De drone heeft het slagveld in razend tempo wezenlijk veranderd. En de weg geopend voor nieuwe militaire technologie: want een autonome drone, is een bijzonder effectieve drone, luidt de filosofie van dronetechbedrijf Avalor AI.
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Drie jaar lang trok Maurits Korthals Altes vrijwel wekelijks naar de kazerne in Oirschot om in camouflage-uniform achter een laptop te gaan zitten. Hij studeerde werktuigbouw in Delft en econometrie in Rotterdam, en vertoefde met enige regelmaat jasje-dasje in een Delftse sociëteit. Maar het was een andere wereld waarmee hij zich meer en meer verbonden voelde, en die hij leerde kennen als werkstudent bij de 13 Lichte Brigade van de Koninklijke Landmacht. Dáár wilde hij zijn kennis voor inzetten, besloot hij na zijn afstuderen in 2021.
‘Ik had zelf gezien hoe Defensie worstelde met de inzet van nieuwe technologie’, zegt Korthals Altes. ‘Ik vond het schrikbarend te zien dat militairen zich realiseerden dat ze, met de middelen die ze hadden, helemaal niet in staat zouden zijn om hun taak uit te voeren. Het voelde als een soort morele plicht hen goed uit te rusten. Anders, dacht ik, hebben we hun bloed aan onze handen.’
Drones en andere (semi-)autonome apparaten veranderen het slagveld in razendsnel tempo, en de eersten die dat merkten, waren de soldaten zelf. Al voor de oorlog in Oekraïne werd hen het nut en de dreiging van de verkennende quadcoptertjes duidelijk, zoekend naar de posities van de vijand vanuit de lucht.‘Nederlandse soldaten namen in Afghanistan al hun eigen drones mee’, zegt de 29-jarige Korthals Altes. ‘Je wilt jezelf toch zo goed mogelijk uitrusten.’
Maar hoe laat je die dingen vervolgens optimaal functioneren? Vanuit die vraag richtte Korthals drie jaar geleden Avalor AI op, dat software ontwikkelt die drones in staat moet stellen zo onafhankelijk mogelijk te vliegen.
‘Het idee is dat een drone niet voortdurend een mens nodig heeft om aan de knoppen te zitten’, zegt hij. ‘Daarmee maak je ze veel weerbaarder en effectiever.’
Zijn timing was, cynisch gezegd, perfect. Een jaar na oprichting van het bedrijf begon Rusland aan zijn grootschalige inval in Oekraïne. Hoewel de loopgraven soms doen denken aan de Eerste Wereldoorlog, is er in ieder geval één groot verschil met honderd jaar terug: soldaten kijken tegenwoordig voortdurend omhoog. Drones, die worden gebruikt voor zowel verkenning als voor bommen, kunnen een aanvankelijk veilige positie binnen een luttele seconden tot doelwit maken. Inmiddels hangen er op elk moment zo’n tienduizend in de lucht boven het slagveld.
De Onderneming
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: Avalor AI uit Amsterdam, opgericht in 2021, heeft circa 30 werknemers en maakt op dit moment 1 miljoen euro omzet.
Met die aantallen wordt het steeds belangrijker dat de apparaten zelf weten waar ze naartoe moeten en wat ze moeten doen. Niet in de laatste plaats omdat de communicatie om het ding op afstand te besturen, niet altijd werkt: doordat signalen door de vijand worden ‘gejamd’ (verstoord), maar ook doordat GPS-positionering niet werkt, de afstand tot de bestuurder te groot wordt, of de atmosfeer niet meewerkt. ‘En er zijn andere extreme omstandigheden waardoor de aansturing niet lukt’, zegt Korthals Altes. ‘In Finland werkt de radiografische aansturing slecht omdat er daar zoveel ijs is.’
De oplossing: een drone die zich oriënteert door zelf goed naar de grond te kijken, en dat beeld te vergelijken met satellietbeelden. Een andere optie is een zogeheten traagheidssysteem: door veranderingen in snelheid of richting te ‘voelen’, kan het apparaat, als het vertrekpunt van de reis bekend is, in theorie weten waar het zich bevind.
Daarbij is het handig als drones samenwerken, en allemaal een stukje van een gebied observeren. Dit ‘zwermen’ is ook bij de ontwikkeling van defensierobots het toverwoord. Martijn Hädicke, de luitenant-kolonel die als baas van Korthals Altes in Oirschot experimenteerde met het zwermconcept, zit nu ook bij Avalor AI.
Het bedrijf is gevestigd op de voormalige NDSM-werf in Amsterdam-Noord, waar vroeger een grote scheepskraan op een betonnen onderstel boven het water reed. In de grote open ruimte hangen hamers en schroevendraaiers aan de muur, en knutselen de ongeveer dertig medewerkers aan drones of bestuderen ze de regels met code op hun beeldschermen. Dit is de nieuwe maakindustrie. ‘Ik wilde echte dingen produceren, geen papier dat ergens in een la verdwijnt’, zegt Korthals Altes.
Vooralsnog is het ministerie van Defensie zijn enige klant. Korthals Altes is inmiddels vijf keer in Oekraïne geweest. Soms gaat hij, zoals vorige maand, mee op handelsmissie, maar hij gaat er ook op eigen initiatief heen; op bezoek bij dronefabrikanten, of om er te praten met militairen die de situatie aan het front uit eigen ervaring kennen. ‘We zijn er om een netwerk op te bouwen en operationele kennis te verzamelen’, zegt Korthals Altes. ‘Voor onze technologie is de oorlog in Oekraïne een soort testgebied.’
Idealiter, zegt hij, zou hij de ‘innovatie- en feedbackloop’ – dingen uitproberen en dan verbeteren – doorlopen met een eenheid van het Nederlandse leger: zijn maten uit Oirschot. ‘Dan kun je dingen heel snel operationeel krijgen. En weet je dat de militairen die er mee moeten gaan werken, er ook echt iets aan hebben.’
Het bedrijf moet het vooralsnog vooral hebben van investeerders. Afgelopen zomer stak Keen Venture Partners van Alexander Ribbink, een van de oprichters van TomTom en een belangrijke aanjager van defensietechstart-ups, 2 miljoen euro in Avalor AI. Ook denkt Korthals Altes dat het onlangs door defensieminister Ruben Brekelmans aangekondigde dronefonds van 400 miljoen euro kan helpen om innovatieve bedrijven verder te helpen. ‘Het is lastig om de transitie te maken van de experimentele naar de operationele fase – daar is tijd voor nodig. En ik denk dat het belangrijk is dat we dit niet alleen doen. Er is een ecosysteem van start-ups, investeerders en overheid nodig. En die moeten meer doen dan whitepapers (witboeken, red.) schrijven.’
Nee, het geld klotst dus niet tegen de plinten, zoals het dat bij sommige (volwassen) bedrijven in de defensie-industrie wel doet. Korthals Altes: ‘Als je snel rijk wilt worden, kan ik je dit niet aanraden. Het is in die zin geen rationele keus.’
Hij heeft de afgelopen jaren wel de houding van financiële partijen zien verschuiven. Afgelopen week nog spraken verzekeraars zich uit over een mogelijke overheidsobligatie speciaal voor defensiebedrijven, als manier om voortaan ook in die sector te kunnen investeren. ‘Ik zie dat veranderen. Onlangs kwam ik wat mensen van een bank tegen, die een kop koffie wilden drinken om ons beter te leren kennen, en te begrijpen hoe ze kunnen helpen. Drie jaar geleden moest ik nog negen maanden wachten om een bankrekening te openen, en ook toen lukte dat nog niet – bij diezelfde bank.’
Rectificatie: In een eerdere versie van dit artikel stond foutief vermeld dat Avalor AI op dit moment geen omzet maakt. Het bedrijf maakt 1 miljoen euro omzet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant