In hun zoektocht naar de tienduizenden Syriërs die zijn verdwenen onder het regime van dictator Assad, stuiten onderzoekers op het ene massagraf na het andere. In één van de grootste, nabij Damascus, liggen de resten van meer dan 100 duizend mensen.
Afgelopen dagen bezochten veel journalisten een zandvlakte net buiten legerbasis en stad Al-Qutayfah, waar tussen 2012 en 2018 ontelbare dissidenten werden begraven. Het is verreweg het grootste massagraf dat tot nu toe in Syrië is aangetroffen. De massagraven tonen de ongelooflijke omvang en het strak georganiseerde systeem van de misdaden van het regime van dictator Bashar al-Assad.
Honderdduizenden Syriërs vonden de dood tijdens de volksopstand tegen het Assad-regime en de complexe burgeroorlog die volgde: door oorlogsgeweld en arrestaties. Van naar schatting 130 tot 150 duizend Syriërs die verdwenen is het lot nog altijd onbekend. Velen van hen worden al jaren vermist. Sinds de val van het regime zijn families op zoek gegaan naar sporen van hun gearresteerde, gekidnapte of zomaar verdwenen familieleden.
In hun zoektocht stuiten ze op het ene na het andere massagraf, verspreid over het land. Vermoedelijk zien ze pas het begin. Soms komen er bulldozers aan te pas om voorzichtig de bovenste lagen aarde weg te schrapen, maar vaak gebeurt dat met de hand. Bot voor bot worden de menselijke resten opgegraven van de slachtoffers van het repressieve regime.
Op sommige plekken hoeft niet eens gezocht te worden. Zoals in Al-Qutayfah, zo’n 40 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Damascus. Volgens inwoners was deze stad de ‘eerste keus’ van het regime om dissidenten te begraven. Soldaten en hun families maakten meer dan de helft van de bevolking uit, waarmee zwijgzaamheid zo goed als gegarandeerd was.
Volgens de voormalig burgemeester van de stad, Mohammed Abdel Magid, wisten alle inwoners wat er in hun stad gebeurde; de graafmachines, koelwagens en soldaten waren niet te missen. ‘Iedereen wist het, zelfs de kinderen op straat wisten het, maar er was niets dat je kon doen. Als je iets deed, wachtte jou hetzelfde lot’, zei Magid maandag tegen de Britse zender Channel 4.
Sommige inwoners vertellen dat ze zeven jaar lang gedwongen lichamen moesten begraven. Eerst in het nog lege stuk van de plaatselijke begraafplaats, maar dat raakte al snel vol. Aan de rand van de stad ligt een grote ommuurde zandvlakte die diepe geulen vol ontelbare lichamen verbergt. Vermoedelijk liggen hier de meeste slachtoffers uit de beruchte Sednaya-gevangenis en tientallen kleinere, maar vergelijkbare gevangenissen.
Mouaz Moustafa, directeur van de in de Verenigde Staten gevestigde Syrian Emergency Task Force (SETF), werkt al jaren om de misdaden van het regime van Assad te onthullen. Door de val van het regime kan hij nu voor het eerst de locaties van vermoedelijke massagraven bezoeken. Hij sprak met verschillende grafdelvers die op de locatie in Al-Qutayfah werkten. Volgens hen kwamen er twee keer per week ‘vier vrachtwagens met opleggers, elk met meer dan 150 lichamen’.
Een bewoner zegt tegen Channel 4 dat het vervoersbedrijf van de staat het transport van de lichamen organiseerde. Ze kwamen in kleine colonnes koelwagens, oorspronkelijk bedoeld voor groenten en fruit, geflankeerd door soldaten. Als de nieuw aangevoerde lichamen in de geulen waren gelegd, riepen de soldaten hem op om ze met een graafmachine met zand te bedekken. Hij zegt dat hij ’s nachts niet kon slapen van wat hij had gezien.
Andere grafdelvers vertelden Moustafa dat ze lichamen met de machine moesten platdrukken om ze te laten passen. Ze herinneren zich dat veel van de lichamen een blinddoek om hadden en door het hoofd geschoten waren. Anderen droegen sporen van martelingen. Op basis van hun verhalen denkt Moustafa dat er honderdduizenden lichamen moeten liggen, zo melden verschillende media. De voormalig burgemeester schat dat er minstens 150 duizend mensen begraven zijn, en misschien veel meer.
Moustafa vreest dat er bewijsmateriaal verloren zal gaan omdat de locatie van het enorme massagraf niet beveiligd is, net als de meeste andere massagraven. In het zuiden van Syrië zijn de afgelopen week 12 massagraven gevonden. Volgens lokale bronnen heeft de lokale bevolking in een buitenwijk van de stad Izraa 24 lichamen opgegraven die sporen van martelingen dragen. Onder de slachtoffers zijn vrouwen en kinderen. Middle East Monitor meldt dat een forensisch team op weg is naar de locatie.
Human Rights Watch onderzocht vorige week de wijk Tadamon in het zuiden van Damascus, de locatie van een video uit april 2013 waarin troepen van het regime en geaffilieerde milities zeker 24 mensen om het leven brachten. De hulporganisatie roept de overgangsregering en internationale organisaties op om de massagraven te beveiligen en gecoördineerde opgravingen en forensisch onderzoek uit te voeren, zodat er geen ‘cruciaal bewijs verloren zal gaan’ en mensen antwoord kunnen krijgen op hun vragen.
De rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham die Assad heeft verdreven, zegt de verantwoordelijken voor de misdaden van het regime te willen vervolgen. ‘We zullen niet opgeven om de gerechtigheid te leveren die ons volk verwacht en we zullen niet toestaan dat de wreedheden die tegen ons volk zijn begaan, worden vergeten’, zei HTS-leider Ahmed al-Sharaa. Hij heeft de Verenigde Naties en andere internationale instellingen opgeroepen om te helpen de bewijzen te verzamelen en te documenteren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant