Nu het nog kan, loopt in Middelburg een man naar het station, hij wil de trein halen. Piet Maljaars werkt bij de veiligheidsregio, hij heeft daarom ‘enig inzicht in de kwetsbaarheid van cruciale processen’.
In Zeeland is maar één spoorlijn, van Vlissingen via Middelburg naar Goes. ‘Mensen in de Randstad hebben elk kwartier wel een trein of een tram’, zegt Maljaars. ‘Maar als de trein hier niet rijdt, dan ben je onthand. Hier is geen plan B.’
Als het gaat om provincies aan de randen van Nederland, dan is Den Haag goed in het grote gebaar. Voor Groningen is er Nij Begun, ‘nieuw begin’, om de ereschuld van de gaswinning af te kopen (1,4 miljard euro). Omdat een beloofde marinekazerne niet doorging, kreeg Zeeland Wind in de Zeilen (650 miljoen euro).
Ondertussen is er de venijnige realiteit. In Groningen gaat de gaswinning op kleine schaal gewoon door. Er is alvast een onderzoek aangekondigd naar de mogelijkheden voor een nieuwe kerncentrale in de Groningse Eemshaven.
Bij Wind in de zeilen horen investeringen in de bereikbaarheid van Zeeland. Er zijn plannen voor een internationale goederentrein, project ‘Rail Gent-Terneuzen’. Ook komt er een snelle intercitytrein naar de Randstad, ‘een uur reistijdwinst tussen Vlissingen en Amsterdam’.
Tot zover de mooie woorden. De uitwerking strandt op ‘ERTMS’, oftewel het ‘European Rail Traffic Management System’. Dit is een nieuwe vorm van treinbeveiliging die na 2030 in Europa de standaard zal worden – en dus ook in Nederland.
Voordat dit nieuwe systeem kan worden ingevoerd, moet het ergens in Nederland worden getest. Na ‘gedegen onderzoek’ koos het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat het meest geschikte tracé voor deze testopstelling: ‘de Zeeuwse Lijn’.
In 2029 zullen vier maanden lang geen treinen rijden tussen Vlissingen en Goes. De cruciale, kwetsbare Zeeuwse spoorlijn gaat dicht. Daarna volgen mogelijk nog maanden van gedoe en treinuitval.
Op het ministerie ziet men de ‘negatieve impact’ voor Zeeland. Maar er komt een ‘maatregelpakket’ voor ‘hinderbeperking’: vervangend busvervoer en extra OV-fietsen. Vlissingen-Goes is 30 kilometer enkele reis, bijna twee uur gezond doortrappen.
Bij het treinstation van Middelburg, zo’n station waar de klok stilstaat, arriveert architect Paul Berndt Everts met zijn koffertje. Twee keer per week gaat hij met de trein voor werk naar de Randstad. Hij rekent voor wat het voor hem zou betekenen als deze trein niet meer rijdt.
‘Met de auto naar Den Haag, twee uur onderweg niet werken, in Den Haag de auto duur parkeren, ik denk dat het honderden euro’s per maand kost. Ik begrijp niet hoe ze dit kunnen verzinnen.’
De gemeenteraad van Middelburg schrijft over ‘niet weer de dupe’ zijn. De gemeente Vlissingen, ‘aan het einde van de spoorlijn’, begint tegen staatssecretaris Chris Jansen (Openbaar Vervoer en Milieu, PVV) over de beloftes van Wind in de zeilen. ‘Uw maatregel neemt echter vooral wind uit de zeilen.’
‘We hebben twee bestuurlijke afspraken die tegen elkaar ingaan’, zegt Alex Achterhuis, fractievoorzitter van de Partij Souburg Ritthem, de grootste in de Vlissingse raad. ‘Kun je gedane toezeggingen zomaar van tafel vegen?’
‘Veel Zeeuwse jongeren gaan met de trein naar de Hogeschool Zeeland in Vlissingen. Wat doet dat met hun studiekeuze, het vooruitzicht op straks vier maanden geen trein? Dat kan bepalend zijn voor waar je gaat studeren.’
Achterhuis vertelt over het openbaar vervoer dat bijna verdween uit zijn woonplaats, het dorp Ritthem. ‘Je moet twee uur van tevoren bellen voor een soort deeltaxi. De 3 kilometer naar de dichtstbijzijnde bushalte kun je sneller rennen.’
Het Zeeuwse busvervoer wankelt door een provinciaal plan om bussen ‘flex’ langs ‘hubs’ te laten rijden. Overal gaat het over het milieu, over de auto laten staan, maar dit is de Zeeuwse realiteit: OV is er steeds minder, dus mensen moeten wel met de auto.
En juist hier gaat de spoorlijn een tijd dicht. Wie eenmaal uit de trein is, komt niet gauw terug. Achterhuis: ‘Het zijn kleine stapjes hè. Het stapelt.’
a.vanes@volkskrant.nl
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns