De stroomprijs bereikt vandaag recordhoogte, onder meer door slecht weer en onderhoud aan gascentrales. Wie een dynamisch energiecontract heeft, betaalt aan het eind van de middag vier keer zo veel als normaal.
is economieredacteur van de Volkskrant.
1,21 euro betalen mensen met een dynamisch energiecontract vanmiddag tussen 5 en 6 uur voor een kilowattuur stroom. Over de hele dag gemiddeld ligt de stroomprijs op zo’n 59 eurocent. Ter vergelijking: het prijsplafond dat tijdens de gascrisis van kracht was lag op 40 cent. Wie nu een vast energiecontract afsluit betaalt rond de 27 cent.
De belangrijkste oorzaak is zichtbaar voor iedereen die een blik uit het raam werpt: het is bewolkt en windstil. Daardoor leveren zonnepanelen en windmolens nauwelijks stroom. Kolen- en gascentrales moeten bijspringen om aan de vraag te voldoen. Een aantal gascentrales staat echter uit vanwege onderhoudswerkzaamheden.
Over de auteur
Maarten Albers is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
‘Wat kan draaien, draait. Die centrales kunnen nu een flinke marge maken. Blijkbaar is dat nog niet voldoende, want de prijs is verder omhooggegaan’, zegt Martien Visser, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool. De vraag moet dus omlaag. ‘Als de prijs hoog genoeg wordt, zullen er consumenten en bedrijven zijn die besluiten minder te verbruiken.’
De meeste bedrijven hebben kopen hun stroom van tevoren in. Ze merken dus weinig van de prijspiek. Toch kunnen zij een rol spelen, denkt Visser. ‘Bedrijven die hun stroom al hebben ingekocht, kunnen die terugverkopen aan het net. Met de huidige prijzen levert dat mogelijk meer op dan producten maken.’
Ook het gros van de huishoudens heeft een vast of variabel energiecontract. Daarmee hebben ze hun stroomprijs voor een paar maanden of zelfs jaren vastgelegd. Alleen de pakweg 370 duizend huishoudens met een dynamisch energiecontract krijgen meteen de hoge stroomprijs voor de kiezen. Met zo’n contract wordt de stroom- en gasprijs elk uur bijgesteld. Klanten krijgen een dag van tevoren de prijzen van morgen te zien, zodat ze hun energieverbruik daarop kunnen aanpassen.
Wie zo’n contract heeft en niet de hoofdprijs wil betalen, doet er dus goed aan de elektrische auto op een ander moment op te laden en ook de wasmachine vandaag niet aan te zetten. Pas vanaf 10 uur ’s avonds zakt de prijs richting het ‘normale’ niveau van 30 cent per kilowattuur.
‘Ik zou niet op één piek afgaan, maar deze situatie toont wel die risico’s die met zo’n contract gepaard gaan’, zegt Visser. ‘Het is vooral interessant voor mensen die relatief veel stroom gebruiken en daarmee kunnen schuiven, bijvoorbeeld als je een elektrische auto met laadpaal op de oprit hebt.’ Vergelijkingssite Overstappen.nl constateerde eind november al dat het aantal klanten dat een dynamisch contract had opzegd in de weken daarvoor was verdubbeld.
Dit soort prijspieken zijn vaker te verwachten, denkt Visser. ‘Ze hangen met name af van de elektriciteitsvraag en de back-upcapaciteit. Die laatste neemt af, bijvoorbeeld doordat Nederland zijn kolencentrales gaat sluiten terwijl de elektriciteitsvraag langzaam maar zeker toeneemt.’
Overheden in omringende landen hebben steunmaatregelen ingevoerd voor back-upcentrales. In Nederland is dat voorlopig niet nodig, schreef minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei dinsdag aan de Tweede Kamer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant