De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: Luigi Mangione, de moordverdachte die vanwege zijn uiterlijk en het waarschijnlijke motief op veel sympathie kan rekenen.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Als je de naam van Luigi Mangione googelt, dan verschijnt de naam met toevoeging van de term ‘hero’ (held) als eerste in je zoeklijst. Met vlak daarachter een groeiende golf aan opiniestukken over de nog kersverse Amerikaanse obsessie met de 26-jarige Mangione, die op 9 december werd gearresteerd in een McDonald’s in Altoona, Pennsylvania. Hij wordt verdacht van de moord, vijf dagen eerder in Manhattan, op Brian Thompson, vader van twee kinderen en directeur van verzekeringsmaatschappij UnitedHealthcare.
Het was snel duidelijk dat de moord een ideologisch motief had. De verzekeraar is als een van de reuzen van de Amerikaanse gezondheidsindustrie (met 49 miljoen Amerikaanse klanten) tegelijk een van de meest gehate grote bedrijven, met een geschiedenis van doodsbedreigingen voor de leiding. Terwijl de dader vluchtte op een fiets, via het nabije Central Park, werden op de plek van de aanslag drie vuurwapenpatronen gevonden, beschreven met de woorden ‘delay’, ‘deny’ en ‘depose’. Die lijken te verwijzen naar de veronderstelde drietrapsstrategie van Amerikaanse verzekeraars om niet uit te betalen en hun aandeelhouders belangrijker te vinden dan hun cliënten. De woorden komen ook vrijwel overeen met de titel van een veelgelezen exposé (Delay, Deny, Defend) uit 2010 over de slachtoffers van dergelijke verzekeringspraktijken.
In de uren en dagen na de moord waren er heel wat reacties online te vinden, ook uit de zogenaamd weldenkende hoek, die uit twee delen bestonden:
1. ‘Ik wil geen moord rechtvaardigen.’
2. ‘Maar. Ik begrijp wel waarom iemand zo kwaad op een verzekeringsmaatschappij is.’
Waarmee de dader (nog voordat er een arrestatie was verricht) in de categorie ‘social bandit’ werd ondergebracht, als een man die in zijn eentje in opstand komt tegen een onrechtvaardig systeem. Zie ook: held.
Vlak na zijn arrestatie werd de politiefoto (mugshot) verspreid, waarbij we Mangione van voren en en profil zien, in een procedure die een wereldwijd publiek onmiddellijk herkent van talloze misdaadfilms en series. Inclusief de oranje overall die hoort bij het verblijf in de gevangenis. Het is goed om hier op te merken dat de Amerikaanse politie dit soort foto’s al verspreidt voordat een rechter of jury zich over de beschuldiging heeft uitgesproken.
Deze mugshots, in dit geval gemaakt door een anonieme functionaris in het gevangeniswezen van Pennsylvania, waren zeker niet de eerste beelden die bijdroegen aan de status van Mangione als een jongen wiens toekomst als onderwerp van een Netflixserie al leek verzekerd, terwijl het slachtoffer nog lag dood te bloeden op de stoep voor het Hilton Hotel in Midtown Manhattan. Al bij de eerste beelden van bewakingscamera’s die van de voortvluchtige verdachte werden verspreid, werd hij de ‘hot assassin’ genoemd op sociale media.
The New York Times publiceerde een stuk van modejournalist Vanessa Friedman onder de veelzeggende kop: ‘Het gevaar van een knappe crimineel’. Want, en dat kan vrij objectief worden vastgesteld, de verdachte is een knappe jongeman, al snel onderwerp van de online obsessie die ook wel fantasy casting wordt genoemd. Wie gaat hem spelen in die toekomstige film? Timothée Chalamet? En was hij niet sprekend James Franco? Onderkop: ‘Wat gebeurt er als geweldsmisdrijven worden overschaduwd door uiterlijkheden?’ Friedman haalde het geval van bendelid Jeremy Meeks aan, wiens mugshot viral ging na een gewelddadige autoroof. Ze wees erop dat Meeks inmiddels model is en een miljoen volgers op Instagram heeft.
The New York Times had er een schitterende foto van Mangione bij gezet, waarin hij met naar beneden geslagen ogen de rechtbank verlaat. Alsof hij zelf de hoofdrol speelt in deze film van zijn leven. Toen de identiteit van de verdachte eenmaal was vastgesteld, kwam ook zijn cv in beeld, als een topstudent uit een rijke familie die alles mee leek te hebben. En ja, ook zijn uiterlijk. ‘Supernormaal’, zei een van zijn verbijsterde oude vrienden. Nou, niet helemaal supernormaal: extreem bevoorrecht dus.
Ondertussen was het ook en alweer een jongeman die al een tijdje van de radar was, door zijn moeder als vermist was opgegeven, en die verdwaald was geraakt in het online konijnenhol. In die zin had hij dan weer een heel herkenbaar profiel, te vergelijken met het legertje van Amerikaanse jongemannen die op een gegeven moment doordraaien.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant