Zakir Hussain wordt wereldwijd gezien als de belangrijkste speler van het karakteristieke Indiase slagwerkinstrument. ‘Eigenlijk is hij in alle muziekstromingen aanwezig. En in iedere stroming is zijn vernieuwing en charisma voelbaar.’
schrijft voor de Volkskrant over hedendaagse muziek.
De Indiase tablaspeler Zakir Hussain is op 73-jarig leeftijd in San Francisco overleden aan een longziekte. Een optreden in het Amsterdamse Bimhuis moest hij vorige maand al afzeggen.
Hussain wordt wereldwijd gezien als de belangrijkste speler van het karakteristieke Indiase slagwerkinstrument. Want niet alleen in India is hij een volksheld, ook het westerse publiek omarmde hem door samenwerkingen met popsterren als George Harrison, verschillende klassieke musici en jazzlegendes. Die samenwerkingen leverden hem onder meer vier Grammy Awards op.
De Nederlandse tablaspeler Heiko Dijker noemde Hussain vorig jaar in de Volkskrant een vernieuwer met diep respect voor de traditie. Toen hij vannacht het nieuws hoorde, plaatste hij een afbeelding van Hussain op zijn kast, vertelt Dijker met zijn tabla op schoot. ‘Zakir Hussain wist iedereen te raken met zijn muzikale taal.’ Dijker ontmoette hem meerdere keren. ‘Hij was enorm nieuwsgierig, niet alleen naar muziek, maar ook naar huizen en trams tijdens een stadswandeling.’
Met zijn fusionband Shakti stond Zakir Hussain in 1973 aan de wieg van de wereldmuziek. Ook speelde hij dat jaar op George Harrisons album Living in the Material World. Andere samenwerkingen waren met de klassieke cellist Yo-Yo Ma, popzanger Van Morrison en Grateful Dead-drummer Mickey Hart. In de jaren negentig waagde Hussain zich zelfs aan elektronische avonturen. Dijker: ‘Eigenlijk is hij in alle muziekstromingen aanwezig. En in iedere stroming is zijn vernieuwing en charisma voelbaar.’
Hussain, geboren in 1951 in Mumbai, was de zoon van die andere tabla-legende: Ustad Alla Rakha, het eigenzinnig talent dat in de jaren vijftig werd opgepikt door Ravi Shankar, op Woodstock speelde en de hele wereld veroverde. ‘Zo komen de krachten van oude meesters in Zakir Hussain samen. Hij heeft hun muziek verder doorontwikkeld’, vertelt Dijker.
‘Indiase muziek is als eeuwenoude poëzie. Het is een taal zonder betekenis, maar met een extreme diepgang. Hussain had diep respect voor die taal, maar was tegelijkertijd ontzettend vernieuwend. Hij heeft op ieder gebied wel iets toegevoegd; aan de interpretatie van klassiek repertoire, het bedenken van vernieuwende klanken, nieuwe speltechnieken en ga zo maar door.’
In 2022 overleed Hussains vriend en collega, de beroemde santoorspeler Shiv Kumar Sharma. Hij kreeg een grote hindoestaanse begrafenis met militaire parades. De islamitische Zakir Hussain gaf daar een speech over de verbindende factor van muziek, ongeacht status of religie. Wat grote indruk maakte in India. In 2023 ontving Hussain de hoge Indiase onderscheiding Padma Vibhushan. En direct na zijn overlijden werd Hussain geëerd door de Indiase president Modi.
Zijn muzikale nalatenschap is ongekend. Dijker: ‘Veel getalenteerde jonge tablaspelers bestuderen zijn spel en beheersen zijn techniek. Maar met al zijn charisma, ervaring en legendarische samenwerkingen zal niemand zich ooit kunnen meten aan zijn grootsheid.’ Ook als mens koestert Dijker warme herinneringen aan Hussain: ‘Telkens als ik Zakir ontmoette wist hij wie ik was en altijd toonde hij interesse. Zijn warme karakter zal ik nooit vergeten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant