Het aantal demonstraties neemt toe in Nederland, vooral in de grote steden. Dat vraagt veel van de politie. Het in goede banen leiden van betogingen betekent dat ander politiewerk blijft liggen, wat niet zonder risico is. Ook evenementen staan op de tocht.
Door de vele demonstraties in Nederland is het de vraag of de grens van wat de politie aankan in zicht komt, of zelfs al is bereikt. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB) waarschuwt in ieder geval dat lokale evenementen mogelijk geschrapt moeten worden vanwege de aanhoudende druk op de politie.
"Ook bij ons is er een toenemende bezorgdheid over de schaarse politiecapaciteit in Nederland", zegt NGB-voorzitter Liesbeth Spies.
"Vooral nu de voorbereidingen voor de NAVO-top (24 en 25 juni 2025 in Den Haag, red.) en andere grote landelijke evenementen zoals betaald voetbalwedstrijden extra druk leggen op de inzetbaarheid van de politie. Lokale festivals en evenementen dreigen hiervan de dupe te worden doordat beschikbare agenten elders nodig zijn."
Ramon Meijerink, bestuurder bij politievakbond ACP, herkent die geluiden ook. "Gemeenten zouden zich bij elk evenement moeten afvragen of het nog wel mogelijk is. En zo ja, of het kan zonder politie-inzet."
De G4, het Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, erkent in een reactie dat de druk groot is als het gaat om de politiecapaciteit. "Dat geldt ook voor de inzet ter begeleiding van demonstraties, evenementen en voetbal."
Mede daarom stelt Meijerink zich hardop de vraag of demonstraties en evenementen, waaronder voetbalwedstrijden waar onevenredig veel politie-inzet voor nodig is, nog wel op dezelfde manier door moeten gaan.
Burgemeester Paul Depla van de gemeente Breda is voorzitter van het overleg tussen burgemeesters van steden met clubs in het betaald voetbal. De gemeente zegt in een reactie dat het capaciteitsprobleem bij de politie "bekend is en al langer een bestaand vraagstuk is".
"Helaas zal dit op korte termijn niet volledig opgelost kunnen worden. Daarom wordt bij evenementen en voetbalwedstrijden al actief gekeken hoe deze veilig kunnen plaatsvinden met een minimale inzet van de politie", aldus de gemeente.
Vooral in Amsterdam trekt het grote aantal betogingen "een enorme wissel op onze organisatie", zegt een woordvoerder van de lokale politie tegen NU.nl. In de hoofdstad zijn tot en met november al 2.700 demonstraties aangemeld. In heel 2023 waren dat er nog 1.657.
Burgemeester Femke Halsema sprak vorige maand dan ook haar zorgen uit over de "reeds schaarse politie in Amsterdam" in de aanloop naar nieuwe betogingen.
Het demonstratierecht en dus het faciliteren van deze betogingen noemt de politie heel belangrijk. "Dat is ons werk." Maar het betekent ook dat zij niet aan sommige andere taken toekomt. "Wij kunnen elk uur maar één keer inzetten en het reguliere werk van onze collega's blijft liggen of stapelt zich op. Je moet dan denken aan de wijkzorg, maar ook bij rechercheteams blijven bijvoorbeeld jeugd- en zedenzaken op de plank liggen."
Dat beeld is landelijk niet anders, zegt Meijerink. "Demonstraties en de werkdruk die hierbij komt kijken, is geen probleem dat zich tot de Randstad beperkt", stelt hij.
Volgens Meijerink "piept en kraakt het" bij de politie in heel het land. Buiten de grote steden moeten er dus ook "moeilijke keuzes" worden gemaakt.
"Het betekent dat aangiftes en grote zaken blijven liggen en dat grensoverschrijdende criminaliteit niet de aandacht krijgt die het verdient. De wijkagent/digitaal wijkagent kan vanwege de neventaken niet zijn of jaar werkzaamheden uitvoeren in de wijk en dus kunnen de Ridouan Taghi's van de toekomst zich buiten het zicht van de politie ontplooien", zegt Meijerink.
Volgens de vakbondsbestuurder is het aantal demonstraties niet per se de grootste zorg. Want vaak gaat het om betogingen door zeer kleine groepen of één enkel persoon. Het probleem zit hem volgens Meijerink in het gegeven dat demonstraties harder worden en vaker uitdraaien op ordeverstoringen. "Het is de taak van de politie om tijdens dit soort verstoringen te handhaven."
Daarnaast is het voor de politie lastig om voorafgaand aan betogingen in te schatten hoeveel politiecapaciteit er nodig is. "De politie moet snel op- en af kunnen schalen. Dat vraagt flexibiliteit", zegt Meijerink.
Tenslotte ziet hij de demonstraties groter worden. "Vaak wil men niet alleen demonstreren, maar ook een optocht lopen. Of men wil juist demonstreren tegen een andere demonstratie", gaat Meijerink verder.
Een oplossing voor de problemen ligt niet voor het oprapen. Het is in ieder geval niet simpelweg een kwestie van meer mensen aannemen, zegt Luna van Heerwaarden-Smidt, woordvoerder van de korpsleiding, tegen NU.nl.
"Je moet ook inspelen op de maatschappelijke ontwikkelingen en dat houdt in dat we ons werk op een andere manier moeten organiseren", laat de woordvoerder weten.
Volgens Van Heerwaarden-Smidt, vraagt dat ook om aanpassingen binnen de organisatie. "Denk aan meer gebruikmaken van digitale hulpmiddelen en het aannemen van medewerkers met een ander profiel dan van oudsher gebruikelijk binnen de politie."
Maar de woordvoerder zegt ook dat de politie keuzes moet maken. "We moeten goed kijken naar wat onze taak is en waar andere partijen een rol zouden kunnen of moeten spelen."
Als voorbeeld noemt de woordvoerder van de korpsleiding de problematiek rondom verwarde personen. "Dat kost enorm veel tijd qua inzet, maar zijn deze mensen hier echt mee geholpen? Vaak hebben ze zorg nodig en geen politie. Met dit soort vraagstukken moeten we de komende jaren echt aan de slag. Samen met andere partijen, die hiermee te maken hebben."
Meijerink sluit zich daarbij aan. "De politie werkt niet in isolatie. Ook alle partners - denk aan de zorg, maatschappelijk werk of andere instanties - zouden hun werkwijze in relatie tot die van de politie tegen het licht moeten houden. Of in ieder geval moeten nadenken over de werkdruk bij de politie. Want op de huidige manier doorgaan, gaat niet."
Source: Nu.nl algemeen