In Moldavië gaat vanaf 16 december een nationale noodtoestand van 60 dagen in. Aanleiding is de Russische gastoevoer: Moskou draait naar alle waarschijnlijkheid per 1 januari de gaskraan naar Moldavië dicht.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Tijdens een noodtoestand kan de Moldavische regering ingrijpen bij de verdeling van het nog beschikbare gas. Volgens de Moldavische premier Dorin Recean wil de Russische president Vladimir Poetin het Moldavische volk ‘gijzelen’ door het gas af te sluiten. ‘Moskou doet dit om de situatie in Moldavië te destabiliseren’, zei Recean.
Het gas komt Moldavië binnen via de Kremlin-gezinde autonome regio Transnistrië. Vanuit hier wordt het doorverkocht. De opbrengst blijft met name in Transnistrië.
Vorige maand reisde de Moldavische minister van Energie, Viktor Parlikov, naar Sint Petersburg om te onderhandelen met het Russische staatsgasbedrijf Gazprom. Een ‘gevoelige’ keuze, zei Parlikov, die Rusland een ‘aggressor’ noemt. Toch moest het gebeuren, zei hij.
Hij keerde met lege handen terug. Gazprom koppelde de staking van gasleveringen aan Moldavië aan een schuld die het land heeft uitstaan. Volgens berekeningen van Gazprom bedraagt die schuld 677 miljoen euro. Moldavië meent dat het gaat om hoogstens 8,5 miljoen euro. Parlikov werd na zijn terugkeer ontslagen door premier Recean.
Voordat het gas in Transnistrië komt, loopt het eerst door Oekraïne. Maar de Oekraïense regering heeft het contract voor de doorvoer van gas van Gazprom opgezegd per 31 december. Volgens premier Recean hoeft dit niets te maken te hebben met Moldavië. Russisch aardgas zou het land ook kunnen bereiken via een route die door Turkije, Bulgarije en Roemenië loopt.
Moldavië is een van de armste landen van Europa, ook al heeft het de snelst groeiende economie in het continent. Een toetreding tot de Europese Unie staat hoog op de prioriteitenlijst van het land, maar het Kremlin wil dit voorkomen. In november werd de pro-Europese president Maia Sandu nipt herkozen. Rusland probeerde deze verkiezingen te beïnvloeden met omkoping en propaganda.
President Sandu liet Moldaviërs tijdens deze verkiezingen ook stemmen voor een referendum over Europa. De vraag was of het lidmaatschap van de Europese Unie als doelstelling in de grondwet van haar land moest worden opgenomen. De instemming van het volk zou haar mandaat hebben versterkt. De flinterdunne marge waarmee ze won, zette daarentegen vooral op scherp hoe wankel de situatie is in het land.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant