Het eind van het jaar lijkt ineens heel snel dichterbij te komen. Met Kerst voor de deur en de herfstvakantie voor je gevoel maar net achter de rug, vroeg NU.nl een expert hoe ons tijdsbesef werkt.
Staan de feestdagen voor de deur, dan is het gebruikelijk terug te kijken op het afgelopen jaar. Hoe je dat doet, verschilt per persoon, zegt Joost de Jong, PhD-student bij Rijksuniversiteit Groningen. De Jong doet onderzoek naar tijd en hoe we tijd ervaren.
Soms lijken de uren voorbij te kruipen, soms lijken ze voorbij te vliegen. Waarom we dat iedere keer anders ervaren, is niet gek als je je bedenkt dat we geen innerlijke klok hebben die ons vertelt hoelang iets duurt of hoelang iets geleden is.
Waarschijnlijk heb je het weleens geprobeerd: inschatten hoeveel dagen of weken er voorbij zijn gegaan sinds je laatste sportschoolbezoek of de laatste keer dat je die ene vriend zag. Dat doen we door te achterhalen wat we in een bepaalde periode hebben meegemaakt, legt De Jong uit.
Twee factoren zijn daarbij belangrijk: "Als eerste speelt je geheugen een rol. Kun jij je goed de verschillende gebeurtenissen herinneren, die je de afgelopen weken of maanden hebt meegemaakt? Dan is die periode voor jou waarschijnlijk minder snel voorbijgegaan dan voor iemand die dat niet allemaal meer helder voor de geest heeft staan.
Want hoe meer iets als een sleur voelt, hoe meer de dagen op elkaar lijken en hoe sneller de tijd lijkt te gaan. Dat speelt vooral bij het terugkijken op een bepaalde periode. Andersom is het ook zo dat tijdens een saaie periode zélf, de tijd juist voorbij lijkt te kruipen.
Daarnaast hangt het ook af van hoeveel aandacht je besteedt aan de tijd. "Ben jij iemand die veel op zijn horloge kijkt, dan zul je sneller het gevoel hebben dat bepaalde momenten heel lang lijken te duren." Aan de andere kant is het zo dat de tijd voorbij lijkt te vliegen als je er niet oplet.
Gaat het over tijdsbesef, dan gaat het dus eigenlijk meer over ervaringen dan over tijd. Door een gebrek aan innerlijke klok, zijn we afhankelijk van aanwijzingen uit onze omgeving, schrijft wetenschapsredacteur Stefan Klein in zijn boek Tijd. Hij verklaart dat we alleen door het doen of onthouden van bepaalde acties of activiteiten, een idee kunnen krijgen van hoe snel of langzaam de dagen verlopen.
Een bruiloft, bevalling of een nieuwe baan zijn makkelijker te onthouden dan iedere dag hetzelfde saaie kantoorwerk doen. Over sleur gesproken: na heel veel regenachtige dagen, kan het voor je gevoel lijken alsof het ineens winter is. De Jong vertelt dat er nog weinig onderzoek is gedaan naar de invloed van het weerbeeld op ons tijdsbesef.
Hoewel het indirect wel effect kan hebben, denkt hij. "Bij slecht weer, zul je eerder de neiging hebben binnen te blijven. Terwijl je er sneller op uit gaat als de zon schijnt. Dan maak je meer mee, en kan het zijn dat de week voor je gevoel meer geleidelijk verloopt."
Los van het weerbericht, heb je zelf dus wel degelijk invloed op hoe snel of langzaam een dag verloopt. Goed om te weten, voor als je geen zin hebt in de feestdagen die eraan komen. Heb je Kerst het liefst zo snel mogelijk achter de rug, dan kun je volgens De Jong het beste je horloge thuislaten en opgaan in het moment.
"Je hebt er waarschijnlijk ook een leukere Kerst door. Of je nou wil dat het snel of langzaam voorbij is. Wanneer we het gevoel hebben dat de tijd sneller voorbij gaat, hebben we het ook meer naar ons zin, blijkt uit onderzoek."
Afleiding zoeken helpt ook. In plaats van de klok in de gaten te houden, kun je daarom beter helpen in de keuken. Door in de soep te roeren, staat niet alleen het kerstdiner sneller op tafel, maar ga je ook een ongemakkelijke oom of tante uit de weg.
Source: Nu.nl algemeen