De moord op de hoogste baas van zorgverzekeraar UnitedHealthcare vorige week in New York is vrijwel zeker gepleegd met een zelf in elkaar geknutseld vuurwapen. De opmars van vuurwapens uit de 3D-printer baart de autoriteiten zorgen, ook in Nederland.
Het vuurwapen dat rechercheurs aantroffen bij de arrestatie van de 26-jarige Luigi Mangione, de verdachte van de moord op UnitedHealthcare-topman Brian Thompson, is zeer vermoedelijk een stukje huisvlijt geweest. Het is waarschijnlijk door Mangione zelf – of door iemand die hem het wapen leverde – in elkaar geknutseld met behulp van een 3D-printer.
De vondst van de ghost gun in deze zaak levert de autoriteiten kopzorgen op. In de VS duiken deze spookwapens steeds vaker op bij misdrijven. In 2018 nam de politie er zo’n vierduizend in beslag; drie jaar later waren dat er al bijna twintigduizend.
Ze vormen in Amerika overigens een druppel in een oceaan van wapens. Er zijn in de Verenigde Staten zo’n 390 miljoen vuurwapens onder burgers in omloop. Ruim 40 procent van de huishoudens bezit minstens één vuurwapen. Het zijn nu nog vooral kogels uit reguliere vuurwapens die dood en verderf zaaien.
Toch baren de doe-het-zelf-vuurwapens de autoriteiten grote zorgen. En niet alleen in Amerika, maar ook in Nederland. Om te beginnen bemoeilijken deze spookwapens de onderzoeken van de politie na schietpartijen. Wapens uit het legale circuit zijn voorzien van een registratienummer. Aan de hand daarvan is de route na te gaan die een vuurwapen heeft afgelegd van fabrikant via de wapenwinkel naar de schutter.
Een ander probleem is dat kopers en makers van ghost guns de belemmeringen omzeilen die de wetgever heeft opgeworpen om het wapenbezit in de VS enigszins onder controle te houden. Zo is er een scala aan leeftijdsgrenzen, vergunningen en denkpauzes alvorens een consument een legaal vuurwapen mee naar huis kan nemen. Een antecedentenonderzoek door de politie beoogt te voorkomen dat mensen met ernstige geestelijke problemen legaal een vuurwapen kunnen aanschaffen.
Het is toegestaan in de VS om zelf vuurwapens te bouwen. Tot twee jaar terug konden consumenten zelfs zonder enige controle de componenten voor een vuurwapen bestellen. Dat ging van handvuurwapens tot semiautomatische geweren zoals de populaire en beruchte AR-15.
Inmiddels is het toezicht verscherpt en kost de aanschaf van de verschillende wapenonderdelen bijna evenveel moeite als de aanschaf van een compleet vuurwapen in de winkel.
Dat laatste is tegen het zere been van de machtige wapenlobby in de VS, die de beperkingen heeft aangevochten tot aan het Hooggerechtshof. Dat hoorden voor- en tegenstanders afgelopen oktober. Het ziet er naar uit dat de restricties het gaan redden bij het hof. Dat is opmerkelijk. De overwegend conservatieve opperrechters kiezen doorgaans voor zo weinig mogelijke beperkingen voor grondwettelijke rechten, zoals het recht in de VS om je als burger te bewapenen.
Geen wet kan echter helemaal voorkomen dat een doe-het-zelver met een 3D-printer een wapen maakt. Een 3D-printer bouwt objecten door laagjes plastic op elkaar te stapelen in de gewenste vorm.
In oktober spraken het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en het Openbaar Ministerie nog hun zorgen uit over de opmars van dit soort wapens. Complete vuurwapens – en ook losse onderdelen ervan – kunnen eenvoudig worden gemaakt met een 3D-printer.
De meeste 3D-wapens bestaan voor 80 procent uit kunststof. De loop, de veer en slagpin zijn meestal van metaal.
Er zijn ook Nederlandse webwinkels die kant-en-klare-componenten aanbieden om bestaande wapens te ‘upgraden’. Onder die wapens bevindt zich ook de semi-automatische AR-15, zo’n beetje het ‘standaardwapen’ bij grootschalige schietpartijen in de VS. Het wapen werd ook gebruikt bij de moordpoging in juli die aankomend president Donald Trump bijna het leven kostte.
Na de vondst in Nederland in 2022 van zogenoemde ‘printerfarms’ – illegale werkplaatsen waar 3D-printers bijna aan de lopende band wapens produceren – hebben politie en justitie gepleit voor een verbod op de verkoop van de bouwtekeningen van 3D-wapens.
Toen in 2013 Amerikaanse wapenfanaten voor het eerst een 3D-wapen produceerden, plaatsten ze de blauwdruk ervan online. Die bouwinstructies werden in luttele dagen honderdduizend keer gedownload.
‘Je hebt wel íets van expertise nodig, maar met een simpel 3D-printertje en een digitale handleiding kom je al een heel eind’, stelde Ivan Kalkman van de Koninklijke Marechaussee in 2022 tegenover de Defensiekrant, nadat hij had onderzocht hoe bruikbaar de blauwdrukken waren.
In september werden door de rechtbank van Gelderland nog taakstraffen en voorwaardelijke gevangenisstraffen opgelegd aan drie verdachten die én wapenonderdelen hadden gemaakt met een 3D-printer én componenten verhandelden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant