Ruim een week na de val van de Syrische regering, is van een gehaaste en massale terugtrekking door Rusland geen sprake. Moskou lijkt geen haast te hebben om zijn twee militaire bases op te geven. Gevechtsvliegtuigen en marineschepen zijn er nog altijd bij Latakia en Tartus.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Op satellietbeelden die vrijdag werden gepubliceerd, is te zien dat het Russische leger voorbereidingen treft om materieel weg te halen van de luchtmachtbasis Khmeimim bij Latakia. Twee AN-124-transportvliegtuigen, behorend tot de grootste in de wereld, zijn geparkeerd zodat wapens en militaire spullen kunnen worden ingeladen. Delen van een S-400-luchtverdedigingssysteem staan klaar voor transport en een Ka-52-gevechtshelikopter wordt ontmanteld.
Het zou de indruk kunnen geven van een massale, gehaaste terugtrekking – zoals van het Amerikaanse leger van de Afghaanse luchthaven Kabul – maar daarvan is in Syrië geen sprake.
Bij Tartus heeft een handvol oorlogsschepen de marinebasis verlaten, blijkt eveneens uit satellietbeelden, alleen opereren ze nu kilometers voor de kust. Elders in Syrië zijn honderden militairen teruggetrokken vanaf kleinere bases en gedirigeerd naar Khmeimim, voor vertrek naar Moskou. Maar daar is het tot nu toe bij gebleven.
Het Kremlin trekt een deel van het materieel en militair personeel terug uit de frontlinie in Syrië, maar voorlopig lijkt Moskou de twee bases niet op te geven. Rusland zegt in gesprek te zijn met de nieuwe machthebbers in Moskou over de toekomst van Khmeimim en Tartus, die sinds 2015 permanent werden gebruikt om het Assad-regime te ondersteunen.
De marinebasis werd toen voor 49 jaar geleasd en van de luchtmachtbasis mochten de Russen voor onbepaalde tijd gebruikmaken. Door de val van de Syrische regering zijn beide regelingen waardeloos geworden. Omdat de rebellen van Hayat Tahrir al-Sham (HTS) de twee bases niet belegeren en hun leider Ahmed al-Sharaa de Russen geen opdracht heeft gegeven het land per direct te verlaten, probeert Moskou te redden wat er te redden valt.
Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Michail Bogdanov opperde zelfs de mogelijkheid om de Russen op Khmeimim te laten om de restanten van Islamitische Staat (IS) in het oosten van Syrië te vernietigen. Rusland gebruikte de luchtmachtbasis om de Syrische rebellen te bombarderen, maar de basis werd ook ingezet om het IS-leger vanuit de lucht te vernietigen.
‘Ik ga ervan uit dat iedereen het erover eens is dat de strijd tegen het terrorisme en tegen wat er nog over is van IS, nog niet voorbij is’, aldus Bogdanov, die zei dat de gesprekken met HTS ‘constructief’ verlopen.
Turkije houdt er al rekening mee dat Moskou niet snel weg is. ‘Mogelijk brengen ze enkele schepen naar Rusland voor onderhoud en vervanging’, aldus minister van Defensie Yasar Güler. ‘Ze zullen er echter alles aan doen om te blijven.’
Ondertussen treft Rusland wel de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen, nu ondersteuning van het regeringsleger niet meer nodig is. In de afgelopen dagen zijn kleinere posten in het noorden ontruimd en verlaten. En in en rond de hoofdstad Damascus zijn honderden militairen teruggetrokken, ook diplomaten zijn in veiligheid gebracht. Op sociale media zijn beelden te zien van lange konvooien met militairen en pantservoertuigen op weg naar Khmeimim.
Van daaruit werden zo’n vierhonderd militairen naar Moskou gevlogen, meldt de Financial Times. De terugtrekking zou met HTS zijn gecoördineerd.
Ook Syrische militaire bronnen melden dat de Russen geen voorbereidingen treffen om de twee bases definitief op te geven en te vertrekken.
Dit is mogelijk ook de reden geweest dat Israël Tartus tot nu toe niet heeft aangevallen. Sinds vorige week heeft de Israëlische luchtmacht en marine zo’n achthonderd bombardementen uitgevoerd in Syrië om het zware materieel van het regeringsleger te vernietigen. Onder de doelwitten waren ook twee marinebases.
Op maandag voerde Israël een zwaar bombardement uit in de regio rond Tartus, maar het ontzag de Russische basis. De Britse militaire inlichtingendiensten verwachten dat Moskou alles zal doen om het alsnog op een akkoord te gooien met HTS. In de afgelopen week werd al geopperd dat een deal mogelijk is, in ruil voor Russische hulp bij de wederopbouw van Syrië.
‘Ruslands belangrijkste doel in Syrië is behoud van de controle over zijn twee bases’, aldus de Britse spionagediensten op X. ‘Op de korte termijn zal Rusland naar alle waarschijnlijkheid met alle betrokken partijen overleg voeren om veiligheidsgaranties voor zijn militaire bases los te krijgen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant