In het Georgische parlement staat oud-voetballer Micheil Kavelasjvili bekend om zijn grove taalgebruik en antiwesterse tirades. Toch moet hij als president vanaf zaterdag boven de partijen staan en zijn land vertegenwoordigen in het buitenland.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In veel opzichten is Micheil Kavelasjvili de tegenpool van zijn voorganger, de huidige prowesterse president Salome Zoerabisjvili. Zoerabisjvili is een bedachtzame oud-diplomaat, opgeleid aan het prestigieuze Franse instituut Sciences Po. De enige opleiding die Kavelasjvili na zijn middelbare school afrondde, is een trainerscursus van de Zwitserse voetbalbond.
Ook in hun politieke opvattingen staan Zoerabisjvili en Kavelasjvili lijnrecht tegenover elkaar. Waar Zoerabisjvili de prowesterse oppositie steunt in de strijd tegen regeringspartij Georgische Droom, is Kavelasjvili onderdeel van de radicaalste vleugel van die partij.
De oud-voetballer is de eerste Georgische president die niet direct wordt gekozen. Een driehonderdkoppig kiescollege, bestaand uit parlementariërs en regionale politici, bepaalt zaterdag wie Zoerabisjvili opvolgt.
Een spannende verkiezing wordt het niet: er is geen tegenkandidaat en Georgische Droom kan in het kiescollege rekenen op een comfortabele meerderheid.
Politici van de oppositie zien Kavelasjvili als een zetbaas van Bidzina Ivanisjvili, de schatrijke oligarch achter Georgische Droom. Voormalig president Micheil Saakasjvili vergelijkt Kavelasjvili met het paard dat de Romeinse keizer Caligula volgens de overlevering tot consul wilde benoemen.
Saakasjvili beschouwt de kandidatuur van de oud-voetballer als ‘het laatste stadium van de vernietiging van de Georgische staat’.
Ivanisjvili ziet de aanstaande president daarentegen als ‘de ultieme belichaming van een Georgische man’. Kavelasjvili is een integere patriot en een liefhebbende vader, aldus Ivanisjvili. De komende vijf jaar moet de oud-voetballer ‘de waardigheid van het presidentschap herstellen’.
Het is een wonderlijke wending in de carrière van Kavelasjvili, die als voetballer 46 keer het shirt van het Georgische nationale team droeg. Zijn loopbaan voerde in de jaren negentig via Dinamo Tbilisi en het Russische Spartak Vladikavkaz naar Manchester City, waar hij bij zijn debuut in de stadsderby tegen Manchester United prompt scoorde.
Later speelde de spits negen seizoenen bij meerdere clubs in Zwitserland, waar hij in 2006 zijn carrière beëindigde. Kavelasjvili’s drie kinderen zijn elk in een ander land geboren: de oudste zag het levenslicht toen hij in Engeland voetbalde, de middelste in Zwitserland en de jongste na zijn terugkeer in Georgië.
In 2015 meldde Kavelasjvili zich als kandidaatvoorzitter van de Georgische voetbalbond, maar hij werd afgewezen omdat hij geen diploma heeft. ‘Gedurende de Sovjet-Unie maakte het systeem het onmogelijk voor een voetballer om hoger onderwijs te volgen,’ legde Kavelasjvili uit. ‘Bovendien, Uefa-voorzitter Platini heeft ook geen diploma.’
Een jaar na zijn afwijzing bij de voetbalbond debuteerde Kavelasjvili als voetbalanalist op de Georgische staatstelevisie. Nog datzelfde jaar maakte hij de overstap naar de politiek, toen hij werd verkozen als parlementslid namens Georgische Droom. Hij viel op door zijn met scheldwoorden doorspekte tirades tegen de oppositie, tegen lhbti-rechten en bovenal tegen het Westen.
In 2022 verliet Kavelasjvili de fractie van Georgische Droom, samen met twee parlementariërs. Het drietal richtte de splinterpartij Macht van het Volk op en beloofde ‘de waarheid achter de Georgische politiek’ te onthullen. Die ‘waarheid’: de oppositie, ingefluisterd door de VS en de EU, zou erop uit zijn Georgië in een oorlog met Rusland te manoeuvreren. Het EU-lidmaatschap dat Brussel de Georgiërs voorhoudt, zou niets meer zijn dan een ‘muizenval’.
Macht van het Volk functioneert sindsdien als zelfstandige politieke partij, maar stemt in de praktijk altijd mee met Georgische Droom. Volgens de oppositie vormt Kavelasjvili’s partij een bliksemafleider, die namens Georgische Droom het meest radicale gedachtegoed verspreidt.
‘Traditionele familiewaarden’ zijn een belangrijk onderdeel van dat gedachtegoed. Toen journalisten hem in 2023 vroegen naar een aanvaring met vrouwelijke oppositieparlementariërs, ontstak Kavelasjvili in een seksistische donderspeech. ‘Deze schandelijke vrouwen hebben Georgië laten zien hoe je je niet moet gedragen, vooral niet als vrouw,’ aldus Kavelasjvili. ‘Vrouwen in Georgië horen zich niet zo te gedragen.’
Kavelasjvili’s partij nam het initiatief voor de omstreden ‘buitenlandse agentwet’, een kopie van Russische wetgeving die het Kremlin gebruikt om ngo’s en onafhankelijke media de mond te snoeren. Sinds de zomer is de wet van kracht, ondanks de massale straatprotesten die dit voorjaar uitbraken.
Vorig jaar ging Kavelasjvili bijna op de vuist met een oppositiepoliticus, die hem vanwege zijn betrokkenheid bij de wet uitmaakte voor ‘verrader’. Collega’s konden ternauwernood voorkomen dat de woedende Kavelasjvili zijn tegenstander te lijf ging.
Met de benoeming van Kavelasjvili tot president kan Georgische Droom niet langer volhouden dat zijn radicaal anti-westerse gedachtegoed marginaal is. Dit voorjaar schaarde Georgische Droom-oprichter Ivanisjvili zich voor het eerst volmondig achter de anti-westerse complottheorieën die ook Kavelasjvili aanhangt. De radicalisering van de regeringspartij is nu compleet.
In haar laatste maanden als president probeerde Salome Zoerabisjvili de machtsgreep van Georgische Droom zoveel mogelijk te vertragen. Kavelasjvili zal de partij geen strobreed in de weg leggen.
Wel is de vraag wie er na 14 december zetelt in het statige Orbelianipaleis in Tbilisi, de ambtswoning van de president: Zoerabisjvili erkent het parlement dat haar opvolger aanwijst niet en is niet van plan haar om plaats te maken voor Kavelasjvili. Zo dreigt een situatie te ontstaan waarin de oppositie en de regering elk een eigen president erkennen.
Bij Georgische Droom heeft Kavelasjvili gezelschap van tweevoudig Champions Leaguewinnaar Kachaber Kaladze. Onlangs omschreef Kaladze de prowesterse demonstraties als een ‘couppoging’.
Drievoudig olympisch kampioen gewichtheffen Lasja Talachadze was dit najaar nummer 7 op de kieslijst voor Georgische Droom. Met zijn imposante gestalte stond hij regelmatig vooraan tijdens campagnebijeenkomsten.
Napoli-aanvaller Kvitsja Kvaratschelia, de huidige sterspeler van het Georgische voetbalelftal, sprak zich juist uit voor de Europese toekomst van zijn land: ‘Mijn land lijdt, mijn volk lijdt. Georgië verdient het meer dan ooit om Europees te zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant