Nederland heeft donderdag een opmerkelijke schedel geretourneerd aan Mexico na een teruggaveverzoek. Lang werd vermoed dat de schedel met haar mozaïekversiering eeuwenoud was. In 2016 bleek dat een Mexicaanse tandarts het werk in elkaar had gelijmd in de jaren zestig.
De schedel is door het ministerie van Cultuur overhandigd aan de Mexicaanse ambassade na goedkeuring van minister Bruins. Aangezien het gaat om menselijke resten, valt de teruggave niet onder het proces rondom koloniale collecties. Teruggave is dan het uitgangspunt.
De schedel werd in 1963 aangekocht door het Leidse Wereldmuseum voor 75.000 gulden. Daar gold het jarenlang als een topstuk van de Rijkscollectie.
De schedel borg lange tijd een bijzonder geheim. Lang werd gedacht dat het werk ergens tussen 1300 en 1500 werd gemaakt door Mixteken. De Mixteken zijn een indiaans volk in het zuiden van Mexico.
De herkomst van de stenen en de schedel kloppen wel, maar het werk zelf was veel recenter. Uit onderzoek in 2016 bleek dat de gebruikte lijm stamt uit de twintigste eeuw. De sierlijke samenkomst was het werk van een Mexicaanse tandarts.
Het museum kocht het werk van een Amerikaanse kunsthandelaar die de eeuwenoude datering noemde zonder bewijs te leveren. Toch was dat in de jaren zestig niet ongebruikelijk. Een conservator vertelde in 2016 aan NRC dat "er in die tijd zoveel semi-illegaal en illegaal werd opgegraven in Mexico dat niemand bijhield waar dingen vandaan kwamen".
Het museum is hoogstwaarschijnlijk niet als enige geflest met vermeende mixtekenmakelij. Zeker negentien musea en verzamelaars wereldwijd hebben vermoedelijk een object van de hand van dezelfde tandarts, schreef de Volkskrant in 2016.
Source: Nu.nl algemeen