Het Zuid-Koreaanse parlement heeft zaterdag toch gestemd voor afzetting van president Yoon Suk Yeol. De president had op 3 december de staat van beleg uitgeroepen, en die na een chaotische nacht weer ingetrokken. Het grondwettelijk hof beslist later of hij definitief wordt afgezet.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Een eerste poging van het parlement om hem af te zetten mislukte een week geleden, omdat Yoons conservatieve partij PPP de stemming boycotte. Zaterdag stemde de partij wel mee. Een aantal leden van de partij van de president stemde voor de resolutie van de oppositie, en uiteindelijk haalde die 204 stemmen; vier meer dan het noodzakelijke aantal van 200.
Yoon is daarmee alleen maar geschorst. Het Grondwettelijk Hof moet zich nu over zijn ontslag buigen, en beslissen of de president definitief zal worden ontslagen. In de tussentijd zullen zijn taken worden waargenomen door de zittende premier Han Duck-soo.
Yoons aankondiging van de staat van beleg, in een televisietoespraak, kwam als een totale verrassing. Hij zei dat hij het land wilde beschermen tegen de Noord-Koreaanse communisten. Meteen na zijn bekendmaking via de nationale televisie namen militairen posities in in de hoofdstad Seoul. Ze legden een kordon rond het parlementsgebouw, waar duizenden geschokte burgers samenstroomden.
Dat kordon werd al snel doorbroken door boze parlementariërs die zich een weg naar binnen baanden, waar een overgrote meerderheid van het parlement later eiste dat de president de staat van beleg zou intrekken. In de vroege ochtend van 4 december, luttele uren na de dramatische bekendmaking op de televisie, trok Yoon de maatregel weer in. Ondanks de groeiende druk weigerde Yoon Suk Yeol sindsdien echter af te treden.
In een televisieverklaring zei Yoon na de stemming dat hij ‘tijdelijk opzij zou stappen’, maar dat hij ‘nooit zou opgeven’. ‘Ik accepteer uw kritiek, uw lof en uw steun, en ik zal mijn best blijven doen voor het land, tot het einde.’ Wanneer dat einde komt is nog niet zeker. Het grondwettelijk hof heeft zes maanden de tijd om tot een definitieve beslissing te komen. In de tussentijd mag Yoon het land niet verlaten.
De president heeft wel zijn excuses gemaakt voor het uitroepen van de staat van beleg, waarmee hij de democratie had willen opschorten, censuur had willen invoeren en alle macht in eigen hand had willen nemen. Hij had ‘het land willen beschermen tegen Noord-Koreaanse krachten’, zei hij, en hij houdt nog steeds vol dat de oppositie aan de leiband loopt van aartsvijand Noord-Korea, en van de communisten.
De laatste Zuid-Koreaanse president die werd afgezet was Park Geun-hye. Zij werd in december 2016 door het parlement geschorst, en in maart 2017 door het grondwettelijk hof definitief afgezet. In 2021 werd ze veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf wegens corruptie. Een jaar later verleende haar opvolger haar gratie.
Toen parlementariërs in de nacht van 3 op 4 december de maatregel meteen afstemden, en zich buiten duizenden protesterende burgers verzamelden, kozen de militairen snel eieren voor hun geld, en trokken zich terug. De chaos was daarmee niet bezworen. Omdat Yoon weigerde af te treden was onduidelijk wie nu eigenlijk de baas was in Zuid-Korea.
Toen vorige week de eerste poging hem weg te stemmen mislukte, werd de chaos alleen maar groter. De stemming van 14 december zal wat dat betreft rust moeten brengen. Waarnemend president Han Duck-soo beloofde na de stemming ‘een stabiele afhandeling van de staatszaken’. Het hof zal maandag bespreken hoe het proces over Yoons afzetting verder zal verlopen.
Als Yoon inderdaad wordt afgezet wachten Zuid-Korea nieuwe presidentsverkiezingen. De belangrijkste kandidaat is dan Lee Jae-myung, leider van de oppositionele Democratische Partij. Hij verloor de laatste presidentsverkiezingen in 2022 met een klein verschil van Yoon. In april 2024 won zijn Democratische Partij vervolgens wel met grote overmacht de parlementsverkiezingen. Enkele lopende rechtszaken tegen Lee Jae-myung kunnen voor hem, volgens analisten, nog roet in het eten gooien.
De chaos in Zuid-Korea heeft al geleid tot het vertrek van twee ministers. Lee Sang-min van Binnenlandse Zaken trad uit eigen beweging af, omdat hij ‘had gefaald het volk en de president te dienen’. De minister van Defensie, Kim Yong Hyun, werd gearresteerd: hij zou president Yoon persoonlijk hebben aangezet tot het uitroepen van de staat van beleg. Kim heeft woensdag in zijn cel een (mislukte) poging gedaan zichzelf van het leven te beroven.
Zaterdag demonstreerden zeker tweehonderdduizend Zuid-Koreanen bij het parlementsgebouw voor Yoons afzetting. Daar zongen ze Into the new World, een lied van K-popgroep Girls’ Generation dat een lijflied van de demonstranten is geworden. Aan de andere kant van Seoul demonstreerden volgens de politie dertigduizend mensen voor het aanblijven van Yoon.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant