Een week na de val van president Bashar Al Assad is de toekomst van Syrië nog onduidelijk. Verslaggever Hans Jaap Melissen sprak in Damascus met Syriërs over de toekomst van hun land én zag de beruchte Sednaya-gevangenis met eigen ogen.
"Ik kan bijna niet geloven dat het nog maar een week geleden is dat ons leven compleet veranderde." Gulan loopt door het centrum van Damascus, nog steeds moe van alle emoties de afgelopen week. Ze had zoals de meeste Syriërs zo'n snelle val van het regime niet verwacht.
Wel zag Gulan de rebellen vorig weekend Damascus zo hard naderen dat ze besloot op zaterdagavond bij vrienden te gaan slapen. Maar slapen lukte niet en de opwinding werd alleen maar groter toen ze zondagochtend drones boven de stad hoorde. Ook zag ze rebellen de stad in rijden. "Ik heb gejuicht dat Al Assad was vertrokken. En ik was blij dat dit zonder zware gevechten gebeurde. Maar later, dezelfde avond nog, kreeg ik toch twijfels."
Want hoe gaat het verder? Hoe zal Hayat Tahrir al Sham (HTS), de grootste rebellengroep die Damascus innam, omgaan met de verschillende minderheden in dit land? Zelf is Gulan Koerdisch. Ze ziet tot haar schrik nu ook rebellen van weer een andere groep in Damascus rondrijden, die steeds vechten tegen de Koerden in het noorden van Syrië.
"We horen ook dat HTS maar tijdelijk aan de macht zal zijn. Dat ze daarna zullen opgaan in een nationaal leger en dat we op termijn verkiezingen krijgen", zegt Gulan.
Tot nu toe spreekt HTS-leider Ahmad Sharaa (oorlogsnaam: Abu Mohammed Al Julani) vooral verzoenende woorden. En op straat is goed te zien dat ze een poging doen om de orde te bewaken. Een brandweerauto spuit de straten schoon rond het Ummayad-plein, waar vrijdag groot feest was. Politieauto's met daarop 'Syrian Salvation Government' staan hier en daar geparkeerd.
De nieuwe agenten, te zien op onderstaande foto, komen uit de noordwestelijke provincie Idlib. Daar heeft HTS jaren geleden al een burgerbestuur opgetuigd. "Ik ben nog nooit in Damascus geweest. Ik vind het fantastisch hier", zegt agent Majid Karabilou (25). Intussen laat hij zich met een paar collega's fotograferen door voorbijgangers die nieuwsgierig komen kijken en de duimen naar hen omhoogsteken.
Dan komt plotseling een in legergroen gestoken HTS-rebel aanrennen. "Verderop staat een verdachte man met een wapen. We moeten hem pakken", roept hij. De agenten gaan snel met hem mee en verdwijnen in de menigte.
Veel mensen die eerst afwachtend en wantrouwend waren, zeggen dat ze HTS voorlopig het voordeel van de twijfel geven. "Ik denk echt dat hun leider is veranderd, en dat hij extreme krachten in zijn beweging onder controle zal houden", zegt Rami Ajoub, een druze.
In de veilige ruimte van zijn eigen kleine, rammelende taxi zegt Hussein Suleiman dat "ons land naar de hel zal gaan met religieuze fanatici aan de macht". Hij is een alawiet, de religieuze minderheid waartoe ook Al Assad behoort. Toch zegt hij nog niet te willen vluchten, zoals sommige alawieten al wel hebben gedaan.
Ibrahim Daoud, priester van een van de oudste kerken in Damascus, heeft van HTS persoonlijk gehoord dat hij niks hoeft te vrezen. "En ze hadden het over 1 maart als voorlopig einde van deze transitieperiode."
Taxichauffeur Suleiman gelooft er allemaal niks van en denkt dat de leider van HTS iedereen om de tuin leidt. "Die man heeft een net pak aangedaan en gel in zijn haar. Een toneelstuk is het. We hebben in dit land een gezegde: een wolf kan het verslinden van de schapen uitstellen vanwege politieke redenen."
Dat er niet alleen politieagenten, maar ook extremere krachten vanuit Idlib naar Damascus zijn afgezakt, blijkt tijdens een bezoek aan de enorme Sednaya-gevangenis. Daar braken rebellen en burgers afgelopen zondag de deuren open, waarna duizenden gevangenen de vrijheid tegemoet renden.
Het gebouw is een soort stenen monster, zoals te zien is op onderstaande foto. Het stinkt naar riool en in de cellen ligt nog overal kleding en eten van de gevangenen. Vreemde stellages zijn mogelijk martelwerktuigen geweest.
Inmiddels lopen er families met kinderen rond die selfies nemen. Al komen er ook nog steeds familieleden die op zoek zijn naar informatie over hun dierbaren.
Maar dan mengt zich ineens een aantal buitenlandse jihadisten onder de bezoekers. Baarden, religieuze teksten, gezichten vaak verstopt. Ze willen hier zelf ook rondkijken. In de provincie Idlib leven sinds het begin van de oorlog al jaren duizenden buitenlandse jihadisten, ook uit Europa. En HTS werkt daarmee samen.
Het groepje blijkt uit Centraal-Azië te komen. Eén gemaskerde jihadist, uit Tadzjikistan, wil na wat gedoe wel praten. Op de vraag of zijn werk er nu op zit met het vertrek van Al Assad en hij terug naar huis kan gaan, zegt hij dat hij in Syrië wil blijven.
"Wij zijn hier om de sharia (strenge islamitische wetten, red.) in te voeren. En alléén de sharia", benadrukt de jihadist. Maar hoe verhoudt de sharia zich met een divers Syrië? "Alle geloven mogen in Syrië blijven wonen. Ook christenen, en ze kunnen dan ook naar de kerk."
De alawitische Suleiman vindt precies deze buitenlandse jihadisten een probleem. "Al die buitenlandse strijders zijn hier echt niet alleen voor het opbouwen van ons land." Hij zegt blij te zijn dat Israël nu veel militaire installaties in Syrië bombardeert. "Alleen Israël kan dat soort figuren tegenhouden."
's Avonds laat wordt hij op zijn wenken bediend. Er galmt weer een zware knal door opvallend donker Damascus. Een nieuwe inslag aan de rand van de stad. Ramen trillen. Een Israëlische straaljager trekt op en vliegt terug naar een land dat de nieuwe Syrische leiders voorlopig ook niet vertrouwt.
Source: Nu.nl algemeen