Iets minder dan de helft van alle politici in gemeenten en provincies kreeg het afgelopen jaar te maken met een vorm van agressie of intimidatie. Dat is een verdubbeling in vergelijking met tien jaar geleden, en bijna evenveel als in 2022.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken, NSC) dat 45 procent van alle politieke ambtsdragers in provincies, gemeenten en waterschappen de afgelopen twaalf maanden slachtoffer was van agressie, intimidatie of bedreiging. Twee jaar geleden was dit 49 procent. In een mondelinge reactie noemt Uitermark het ‘zorgelijk dat we het tij niet keren’.
Binnenlandse Zaken laat sinds 2010 met de zogenoemde Monitor Integriteit en Veiligheid elke twee jaar onderzoek doen naar agressie tegen en intimidatie van burgemeesters, wethouders, commissarissen van de koning, raadsleden, gedeputeerden, Statenleden en hun ambtenaren. Van de respondenten in het nieuwste onderzoek zegt 41 procent last te hebben gehad van verbale agressie. In 23 procent van de gevallen kwam bedreiging of intimidatie voor. Van fysieke agressie was sprake in 3 procent van de gevallen.
Dagelijkse bestuurders hebben daar meer last van dan volksvertegenwoordigers. Die laatsten vinden bovendien vaak dat zij ‘tegen een stootje moeten kunnen’, met als gevolg dat lang niet alle voorvallen leiden tot een melding. Slechts in 6 procent van alle gevallen wordt aangifte gedaan bij de politie, al ligt dit percentage bij strafbare bedreiging hoger: 42 procent. In de waterschappen komt agressie het minst voor. Van de politieke ambtsdragers overweegt een op de tien soms het ambt neer te leggen vanwege agressie of intimidatie.
Vrouwen hebben vaker last dan mannen. De agressie is bovendien steeds persoonlijker: niet gericht tegen de functie die iemand uitoefent, maar op iemands persoonlijke kenmerken als geslacht, afkomst of geaardheid. In zulke gevallen heeft de agressie of intimidatie meestal een grotere impact. Ruim de helft van de agressieve uitingen wordt online gedaan.
Sinds 1 januari kunnen burgemeesters, wethouders en gedeputeerden via de Regeling beveiligingsmaatregelen decentrale bestuurders een persoonlijk veiligheidsadvies vragen aan het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid. Volgens minister Uitermark zijn sindsdien al 240 adviesverzoeken ingediend. Die kunnen bijvoorbeeld leiden tot het aanbrengen van een ‘saferoom’ of kogelwerend glas in het woonhuis van de politicus.
Uitermark: ‘We kunnen het niet gewoon gaan vinden dat bijna de helft van de lokale politici te maken heeft met agressie. We moeten echt zeggen: kap ermee.’ Met burgemeesters en wethouders die te maken krijgen met zware bedreiging, neemt zij persoonlijk contact op. ‘Als ik zie hoeveel ik er al heb moeten bellen de afgelopen vijf maanden, dat is niet normaal – variërend van brandstichting tot kogelbrieven.’ Vaak blijkt dat zulke agressie gekoppeld is aan ‘concrete besluitvormingsprocessen’. In vervolgonderzoek zal daar nader naar worden gevraagd.
Om hun publieke taak naar behoren te kunnen vervullen, moeten politici en medewerkers niet alleen veilig kunnen werken, ook moeten ze hun functie ook integer (kunnen) uitvoeren. Ook dat laat het ministerie van Binnenlandse Zaken onderzoeken. Bijna vier op tien (37 procent) politieke ambtsdragers hebben naar eigen zeggen (vermoedelijk) niet-integer gedrag van collega-ambtsdragers waargenomen.
Belangenverstrengeling en het meestemmen over zaken waarbij men een persoonlijk belang heeft, zijn de meest gesignaleerde vormen van niet-integer gedrag. Dit percentage komt ongeveer overeen met dat in eerdere onderzoeken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant