in aanmerking gekomen om hem te verjagen of te vangen en te zenderen."
Dat wilde de provincie al. Maar dat mocht niet van de rechter.
"Ja en ik was het daarin ook eens met gedeputeerde Mirjam Sterk. Maar in dit land wordt bij alles een rechtszaak aangespannen."
Zit daar een ondertoon in?
"Ja. Allereerst heel duidelijk: er is geen beter systeem dan de trias politica (scheiding der machten, red.) Maar het is zoals met alles: hoe ga je ermee om? Het valt me wel op dat dit land het gevaar loopt om langzamerhand bij alles in rechtszaken te vervallen. Dat vind ik wel een zorgelijke ontwikkeling."
Je kan het ook andersom stellen: als je als overheid de zaken goed op orde hebt, win je een rechtszaak en kan je door.
"Daarom heeft het ook enige tijd geduurd voor we met deze criteria kwamen. We hebben daar ons best voor gedaan."
Wat is er deze week dan juridisch veranderd? In het wolvenplan van de provincies staat al dat wolven verjaagd of gezenderd mogen worden. Alleen heeft de rechter het vrijwel elke keer verboden.
"We hebben dit natuurlijk ook niet allemaal zelf verzonnen. We hebben sterk gekeken naar hoe Frankrijk en Duitsland dit hebben geregeld. Die landen hebben meer wolvenervaring dan wij. Ik heb toch wel de hoop dat het standhoudt bij de rechter, als die ziet dat wij het een beetje op de Europese manier aanpakken."
"Ik heb toch wel de hoop" klinkt nog niet echt overtuigend.
"Ik ga niet voor een rechter spreken. Daarom ben ik voorzichtig."
Maar wat hebben bezorgde provincies, gemeenten en burgers eraan als de staatssecretaris zegt te hopen dat iets werkt?
"Ik zeg dat omdat ik geen rechter ben. Daarmee zeg ik niet dat deze regels niet kunnen werken. Ze zijn helder en er kan daadkrachtig worden gehandeld. Daar twijfel ik niet aan."
Zijn ze helder?
"Ik vind dat ze heel helder zijn."
Als vermoedelijk dezelfde wolf in twee weken tijd twee keer goed beschermd vee aanvalt. Dan duurt DNA-onderzoek weken of maanden. En daarna moet je op de juiste wolf schieten. Hoe weet je dat zeker?
"Ik denk dat het heel duidelijk is. Als een wolf twee keer in datzelfde gebied is, kan je die wel opsporen."
Er zijn roedels van meer dan elf dieren.
"Ik weet het. Maar daar zijn ze in Utrecht ook mee bezig geweest."
Maar in Utrecht hadden ze in eerste instantie ook de verkeerde wolf op het oog.
"Dat klopt."
Dat klinkt nogal wankel.
"Dat ben ik niet met je eens. De criteria zijn heel duidelijk. Als die in andere EU-lidstaten kunnen werken, waarom kan het hier dan niet?"
Een andere pijler in het plan is bescherming van vee. Moet dat meer gebeuren?
"Zeker, dat gebeurt te weinig."
Er zijn ook schapenhouders die dat niet willen. Die zeggen: die wolf moet weg.
"Ik ken niet zoveel van die verhalen. Ik vind het ook onverstandig om vee niet goed te beschermen en te zeggen dat die wolf weg moet. Want die wolf is vandaag of morgen niet weg. Dan stel je je schapen bloot aan afschuwelijke dingen."
Sommige veehouders zeggen ook dat wolfwerende rasters niet werken.
"Daar ben ik het niet mee eens. Ik heb gezien dat ze echt goed werken. Het is veel werk. Ik ga een landelijk team veebescherming opzetten dat veehouders erbij gaat helpen. Want het is veel en zwaar werk. Maar gezien de ervaringen in België raad ik boeren wel aan er gebruik van te maken."
Als alle veehouders hun dieren goed beschermen is er best een kans dat een wolf niet afgeschoten hoeft te worden. Zou u daar blij mee zijn?
Na een lange stilte: "Ik ben niet tegen de wolf. Ik weet niet of het woord blij op z'n plaats is. We stellen die regels niet voor niets op. Dus dan wordt die wolf niet doodgeschoten. Klaar."
"Wel ga ik nog aan Brussel vragen of er maatwerk voor ons mogelijk is. Nederland is een dichtbevolkt land en we hebben al een gevaarlijk incident gehad. Recent weer, met een jongen (in de buurt van Woudenberg, red.) die zich omringd voelde door een aantal wolven."
Was dat echt gevaarlijk?
"Ik begreep dat de wolven niet binnen 30 meter van de jongen zijn geweest. Maar ik ben er niet bij geweest."
In de nieuwe richtlijnen noemt u die 30 meter de minimale afstand tussen wolven en mensen. Als u dit verhaal als argument gebruikt, dan zeggen ze in Brussel: die wolven zijn niet binnen een straal van 30 meter geweest. Wat is het probleem?
"Maar we hebben wel dat incident in Den Treek gehad."
Maar u noemt zelf het voorbeeld van die jongen. Dat valt dus niet onder uw richtlijnen.
"Nee. Als het waar is. Ik was er niet bij. Het is gissen. Maar ik vind wel dat we aardig wat incidenten hebben gehad."
Wat kunt u de bezorgde ouders in Drenthe, op de Veluwe en op de Utrechtse Heuvelrug bieden?
"Dat er criteria komen voor het gedrag van een wolf. En dat een wolf verjaagd kan worden als die zich daar niet aan houdt."
Dan komt er een rechtszaak over, mag het weer niet en blijven die ouders bezorgd.
"Er zijn dingen die deze staatssecretaris niet in de hand heeft. Iedereen kan naar de rechter stappen en dat accepteer ik. Ik zou het raar vinden als een rechter niet kijkt naar hoe ze het in Duitsland en Frankrijk doen. Ik zit niet op de stoel van een rechter, maar dat is toch wel een redelijke benadering?"
Source: Nu.nl algemeen