De Chinees-Nederlandse fotograaf Xiaoxiao Xu bezocht voor haar nieuwe fotoboek This looks better irl meer dan dertig cosplayconferenties in Nederland. Zij, en duizenden jongeren met haar, ziet in de fictieve wereld een veilig toevluchtsoord.
Net terug uit Parijs, waar ze mocht exposeren in het Grand Palais, legt fotograaf Xiaoxiao Xu in een Amsterdams café haar nieuwe fotoboek This looks better irl behoedzaam op tafel. Voor het 216 pagina’s tellende boek dook de Chinees-Nederlandse Xu in de wereld van cosplay, een verzamelterm voor mensen die een eigen kostuum maken geïnspireerd op hun favoriete personage uit strips, films, boeken, series en videogames.
Twee keer per jaar kom je ze in groten getale tegen op Utrecht Centraal, kleurrijk uitgedost in overdadige kostuums, prettig afstekend tegen het saaie grijs van de stoeptegels en roltrappen.
Cosplayers die op weg zijn naar Dutch Comic Con, de grootste cosplayconferentie van Nederland, waar ze hun zorgvuldig zelfgemaakte outfits trots aan elkaar tonen. Dat cosplay in Nederland immens populair is, blijkt wel uit die tweejaarlijks stijf uitverkochte Jaarbeurs waar de Chewbacca’s, Maleficents en obscure Japanse elf-figuren kriskras door elkaar lopen.
Hoewel Xu zelf niet aan cosplay doet, voelde ze zich meteen verbonden met de veertigduizend voornamelijk jonge mensen die ze er ruim twee jaar geleden aantrof: ‘Ik was betoverd door ieders creativiteit en de open sfeer die er hing. Het voelde als een veilige plek waar je kunt zijn wie je wilt zijn, weg van alle oordelen in de echte wereld.’
Waar die verbondenheid met cosplay vandaan komt? Na even aarzelen begint Xu aan het ‘lange verhaal’.
‘Op mijn 7de emigreerde mijn moeder van China naar Nederland, waardoor ik bij mijn tante in een ander deel van China moest gaan wonen. Daar werd ik gepest en voelde ik me geïsoleerd.’ In de fantasiewereld van manga (Japanse strips) vond ze een veilig toevluchtsoord.
‘Mijn schooltas was zeven jaar lang uitsluitend gevuld met mangaboeken. Die zijn mijn redding geweest in een heel moeilijke tijd.’ Op haar 14de maakte ze de oversteek naar Nederland en waar haar obsessie met manga afnam, greep ze een volgende reddingslijn: de fotografie.
This looks better irl is Xu’s zevende boek. Met eerder werk als Shooting the tiger en Aeronautics in the Backyard ontving ze nominaties en prijzen op internationale fotografieconcoursen zoals Arles Book Awards.
De afgelopen tweeënhalf jaar bezocht Xu meer dan dertig cosplayconferenties verspreid over heel Nederland. Daar begon ze in de donkere zalen met een analoge flitscamera portretten te schieten van de vele kleurrijke personages die ze tegenkwam.
‘Het zijn veelal jonge mensen die nog zoekende zijn naar hun identiteit en zich soms in de echte wereld een buitenbeentje voelen.’ Die zoektocht ontroerde Xu, en is een deel van de reden waarom ze met dit project begon:
‘Nog te vaak worden cosplayers weggezet als nerds, raar of kinderlijk, terwijl die hokjes onterecht en kleinerend zijn. Ze zijn mensen die met veel eigenheid hun fantasie omarmen. Dat werkt bevrijdend en zouden we moeten aanmoedigen.’
De veelsoortige personages worden zowel levensecht als aandoenlijk amateuristisch tot leven gebracht. De een werkt jaren aan zijn of haar kostuum en de ander schminkt haar gezicht groen en is daarmee als vanzelf de Hulk. Xu:
‘Dit boek toont niet alleen de mooiste creaties, maar ook zeker de knulligheid van het geheel.’ Wie goed kijkt ziet die knulligheid vooral in het decor waartegen de cosplayers worden afgebeeld: de troosteloze partytenten, de functionele picknickbanken en de grijze staalplaten. Xu: ‘Ze zijn kleurrijke mensen in een soms kleurloze wereld.’
Als Xu ooit nog iemand zou cosplayen, dan zou het de jonge wees Natsume zijn uit Natsume’s Book of Friends, een Japanse manga- en animeserie die voor haar als kind erg troostrijk was.
Ook haar kat zou daarin een rol kunnen spelen: ‘Natsume wordt in de strip vergezeld door Madara, een krachtige geest in de gedaante van een kat, die sprekend op mijn eigen kat Yari lijkt.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant