Na de val van het bloedige regime van dictator Bashar Al Assad zijn Syrische Nederlanders in gesprek met NU.nl dolblij. Eventueel terugkeren naar Syrië hangt af van de veiligheid, maar vooral van hun opgebouwde band met Nederland. "Onze dochter gelooft in Sinterklaas."
Een glimlachende Enayat Alzayad (41) viert toevallig een jubileum wanneer ze NU.nl spreekt vanachter de kassa van haar Syrische supermarkt in het centrum van Schagen, Noord-Holland. "Vandaag ben ik precies tien jaar in Nederland."
Volgens het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum woonden er in 2023 iets minder dan 150.000 mensen van Syrische afkomst in Nederland. Een groot deel van hen kwam aan tussen 2014 en 2016.
In december 2014 verliet Alzayad met zoon Areen (5) en dochter Rand (4) haar familie en baan als aardrijkskundeleraar in de kleine Zuid-Syrische stad Khirbet Ghazaleh. Na een vliegreis werd het gezin herenigd met echtgenoot en vader Hazem Al Haj Ali (43). Hij had vijftien maanden gedaan over een loodzware en soms levensgevaarlijke vlucht over land en zee naar Nederland. Hun vertrekpunt zie je hieronder.
Het gezin was ruim twee jaar van elkaar gescheiden, nadat Al Haj Ali op 'dwingend advies' van zijn vader het bloedige regime van Al Assad was ontvlucht. Halsoverkop liet de slager zijn twee slagerijen en schapenboerderij achter. Zijn vader, met wie hij een innige band had, zou Al Haj Ali nooit meer zien. "Hij overleed in 2019."
Volgens Russische persbureaus is Al Assad na een onverwacht snelle opmars van Syrische rebellen naar Rusland gevlucht. Maar voor Al Haj Ali is dat niet voldoende. "Het zou beter zijn als Al Assad dood was. Nu kan hij nog altijd vanuit het buitenland de boel opstoken en Syrië verpesten."
Alzayad en Al Haj Ali zijn "echt heel blij" dat ruim 23 miljoen Syriërs door Al Assads vlucht verlost zijn van een 54 jaar durend dictatoriaal en bloedig regime. Maar het is nog te vroeg om te kunnen concluderen dat hun geboorteland er bovenop komt, legt Alzayad uit. "Er is nog geen nieuwe regering. Het is nog onduidelijk wie straks aan de macht komt en of dat vreedzaam zal gebeuren."
Ruim twee jaar bestieren Alzayed en Al Haj Ali nu samen hun Syrische supermarkt, vernoemd naar hun zoon. Ze begonnen met financiële steun van in hun geboorteland achtergebleven vrienden. En met succes: het echtpaar kreeg in november vorig jaar een brief van de wethouder. Die bedankte de Syrische Nederlanders, "met enorme waardering", voor hun ondernemerschap.
In augustus haalde Al Haj Ali de regionale media met zijn veelgeprezen gekruide kip, zoals hieronder te zien in een fotolijst achter zijn winkelkassa. En in mei mocht de brandweer met twee korpsen een brandoefening houden in hun winkel.
Tijdens het gesprek gaat de ondernemer even weg om zijn jongste dochter op te halen van de basisschool. "Dit speelt allemaal mee bij onze wens om in Nederland te blijven", legt zijn vrouw en zakenpartner uit, terwijl ze een Iraanse klant Syrisch brood laat afrekenen. "Wij zijn hier geworteld. We hebben een Nederlands paspoort. Onze kinderen gaan hier naar school. Onze jongste dochter Rahsa van zeven is in Nederland geboren. Ze gelooft nog in Sinterklaas."
Een van Alzayeds vaste Syrische klanten denkt er net zo over. Yasmin Alhaiden (44) woont nu ruim twee jaar in Nederland, vertelt ze tussen de geurige winkelschappen. "Ik zou graag weer op vakantie willen naar Syrië om te zien hoe het land er nu uitziet", licht ze deels in het Arabisch toe. "Maar het is nu nog te instabiel daar. En ik woon nu met plezier in Nederland."
Klant Ayman Zidan (55) kwam in oktober vorig jaar aan in Nederland. De Syrische reparateur van vissersboten woont nu in een noodopvang voor asielzoekers, een kleine 10 minuten fietsen verderop. "Ik ben blij dat Al Assad weg is, maar ook bang voor de toekomst van Syrië", zegt hij via 'tolk' Alzayed. "Het is nog totaal onzeker of er een stabiele regering komt."
De ouders van Marwan Kadro ontvluchtten Syrië al in 1996, reageerde de Brabander op een oproep van NU.nl. De 34-jarige eigenaar van een tolkenbureau was toen nog maar zes jaar oud. Nooit keerde het gezin terug.
De gedachte dat Nederlandse Syriërs na de vlucht van Al Assad terug zouden kunnen of moeten, of ze hier nu kort of lang zijn, noemt Kadro in onvervalst Brabants accent "klinkklare onzin". De Cuijkenaar kent de beelden van Syriërs die direct na de val van de dictator de grens naar hun thuisland weer oversteken vanuit Turkije, Jordanië of Libanon. "Maar zij woonden onder heel slechte omstandigheden in vluchtelingenkampen. Ik snap dat ze daar genoeg van hebben."
Misschien zou Kadro Syrië willen helpen opbouwen door terug te keren naar het land dat hij "helemaal niet meer kent". Maar Syrië is daar nu volgens hem nog niet klaar voor. "54 jaar dictatuur kun je niet in een paar dagen ongedaan maken."
NU.nl-lezer Bilal Alsarakbi (28), die ook reageerde op onze oproep, denkt er hetzelfde over. Hij woont nu ruim negen jaar in Nederland, na gezinshereniging met zijn paar jaar eerder uit Syrië gevluchte vader. De Bosschenaar is na zijn Nederlandse opleiding wiskundeleraar op een middelbare school.
"Ik moest mijn ouders afremmen", zegt Alsarakbi over hun reactie na de val van het regime-Al Assad. "Zij willen ondanks hun Nederlandse paspoort het liefst meteen terug. Maar het is nog niet veilig in Syrië. Ik vraag me af of de mensen die roepen dat de Syriërs in Nederland terug moeten wel naar het nieuws kijken."
Op zich heeft de Brabantse wiskundeleraar wel enig begrip voor hun kant van het verhaal. "We hebben in Nederland een huizencrisis. Ook ik kan geen huis vinden."
En ook snapt Alsarakbi dat Syriërs die niet kunnen aarden in Nederland misschien wél snel terug willen. Voor hemzelf zou een terugkeer een wel erg grote stap zijn. "Ik heb hier mijn leven opgebouwd. Na mijn relatiebreuk probeer ik weer te daten. Ik zou me weer helemaal moeten aanpassen aan de Syrische cultuur."
Saleh moet juist wennen aan de Nederlandse cultuur, die hij zestien maanden geleden aantrof na een vlucht uit Syrië en een levensgevaarlijke illegale boottocht van Libië naar Lampedusa in Italië. Hij wil niet met zijn echte naam genoemd omdat hij nog geen verblijfsvergunning heeft. Maar één ding is zeker, gezien het feit dat Saleh in Syrië meer verminkte lichamen van landgenoten zag dan hem lief was: "Ik wil hier blijven. Nederland is veilig en goed."
Source: Nu.nl algemeen