Nog steeds bevolkt voormalig coach Foppe de Haan de tribunes bij Heerenveen. Zaterdag kon de duim van de voetbalnestor van Friesland bij de 1-0-zege op koploper PSV omhoog. ‘Robin van Persie brengt iets teweeg.’
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
‘Blijven lopen. Goed zo, jong.’ Foppe de Haan zegt het bijna onhoorbaar, zijn hand dicht bij zijn mond. Heerenveen - PSV gaat zaterdagavond naar het einde, de mensen om hem heen in het Abe Lenstra-stadion hopen, bidden en smeken, want het staat 1-0, de lucht is zwanger van sensatie.
Heerenveen-spelers rennen zich rot, gooien zich voor schoten. Koploper PSV won vorig seizoen met 0-8 van Heerenveen, onder de zeer ervaren, veelgeprezen coach, Peter Bosz. Heerenveen zet dit seizoen in op de grasgroene Robin van Persie.
In de bijna achttien jaar dat Foppe de Haan (81) trainer was van het de laatste jaren vrij flets presterende Heerenveen won de Friese trots geregeld van topclubs. De Haan herinnert zich nog een 0-1 in Eindhoven. ‘De sleutel was Van Bommel op zijn sodemieter zitten, zodat die de pass op de vliegensvlugge Rommedahl niet kon geven’, lepelt hij op.
De Haan bracht in 2000 Champions League-voetbal naar Friesland, loodste daarna Jong Oranje tweemaal naar de Europese titel (2006, 2007). Inmiddels is hij zeven jaar gepensioneerd.
In de ereloge recht tegenover de tribune waar zijn naam op staat dirigeert hij tijdens de wedstrijd zachtjes, meestal in zichzelf, mee. ‘Ze horen me toch niet. En dat is ook goed zo.’
Geen weidse gebaren ook, zoals zijn overbuurvrouw Annie van der Velde die maakt. Ze is de vrouw van oud-voorzitter Riemer die naast De Haan zit. Gezworen kameraden Riemer en Foppe hebben aan een half woord, een knikje zelfs, genoeg.
Alleen bij het Friese volkslied en het clublied vlak voor de wedstrijden gaat De Haan staan. Uit volle borst zingt hij mee. Hij kijkt vaak ingespannen naar de veertig jaar jongere Van Persie die druk heen en weer loopt voor zijn dug-out, schreeuwend, klappend en wijzend.
De Haan deed dat niet zo nadrukkelijk als coach, hij was meer als de twintig jaar jongere Peter Bosz, meestal de handen over elkaar, soms wat mopperen.
Een vriend valt hem in de rede. ‘Foppe, jij was in het begin ook een lawaaimaker, soms.’
De Haan lacht. Vertelt dan hoe hij een halve eeuw geleden als beginnend trainer van vv Akrum ooit uit zijn dak ging. ‘Tegen onze linksback Jan-Corrie, hij was tevens onze eigen melkboer. Ik had mezelf opgesteld als linkshalf, zodat ik hem scherp kon houden. Maar toen ik een keer voorin was, lette Jan-Corrie niet op en schreeuwde ik: ‘Wel allemachtig, klojo’. Mijn vrouw en schoonmoeder die langs de lijn stonden, vertrokken direct. Thuis kreeg ik ongenadig op mijn falie. Jan-Corrie had de hele week met melkkratten gesjouwd, en dan deed ik zo lelijk.’
Het kwam goed. ‘Na zijn uitvaart vertelde zijn vrouw dat ze mij nog namens Jan-Corrie moest bedanken voor de mooie trainingen.’
Jan-Corrie heette trouwens gewoon Jan. ‘Maar zijn vrouw heet Corrie. Bij ons heet je dan Jan-Corrie. Mij noemen ze Foppe-Geke.’
Als Robin van Persie lang blijft hangen in Friesland zullen ze hem dan Robin-Bouchra noemen?
De Haan serieus: ‘Onderschat de rol van de vrouw niet. Volgens mij heeft Robin veel aan zijn vrouw te danken. Hij is een wolk van positiviteit.’
Heel anders dan hoe De Haan Van Persie leerde kennen ruim twintig jaar geleden. ‘Een beste lastpak was hij soms. Ik was coach van Jong Oranje. Uit tegen Roemenië gaf hij iemand een enorme zet en kreeg hij rood, woedend was hij.’
De Haan zei daarna wel tegen bondscoach Marco van Basten: pak die Van Persie er maar bij.
Nee, daar spreken De Haan en Van Persie niet meer over. ‘Je moet het verleden niet steeds oprakelen. Wat ik nu zie, is een man die ontzettend betrokken is bij de club. Zijn voorganger Kees van Wonderen was ook een prima man, maar keek niet om naar de jeugd. Robin is daar wel mee bezig, stelt er zo eentje van 17 op. Gelukkig maar, want er komt goede jeugd aan.’
De Haan heeft het die zaterdagmiddag nog persoonlijk geconstateerd op sportpark Skoâtterwald, waar hij nog vaak naartoe fietst. ‘Nat pak gehaald vandaag, maar heel mooie talenten gezien, hoor.’
Hij kijkt om zich heen vanaf zijn ‘geweldige plek’ recht boven de middenlijn. ‘Lang geleden dat er zo’n sfeer hing als dit seizoen al een paar keer. We hebben waardeloze seizoenen gehad. De resultaten zijn nu ook nog niet overweldigend. Maar Van Persie heeft een visie. Hij brengt iets teweeg.’
Friezen zijn sportmensen, weet De Haan. ‘Wij willen een goede wedstrijd zien, heen en weer, strijdlust, leuk voetbal. Winst is niet eens noodzakelijk.’
Diep in zijn kraag weggedoken vertelt De Haan daarna over zijn bewondering voor Bosz. ‘Die is van de buitencategorie. Zijn manier van voetballen, zijn lef, zo duidelijk, zo helder, niet van zijn à propos te brengen. Dat is zijn valkuil soms ook wel. Je moet hem een beetje kennen.’
De Haan kent Bosz al toen die als achttienjarige op sportlerarenopleiding cios zat. ‘Ik was cios-docent, we haalden de besten uit het land bij elkaar. Toen was hij al bezig met trainen, had hij al bepaalde gedachten, het moet zo en zo.’
Het heeft lang geduurd eer Bosz echte erkenning kreeg. ‘Kijk, Arne Slot is communicatief steengoed, dat heeft Peter minder. Als je te dichtbij komt, gaat hij attaqueren.’
De eerste klus van Bosz bij De Graafschap mislukte. ‘Daarna kwam hij bij Heracles, feitelijk zijn laatste kans. Je hebt de omgeving nodig die mee wil, spelerspotentie is heel belangrijk.’
Wat dat laatste betreft is het niet makkelijk voor Van Persie, vindt De Haan. ‘We hebben altijd een paar toppers gehad bij Heerenveen, die mis je nu. Er komt een goede Zweed aan van 17, die is na de winterstop speelgerechtigd. En het is doodzonde dat Tygo Land jong naar PSV is gegaan waar hij niet speelt. De jongens die er nu in staan, werken hard. Maar eigenlijk is ’t net niet.’
Wat kun je als trainer dan doen? ‘Een relatie opbouwen en ze vertrouwen geven, ze mogen ook fouten maken. Soms haal je ze eruit. Maar als er aan ze wordt gewerkt, accepteren ze dat. Een speler is geen wegwerpartikel.’
Voor het seizoen spraken De Haan en Van der Velde langdurig met de jonge trainer, die wél enthousiast is over zijn spelersmateriaal. De Haan kijkt soms bij de trainingen. ‘Dan komt hij even met me praten. Niet voortdurend, dat moet ook niet. Het is hartstikkene prima zo. Hij stopt er veel tijd in. Heeft hier een appartement. Goed zo, je moet de mensen leren kennen als je zelf geen Fries bent. Als hij hier doorkomt, op een positieve manier, in de middenmoot eindigt of iets hoger, dan heeft hij het fantastisch gedaan.’
Tijdens de rust nemen De Haan en het echtpaar Van der Velde plaats aan een tafel, en drinken thee. Het staat 0-0. ‘Smans brengt energie, maar loopt nog net te veel met de bal’, vindt De Haan. ‘Die linksback Braude is lekker fel en een goede voetballer, de linkerstopper Hopland kan best wat worden. We missen een speler als Joey Veerman. Maar… dit had ik niet verwacht.’
Van der Velde: ‘Dit is de beste helft van het seizoen. Maar tegen AZ deden we het in de eerste helft ook aardig. Kort voor pauze werd het 2-1. Daarna 9-1…’
De Haan knikt, maar ziet Heerenveen na rust almaar strijdbaarder worden. Hij is blij met aanvoerder Luuk Brouwers als controleur, fluistert hij. ‘Die moet niet op 10 spelen, vind ik.’
Nee, je zal De Haan niet zien afdalen om Van Persie te vertellen wat te doen, zoals Johan Cruijff ooit deed bij Leo Beenhakker. ‘Ben je mal, zeg. Van Cruijff was er maar een.’
Verder zegt hij weinig. Hij klapt wel hard als invaller Ion Nicolaescu scoort na een fout van Ryan Flamingo, lacht om de juichende Annie van der Velde. ‘Mjoah nu vasthouden, maar PSV gaat nog komen.’
Heerenveen houdt echter stand, mede dankzij de uitstekende doelman Mickey van der Hart. De Haan klapt en neuriet mee na afloop met Simply the best van Tina Turner, steekt lachend duimen op.
Van Persie vertelt met een gelukzalig gezicht trots te zijn over de wijze waarop zijn spelers gestreden en gevoetbald hebben, en dat tegen de ploeg van ‘de beste coach in Nederland’.
Bosz prijst tijdens de persconferentie Heerenveen en neemt zijn club op de toon van een begrafenisondernemer het stempel ‘topclub’ af.
De Haan twee etages hoger: ‘Ja, Peter is nu bloedchagrijnig. PSV maakte ook zoveel fouten aan de bal, daar kan hij niet tegen.’
Het is het mooie van voetballen, het onverwachte. Maar voor een coach is het soms verschrikkelijk, weet de oercoach. Verliest PSV ook van Feyenoord komende zondag dan ligt alles open, dan is Bosz ineens weer niet zo’n toptrainer. ‘Je zwemt als trainer mee op de emotie.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant