Iran heeft een nieuwe wet voor kledingvoorschriften uitgesteld na internationale kritiek. Iraanse vrouwen zouden vijftien jaar cel of zelfs de doodstraf riskeren als zij de wet overtreden. NU.nl-lezers vroegen zich af hoe de Iraanse bevolking zelf denkt over de wet.
Niet alleen vanuit het buitenland kreeg het islamitische regime in Iran te maken met kritiek op het plan, ook in het land zelf klonk ontevredenheid. Zo publiceerden driehonderd vooraanstaande Iraniërs, onder wie schrijvers, journalisten en activisten, een verklaring waarin ze de nieuwe wet "illegaal en onuitvoerbaar" noemden.
Ook gaf de Iraanse zangeres Parastoo Ahmadi uit protest een concert zonder hoofddoek. Het is voor Iraanse vrouwen verboden in het openbaar te verschijnen zonder het haar te bedekken.
Maar is dit alleen een luide minderheid of is het overgrote deel van de bevolking tegen de strenge kledingvoorschriften, vroegen onze lezers zich af. "Iran heeft een schizofrene maatschappij", zegt Asghar Seyed-Gohrab tegen NU.nl. Hij is hoogleraar Iraanse en Perzische Studies aan de Universiteit Utrecht.
"Aan de ene kant staat het streng islamitische regime, dat de bevolking een bepaalde levenswijze oplegt. Aan de andere kant staat de bevolking, die meer naar het westerse gedachtegoed kijkt."
Mede door sociale media zien Iraniërs hoe mensen in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Nederland en andere Europese landen leven. Ook hebben ze contact met onder meer familieleden, vrienden en kennissen die in een land met een westerse cultuur wonen. "Ze zien vrouwelijke popartiesten optreden of hoe vrouwen in bikini naar het strand gaan. Ze worden ermee geconfronteerd dat zij die vrijheid niet hebben", zegt Seyed-Gohrab.
Toch lijkt Iran van buitenaf nog steeds een islamitische staat, waardoor het opvolgen van kledingvoorschriften voor vrouwen niet ongewoon hoeft te zijn. "Maar in de samenleving heerst een ander sentiment", weet assistent-hoogleraar religiewetenschappen Pooyan Tamimi Arab van de Universiteit Utrecht.
"Uit een bevolkingsonderzoek blijkt dat ruim 72 procent tegen de verplichte hidjab (hoofddoek, red.) is. Ook vrouwen die zelf graag bedekkende kleding dragen, vinden dat iedereen dit voor zichzelf moet kunnen bepalen."
De Iraanse bevolking wordt sinds 1979 onderdrukt door een islamitisch regime. Daardoor is de bevolking toe aan verandering, legt Tamimi Arab uit. Een scheiding tussen staat en religie is zo in de loop der jaren een geliefd idee geworden. "Ook andere westerse normen en waarden, zoals een inclusieve samenleving, zijn populairder geworden."
Dat ziet hij vooral terug in de protesten die zich de afgelopen twee jaar voordeden. Om hun onvrede te uiten over de kledingvoorschriften, ontdeden vrouwen zich bijvoorbeeld van hun hidjab en andere bedekkende kleding. Sommigen staken zelfs hun hoofddoek in brand.
"Dat is een religieus symbool en daardoor is het een krachtige boodschap. Het laat zien dat vrouwen klaar zijn met opgelegde kledingregels en keuzevrijheid willen", zegt Tamimi Arab.
De protesten laten ook zien dat de bevolking religiemoe is, denkt hoogleraar Seyed-Gohrab. En die religiemoeheid leidt tot de-islamisering, vult Tamimi Arab aan. "Iraniërs zijn allergisch geworden voor politieke religie en dat reflecteert op de islam in het bijzonder."
Onderzoek doen naar de-islamisering in Iran is ingewikkeld, omdat mensen uit angst voor het regime de vragen niet naar waarheid invullen. Door ook Iraniërs met een VPN anoniem vragenlijsten te laten invullen, hebben Tamimi Arab en zijn collega's toch onderzoek kunnen doen. Mede daaruit concludeert hij dat ongeveer de helft van de bevolking niet islamitisch is.
De assistent-hoogleraar heeft meer redenen om aan te nemen dat dit klopt. Zo is in bevolkingsregisters te zien dat steeds minder ouders hun kinderen islamitische namen als Mohammed en Ali geven. "En als je in gesprek gaat met Iraniërs, hoef je niet gek op te kijken als ze zeggen dat een deel van hun familie niet islamitisch is."
Hoe het nu verder moet met de wet, is voor beide hoogleraren nog een vraagteken. Onder meer omdat in de praktijk nog moet blijken hoe uitvoerbaar de wet is, zegt Seyed-Gohrad. "In de nieuwe wet is niet alleen de vrouw zelf verantwoordelijk, maar bijvoorbeeld ook de taxichauffeur die haar vervoert. Of de winkelier waar ze boodschappen doet. Dat lijkt me moeilijk te handhaven."
Verder is Tamimi Arab bang voor de willekeur van de moraalpolitie die nu al heerst in het land. "Soms vindt de moraalpolitie dat vrouwen de regels niet goed genoeg naleven en pakt ze hen op. Ook worden sommige overtreders van de kledingwet veroordeeld voor een lange gevangenisstraf, terwijl anderen wegkomen met een boete."
Maar één ding is volgens Tamimi Arab wel te zeggen over de nieuwe kledingwet. "De bevolking is verder ontwikkeld dan het regime en het regime doet een poging om de bevolking onder controle te houden."
Source: Nu.nl algemeen