Veel werkgevers kunnen niet zonder zzp’ers. Ook in de publieke sector zijn overal tekorten en staan bemiddelaars klaar om dure zelfstandigen te slijten.
De Belastingdienst, die vanaf 1 januari moet controleren of bedrijven schijnzelfstandigen inzetten, zet ze zelf ook royaal in. Zo werken er bij de hersteloperatie toeslagenaffaire alleen al 580 freelancers die eigenlijk in vaste dienst genomen zouden moeten worden.
De belastingdienst heeft naar eigen zeggen geen keuze. Als ze afscheid neemt van de schijnzelfstandigen zal het nog langer duren voordat de gedupeerden van de Toeslagenaffaire hun schade vergoed krijgen. Het is blijkbaar onmogelijk om Nederlanders te vinden die bereid zijn voor dit ambtenarensalaris hun werk te doen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De fiscus staat hierin niet alleen. Overal in de publieke sector zijn tekorten en overal staan bemiddelingsbureaus klaar om dure zelfstandigen te slijten. Vooral uitvoeringsorganisaties in crisis die op korte termijn veel extra mensen nodig hebben, zijn hier kwetsbaar voor.
De gevolgen laten zich raden. De kosten voor externe inhuur bij de Rijksoverheid liepen in 2023 op tot 3,3 miljard, een toename van ruim 10 procent ten opzichte van 2022 en inmiddels ruim 15 procent van de totale personele uitgaven. Bij gemeenten en provincies liggen deze percentages nog hoger, ruim boven de grens van 10 procent die de overheid zich in 2010 stelde.
Dat is niet alleen een onverantwoorde verkwisting van belastinggeld, maar vooral ook slecht voor solidariteit op de werkvloer. Werknemers die hetzelfde werk doen, moeten hetzelfde verdienen en dezelfde arbeidsvoorwaarden hebben. Werken in de publieke sector, waarin het collectief belang centraal staat, verhoudt zich bovendien slecht met zzp’ers die logischerwijs het eigenbelang op de eerste plaats hebben staan.
Het werken met schijnzelfstandigen is al sinds 2016 verboden, maar werd tot nu toe gedoogd. Van de overheid mag worden verwacht dat ze het goede voorbeeld geeft, eigenlijk sinds 2016 al, maar zeker nu er een einde aan het gedogen komt.
Toen de strijd tegen de schijnzelfstandigen begon, waren het vooral werkgevers die gebruik maakten van het gunstige fiscale regime dat voor zelfstandigen gold. Mede dankzij de zelfstandigenaftrek, namen zzp’ers genoegen met relatieve lage tarieven, waardoor ze veel goedkoper waren dan medewerkers in vaste dienst.
Door de tekorten op de arbeidsmarkt zijn het nu vooral de werknemers die liever als zelfstandige dan in loondienst willen werken. Als zzp’er hebben ze vaak een veel grotere flexibiliteit en krijgen ze ook nog beter betaald.
Veel werkgevers constateren dan ook dat ze niet zonder zzp’ers kunnen, hoe graag ze het ook zouden willen. Nu de overheid er niet in slaagt om het goede voorbeeld te geven, zullen ze zich gesteund voelen.
Het kabinet heeft zich voorgenomen het mes te zetten in het ambtenarenapparaat. In totaal moet daar volgens het hoofdlijnenakkoord 22 procent op worden bezuinigd, een vrijwel onmogelijke opdracht, zeker als de uitgaven aan inhuur blijven stijgen.
Het zou ook daarom een goed idee zijn als het kabinet een voorbeeld neemt aan het verpleeghuis Libertas in Leiden, dat de inhuur eenvoudigweg heeft verboden. Alleen zo is te voorkomen dat dat organisaties in de publieke sector een steeds hogere prijs betalen in het gevecht om het schaarse personeel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant