De Engelse schrijver David Nicholls had dit jaar zijn handen vol aan praten over de hitserie One Day en zijn nieuwe roman. Hij voelt dus heel erg de behoefte om het te hebben over lievelingsdingen waar hij minder aan toekwam: dommelen, wandelen en andermans boeken lezen.
is verslaggever van de Volkskrant. Ze bezocht schrijver David Nicholls in Londen.
Het kantoor van David Nicholls (58) bevindt zich in ‘een soort doolhof’, waarschuwt hij alvast per mail. De bestsellerschrijver één dag voor mijn korte bezoek aan Londen benaderen voor een ontmoeting leek gênant en bovenal zinloos, maar het tegendeel is binnen een half uur bewezen: ‘I’m very happy to meet up.’
Hij stuurt zijn nummer mee, want de ervaring heeft intussen geleerd dat wie voor het eerst bij hem langskomt gegarandeerd de weg kwijtraakt en ergens opgepikt moet worden.
De volgende middag blijkt het inderdaad zoeken in de Barbican Estate, een enorm en tegenwoordig ook enorm gekoesterd toonbeeld van brutalistische architectuur.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
De plattegrondjes op zo’n beetje elke hoek van de grijze kolos proberen met pijlen behulpzaam te zijn: you are here. Onbedoeld maken ze het bezoek van David Nicholls aan het lachen: You Are Here is de titel van zijn laatste roman. De Nederlandse vertaling, Je bent hier, verscheen in juni.
‘Soms moet je verdwalen om je weg te vinden’, met die woorden begint de synopsis. Je bent hier gaat over de samenkomende levens van Marnie en Michael. Hij is een stugge aardrijkskundeleraar uit York, het outdoortype, 42 jaar, zij is een 38-jarige redacteur, een stuk losser, gesteld op haar leven in Londen.
Ze wonen alleen, zonder kinderen, en hebben allebei zo hun redenen om zich na een scheiding en de pandemie steeds meer in zichzelf terug te trekken. Een gemeenschappelijke vriendin vreest dat ze vereenzamen en nodigt ze uit voor een wandelvakantie, met nog een paar anderen die een voor een afhaken.
Dat Marnie en Michael tijdens die Coast to Coast Walk in het noorden van Engeland iets met elkaar zullen aanvangen is van meet af aan duidelijk, maar hoe en waar dat precies toe zou kunnen leiden blijft gedurende 336 pagina’s een ontdekkingstocht.
Je bent hier is zo’n uitnodigend, sfeervol boek dat het bijna de functie vervult van goed gezelschap. Alsof je binnen gehoorafstand achter de hoofdpersonen aan hobbelt terwijl je zelf ook begint na te denken over vriendschappen en andere relaties, of over wat fijn en minder fijn is aan alleen zijn.
Dat het allemaal zo hartverwarmend is, zit ’m waarschijnlijk vooral in het bemoedigende idee dat er van alles mogelijk blijft, wat (romantische) wendingen in het leven betreft. En dat het werkelijk iets teweeg kan brengen om eropuit te trekken als het gevoel vast te zitten zich in alle hevigheid manifesteert, om je open te stellen voor een nieuwe ervaring of een onbekende ander, in ieder geval niet opgesloten te blijven in jezelf.
In recensies, ook van zijn eerdere werk, wordt Nicholls geprezen om de levendige dialogen, zijn humor, rake typeringen en de manier waarop hij de onderliggende gedachtenstromen en het gevoelsleven van zijn personages weergeeft.
Hoe hij Marnie bijvoorbeeld introduceert: ‘In al haar jeugdige toekomstvisies, over de baan die ze zou hebben, de stad en het huis waarin ze zou wonen, de vrienden en familie om haar heen, was het geen moment bij Marnie opgekomen dat ze eenzaam zou zijn.’
Of een beschrijving van een van haar hotelkamers, tijdens de tocht: ‘Met de monolithische kledingkast, een boterkleurig dekbedovertrek, en een sprei en kussen gevuld met iets draderigs – asbest misschien –, was het zo’n plek waar je de nacht voorafgaand aan de begrafenis van een familielid doorbracht.’
In de woorden van Libris-winnaar Rob van Essen, die ook boeken bespreekt en Je bent hier in NRC vier bollen gaf: ‘Het is zijn stijl die deze roman uiteindelijk uittilt boven het scenario dat er vlak onder de oppervlakte in verborgen zit.’
De schrijver is verbaasd als hij voor de deur van zijn kantoor een journalist aantreft terwijl hij net een tv-ploeg uitlaat. ‘Je hebt het gevonden!’
Schrijfhuis is misschien een beter woord dan kantoor; het is ingericht als een ‘gewoon’ appartement, met een ronde keukentafel, een grote boekenkast tegen de langste muur en een daybed aan het raam waar hij graag ligt te lezen.
David Nicholls debuteerde in 2003 als schrijver, met Starter for Ten. In die periode schreef hij ook al (mee aan) scripts voor films en series. Hij droeg onder meer bij aan Cold Feet, Far from the Madding Crowd, Patrick Melrose en de verfilming van zijn eerste bestseller uit 2009, One Day.
Vanaf begin dit jaar is op Netflix een 14-delige serie te zien gebaseerd op dat boek – Nicholls was erbij betrokken als uitvoerend producent. De serie werd een stuk enthousiaster ontvangen dan de film destijds.
Die ene dag uit de titel is 1 juli 1988, de dag dat Dexter en Emma elkaar ontmoeten op het afstudeerfeest van hun universiteit. Vervolgens draaien ze twintig jaar om elkaar heen, een verhaal op het snijvlak van vriendschap en liefde dat wordt verteld aan de hand van steeds die ene dag in een later levensjaar.
Vriendschap in de breedste zin van het woord is een eindeloos rijk thema, vindt Nicholls, en vooralsnog interesseert het hem als schrijver meer dan familieverhoudingen. Het is niet voor niets dat het in zijn romans tot nu toe vooral gaat over nieuwe ontmoetingen en wat die kunnen losmaken.
‘Daar raakt mijn werk aan mijn eigen leven. Zeker als twintiger en dertiger waren vriendschappen het belangrijkst en het meest vormend, ik denk in de kern uiteindelijk vormender dan familie.’
Sinds het voorjaar toert hij door het Verenigd Koninkrijk en Europa om over Je bent hier te praten. ‘Ik vond het geweldig om dit boek te schrijven, dus ik heb overal ja op gezegd.’
In boekhandels en op literatuurfestivals vertelde hij bijvoorbeeld dat de lockdowns tijdens de pandemie hem inspireerden om zich in deze roman te verdiepen in hoe dat ook alweer werkte, een geanimeerd gesprek voeren met iemand die je nog niet kent. ‘Ik probeerde ook bij mezelf weer het plezier op te roepen van dat gevoel écht benieuwd te zijn naar wie die ander is, aandachtig te luisteren naar wat diegene te zeggen heeft, erop reageren.’
Het ging ook veel over het verkwikkende effect van een meerdaagse wandeltocht, waar hij volle bak in de promotiestand dus zelf niet meer aan toekwam en allengs meer behoefte aan kreeg.
‘Je ziet er moe uit’ is iets wat niemand ooit in iemands gezicht zou moeten zeggen en misschien is het ook niet zo aardig om op te schrijven, maar Nicholls benoemt het zelf meteen: het zijn nogal intense maanden geweest, hij is eerlijk gezegd doodop.
Dommelen op de bank en lezen, dat is waar hij dezer dagen het meest naar verlangt. En wandelen dus, winterse omstandigheden geen bezwaar.
‘Het hoeft van mij niet zonnig te zijn. Ik heb niks met mooie Engelse dorpjes zoals je die aantreft in de Cotswolds, een schilderachtig gebied met van die rietgedekte huisjes en altijd gemaaide groene gazons. Ik heb liever afgeragde dorpen in Noord-Engeland, grijze luchten, regen en mist.’
Goed, hij is behalve vermoeid óók erg aardig, dus hij lacht, zet thee en begint terwijl het buiten donker wordt welwillend aanraders op te noemen, veelal met zijn ogen dicht. Pas bij het einde van ieder antwoord zoekt hij oogcontact: tevreden? Tevreden.
‘Ik hou van wandelen, maar ik hou ook echt van klaar zijn met wandelen. Dat je aankomt in een Engelse pub waar het lekker warm is en je eindelijk kunt opdrogen. Daar doe je het uiteindelijk voor, het moment dat je je natte kleren kunt uitdoen en eindelijk iets te eten en drinken bestelt.
‘Er is een mooie, niet te ambitieuze weekendwandeling aan de noordoostkust van Engeland die ik kan aanraden. Je begint in een stadje genaamd Alnmouth en vanaf daar heb je niet eens een kaart nodig, je volgt gewoon de Noordzee.
‘Het pad loopt naar Holy Island of Lindisfarne, dat twee keer per dag van het vasteland wordt afgesneden door de getijden. Er is een dorp, een kasteel en een abdijruïne. Alleen met eb kun je er over een dijk naartoe lopen, of als je het durft, over het strand.
‘Je moet dus wel echt goed op de tijd letten, want het is best een stuk en het tij komt snel op. Er staan van die angstaanjagende reddingshutten op palen voor het geval je door het tij wordt gegrepen.
‘Voor Engelse begrippen is de kust van Northumberland vrij desolaat gebied, open en kaal, met ruige kliffen. Als het eb is, zijn de zandstranden immens, kilometers breed. Je kunt je direct voorstellen hoe hier vroeger van die antieke schepen kwamen aanvaren.’
‘Een lange wandeling kan bij mij echt de weg vrijmaken voor inspiratie. Soms luister ik tijdens het lopen naar een podcast, maar zoals Marnie ook opmerkt in het boek: er kleeft iets ‘stedelijks’ aan een podcast, wat ’m vooral zit in de stadsstemmen en het typische toontje van veel podcastmakers.
‘Een podcast luisteren voelt misplaatst en out of context als ik in een beeldschoon, desolaat natuurgebied ben, of over het verlaten strand in Northumberland loop. Bijna als heiligschennis.
‘Hier op kantoor luister ik meestal naar Bach, maar Bach aanraden is een beetje saai, niet? Ik vind het nieuwe album van Laura Marling fantastisch, hoe ontroerend en openhartig ze zingt over moeder worden van haar dochter.’
‘Ken je dat, dat je helemaal overweldigd kunt raken van hoeveel boeken je eigenlijk nog zou willen lezen? Ik ben een langzame lezer; ik lees misschien 35 boeken per jaar. Als mijn ogen het niet opgeven, heb ik misschien nog twintig jaar lezen tegoed. Die rekensom maken is toch verschrikkelijk?
‘Ik lees nu de nieuwe roman van Alan Hollinghurst, een schrijver die ik bewonder. Het fundament in Our Evenings is de band tussen een alleenstaande moeder en haar enige zoon. Het vertelt het levensverhaal van deze jongen, een Birmees-Britse homoseksuele acteur.
‘Er zit wel iets van een moeder-zoonrelatie in One Day, maar het is niet het type relatie dat ik verder uitgebreid heb verkend in een van mijn boeken. Hollinghurst doet dat zó goed, dit is zo’n ontroerend en liefdevol geschreven boek. Ik geniet er echt van.’
‘Nog een roman die ik prachtig geschreven, origineel en briljant grappig vind, van de Anglo-Ierse schrijver Ferdia Lennon, over oorlog, conflict, verbinding en kunst.
‘Het is zijn debuut, en het verhaal speelt zich af in Syracuse in 412 voor Christus, tijdens de Peloponnesische Oorlog. De invasie van Sicilië door Athene is mislukt, en twee werkloze, poëzieminnende pottenbakkers bedenken een plan: ze gaan een bewerking van een Griekse tragedie van Euripides opvoeren in een steengroeve waar Atheense soldaten gevangen worden gehouden, met die krijgsgevangenen als acteurs in hun Medea.
‘Romans die veel overlap hebben met de thema’s waarover ik zelf het liefst schrijf, probeer ik zoveel mogelijk te vermijden. Dus elk verhaal dat gaat over twee mensen die elkaar leren kennen in hun schooltijd en samen opgroeien, moet ik aan de kant schuiven.
‘Glorious Exploits staat wat dat betreft ver van mij af. Om zoiets als dit te kunnen schrijven heb je diepgaande kennis nodig over de klassieke talen en geschiedenis, Grieks en Romeins drama en de Siciliaanse samenleving. Ik zou niet weten waar ik zou moeten beginnen. Zelf heb ik nooit onderzoek gedaan voor een roman; ik heb alleen de wandeling gemaakt uit You Are Here.’
‘Als ik ergens kritisch over ben bij andere schrijvers, dan is het meestal over de dialogen. Een dialoog is al snel rechttoe rechtaan. Er sluipt dan een soort formaliteit in, iets van stijfheid die geen recht doet aan hoe gesprekken in het echt gaan. Twee eloquente, eerlijke mensen die precies zeggen wat ze bedoelen en hun gevoelens perfect onder woorden weten te brengen, hoe geloofwaardig is dat?
‘De speelsheid en de spanning van een goede dialoog komen juist voort uit de subtekst, in de dingen die niet letterlijk worden uitgesproken. Een goed geschreven dialoog bevat voetnoten die iets prijsgeven over de werkelijke intenties en de innerlijke monologen van de personages, waardoor er als het ware een parallelle dialoog gaande is op de achtergrond.
‘Films en series hebben veel invloed gehad op de manier waarop ik schrijf. Ook als ik bezig ben met een roman denk ik na over spel – energie, beweging, ritme, al die dingen die acteurs kunnen toevoegen. Ik vind het inspirerend hoe acteurs een dialoog kunnen spelen met gevoel voor wat ze niet hardop zeggen.
‘Als kind bleef ik tot laat op voor oude Hollywoodfilms op tv. De vrolijkheid en energie in de scripts van Billy Wilder en I.A.L. Diamond vind ik waanzinnig. The Apartment is een van mijn favoriete films. De dialogen zijn zo menselijk, slim, komisch en geladen met emotie. Ze kunnen cynisch zijn zonder hatelijk of rancuneus te worden. Billy Wilder is mijn toetssteen.’
‘Ik ben gek op The Philadelphia Story, een oude zwart-witfilm van George Cukor. Het is een romantische komedie gebaseerd op een toneelstuk, en dat theatrale zit ook in de film.
‘Mijn favoriete scène is die waarin de personages gespeeld door Katharine Hepburn en James Stewart samen dronken worden, de nacht voor haar huwelijk dat ze eigenlijk wil afblazen. Zij vindt hem een cynische, pompeuze roddeljournalist, hij vindt haar verwend, maar ze hebben toch een flirt. Die dialoog is zo grappig en sexy, en brengt hun emoties perfect tot uitdrukking.’
‘Er zijn een paar moderne romantische komedieseries waarbij ik me echt moest verzetten tegen mijn jaloerse gevoelens. Dat had ik bijvoorbeeld bij het tweede seizoen van Fleabag, wat natuurlijk echt een briljante serie is. I May Destroy You heb ik ook met veel ontzag bekeken.’
‘Ik vind James Acaster een leuke comedian, met een eigen, specifieke stijl. Als twintiger ben ik ook eventjes de helft van een sketch-comedyduo geweest, maar ik realiseerde me al snel dat ik als de zoveelste heteroseksuele man niet echt iets nieuws te melden had, en dat ik er vooral niet confronterend en ad rem genoeg voor was.’
‘Vroeger kende ik veel meer goede restaurants in Londen, en ik wil niet het beste restaurant van 2009 aanraden, dus laat ik iets anders kiezen. In de buurt van waar ik woon, in het noorden van Londen, heb je een hele reeks Turkse bakkers, Turkse supermarkten en Turkse restaurants waar ik graag kom.
‘Het eten is eenvoudig, gewoon veel falafel en kebabs en salades, maar het is altijd goed. De beste plek is denk ik Mangal, in Stoke Newington. Als mijn zoon naar huis komt, wil hij altijd daarnaartoe.’
‘Dit had ik zelf ook niet zien aankomen, maar ik heb de dvd herontdekt. Ik vind het leuk om in chronologische volgorde het hele oeuvre van een regisseur te bekijken en zo een beeld te krijgen van diens ontwikkeling.
‘Ik kocht een geweldige boxset van Agnès Varda, mijn favoriete filmmaker, met al haar documentaires en fictie, en dan vind ik het dus heerlijk om elke avond een film uit die box te kijken en te zien hoe haar stijl tot bloei komt. Zo heb ik me ook al door het hele oeuvre van Federico Fellini en Ingmar Bergman heen gewerkt.
‘Een Varda-documentaire uit de jaren zestig is te obscuur om online te kunnen vinden, dat is de belangrijkste reden om aan dvd’s vast te houden. En zoals een plaat opzetten soms haast ceremonieel kan voelen, heeft het ook iets gedisciplineerds om een dvd in een dvd-speler doen en op ‘play’ drukken. Het markeert als het ware dat je niet zomaar iets uit de cloud grijpt, maar weloverwogen het besluit neemt om je op een film te gaan concentreren.’
30 november 1966 Geboren in Eastleigh, Hampshire, Engeland.
1988 Bachelor Drama en Engels, Universiteit van Bristol. Daarna acteursopleiding aan The American Musical and Dramatic Academy, New York.
2000-heden Schrijft (mee aan) scripts voor films en verschillende series, waaronder Cold Feet, Far from the Madding Crowd en Patrick Melrose.
2003 Eerste roman Starter for Ten.
2005 Roman The Understudy.
2009 Roman One Day.
2011 Verfilming One Day (hij schreef mee aan het script).
2014 Roman Us.
2019 Roman Sweet Sorrow.
2024 Roman You Are Here, 14-delige Netflixserie One Day (uitvoerend producent).
David Nicholls woont in Londen met zijn vrouw Hannah Weaver. Ze hebben twee kinderen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant