Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk. Deze keer: de eten bestellende koelkast.
Het is een al decennia terugkerend beeld in high-techtoekomstscenario’s: de slimme koelkast. Scifi-witgoed dat automatisch het eten bestelt voor de hele week. Maar hij staat nog steeds niet in onze keukens en het is sterk de vraag is of we dat überhaupt moeten willen.
Allereerst zou je koelkast moeten weten wat er op voorraad is. Eerder leken de belangrijkste technologische opties hiervoor contactloze chips (RFID) of barcodes, maar dat is duur en niet-duurzaam (RFID), vergt veel extra handelingen (barcodes inscannen) en werkt niet bij niet-voorverpakt voedsel.
De recente ontwikkelingen in beeldherkenning bieden nieuwe mogelijkheden. ChatGPT leest nu ook foto’s en toen ik een foto van de binnenkant van onze koelkast invoerde, herkende het een groot deel van de inhoud. Om de voorraad goed te kunnen inschatten, moet de koelkast wel ook de houdbaarheidsdata en versheid van ingrediënten kunnen inschatten. Dat is een uitdaging.
Over de auteur
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Bovendien eten we niet uitsluitend uit de koelkast. Als je slimme koelkast je eten voor je moet bestellen, moet die niet alleen weten of je genoeg melk en paprika hebt, maar ook limoen en droge producten als pasta of kruiden. De pasta staat in een keukenkastje of voorraadkast en de limoen ligt op de fruitschaal. Willen we ook daar camera’s?
En behalve de technologische uitdagingen zijn er die op het gebied van gebruik.
Als je koelkast voor jou moet gaan bestellen, moet er een menu komen. Dus zou je je hele weekmenu vooraf moeten invoeren (veel werk), of moeten reageren op een door de koelkast voorgesteld menu. En dan gaat het niet alleen om wat we eten, maar ook met hoeveel personen. Zijn er leden van het huishouden een avond sporten of een paar dagen weg? Gaan jullie op vakantie? Om dit te kunnen weten, zou je de weekschema’s van alle mee-eters moeten invoeren of koppelen. En moet iedereen dat gedisciplineerd bijhouden.
Zit er dan helemaal niets in het idee van een slimmere koelkast? Jawel. Met goede beeldherkenning in je koelkast zou je vanuit de supermarkt aan je koelkast kunnen vragen of je nog kaas hebt. Of zelfs: wat heb ik nog liggen en wat zou ik daarvan kunnen maken? Zulke zoekopdrachten werken nu al best goed met googelen of een AI-chatbot en kunnen helpen tegen voedselverspilling. En je koelkast zou ook een berichtje kunnen sturen met: ‘Jasper, dat potje met sardientjes rechts achterin is inmiddels echt wel over datum.’
Ik snap de droom van de eten bestellende slimme koelkast. Het wegnemen van een steeds terugkerende taak, in combinatie met de beloften van nieuwe technologieën. Maar een systeem dat overal camera’s nodig heeft, voortdurend data van ons verlangt, weinig flexibel is en slechts een klein voordeel oplevert, voelt toch meer als een witgoeddictator dan als de gedroomde butler.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant