De Syrische rebellen hebben de regering van president Bashar al-Assad omver geworpen. De hoofdstad Damascus werd zondag zonder enige tegenstand ingenomen. Assad is het land ontvlucht. Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen.
Dit zijn de vier belangrijkste uitdagingen voor Syrië: van sektarisme tot de economie.
Meer weten? Lees hier alle artikelen over de val van Assad.
Syrische rebellen hebben het mausoleum van oud-president Hafez al-Assad in brand gestoken. Op sociale media is te zien hoe rebellen in Qardaha, de in het westen gelegen geboortestad van de dictator, naast de grafkist van Assad staan en hem vervloeken. Op andere beelden komt er rook uit het gebouw.
Hafez al-Assad was van 1971 tot 2000 president van Syrië. Toen hij overleed nam zijn zoon Bashar al-Assad het ambt over. De Assads heersten met een ijzeren vuist: tijdens hun heerschappij martelden en doodden de Assads talloze burgers. Hafez is onder meer verantwoordelijk voor een massaslachting in Hama in 1982. Bij een opstand tegen zijn regime werden duizenden burgers gedood.
Na de val van het regime van Bashar al Assad afgelopen week werden al meerdere standbeelden van de Assads omver, waaronder twee van vader Hafez. Nu is zijn laatste rustplaats ook vernietigd.
Frank Rensen
De Syrische interim-premier Mohammad al-Bashir roept Syrische vluchtelingen op terug te keren naar hun thuisland. Die oproep doet hij in Corriere della Sera, de meest gelezen Italiaanse krant. Het was zijn eerste interview met een westers dagblad.
Bashir werd dinsdag door de leider van rebellengroep HTS aangewezen als interim-premier van Syrië. Hij was tot voor kort hoofd van de technocratische regering in rebellengebied Idlib. De uitgaande premier Mohammed Jalali stemde er maandag mee in om de macht over te dragen aan de Syrische Verlossingsregering, die afgelopen jaren de leiding had over de regio Idlib in het noordwesten van Syrië.
Hoewel Bashir de functie slechts enkele maanden zal bekleden, krijgt hij de leiding in een belangrijke periode. Hij zal aan de internationale gemeenschap moeten aantonen dat minderheden veilig zijn onder het bewind van de islamisten van HTS. Mede door de onduidelijke politieke situatie in Syrië besloot de Nederlandse regering maandag om de komende zes maanden geen besluiten te nemen over asielaanvragen van Syriërs.
‘Mijn oproep aan alle Syriërs in het buitenland: kom terug’, zei Bashir tegen Corriere. ‘Syrië is nu een vrij land, dat zijn trots en waardigheid heeft teruggewonnen.’ Volgens Bashir is het eerste agendapunt van de nieuwe regering om stabiliteit en veiligheid terug te brengen in Syrië. Daar is het tweede actiepunt dat hij noemt voor nodig: het terughalen van miljoenen gevluchte Syriërs. ‘Dit menselijk kapitaal is nodig om het land weer te doen opbloeien.’
Frank Rensen
Lees ook: Syrische rebellen wijzen Mohammed al-Bashir aan als interim-premier
De Amerikaanse regering onderzoekt of het Hayat Tahrir al-Sham (HTS), de belangrijkste Syrische rebellengroep, van de terreurlijst gaat halen. Dat schrijft NBC News op basis van een anonieme bron binnen de regering.
Mede door de opmars van HTS viel het regime-Assad zaterdag. De organisatie staat daarentegen nog op de Amerikaanse terreurlijst; HTS komt voort uit de Syrische tak van Al Qaida. Bovendien zat leider Jolani een tijdlang bij Islamitische Staat. De VS hebben daarom een beloning van 10 miljoen dollar uitgeloofd voor de tip die leidt tot zijn arrestatie.
In recente jaren uit Jolani zich gematigder: zo beloofde hij tijdens een recent interview met CNN om in het door hem beoogde islamitische Syrië ruimte te bieden aan etnische en religieuze minderheden. De VS overwegen nu ook de 10 miljoen dollar beloning in te trekken.
Het moet nog blijken hoeveel terechtkomt van de ‘gematigdheid’ van HTS. Daarom zegt de Amerikaanse adviseur van nationale veiligheid John Kirby ‘in de gaten te houden’ hoe de politieke situatie in Syrië onder Jolani zich ontwikkelt. De belangrijkste reden om de status van HTS en Jolani te herzien is om Amerikaanse banden met de nieuwe Syrische regering te bevorderen, meldt de bron van NBC News.
Frank Rensen
Volgens Jolani zelf kunnen mensen veranderen, verschillende fasen doormaken: Al Qaida zou voor hem zo'n voorbije fase zijn. Maar wat voor staatsman zal hij worden? Lees hier een profiel van Abu Mohammad al-Jolani, geschreven door buitenlandredacteur Michel Maas.
De internationale journalistenorganisatie Reporters Sans Frontières (RSF) heeft opgeroepen de Syrische ex-president Bashar al-Assad voor de rechter te brengen voor de moord op 181 journalisten sinds de revolutie in 2011. 'We eisen dat Assad berecht wordt voor zijn misdaden', zei Jonathan Dagher, hoofd Midden-Oosten bij RSF. 'En dat er gerechtigheid komt voor al zijn slachtoffers.'
Van de 181 gedode journalisten waren er zeventien het slachtoffer van bombardementen door Assads bondgenoot Rusland, aldus RSF. De overige 164 journalisten werden door Assads regime 'gedood en geëxecuteerd', terwijl velen van hen 'jarenlang waren opgesloten en gemarteld'.
RSF zei zich ook zorgen te maken over de journalisten die momenteel nog in het land worden vastgehouden. Maandag zaten er volgens de organisatie nog 23 journalisten in de gevangenis. Ook zouden tien journalisten nog vermist zijn, van wie er zeven zijn ontvoerd naar een onbekende locatie. 'Voor de overgrote meerderheid van hen is er tot op heden geen bewijs dat ze nog in leven zijn', aldus RSF.
RSF had ook harde woorden voor de streng islamistische groep Hayat Tahrir al-Sham (HTS), die het verzet tegen Assads regime leidde. De journalistenorganisatie zei dat HTS tussen 2012 en 2019 'zes journalisten heeft vermoord' en riep ook op de daders van die moorden ter verantwoording te roepen. (ANP)
Door de VS gesteunde Koerdische strijders zijn een staakt-het-vuren overeengekomen met door Turkije gesteunde Syrische rebellen in Manbij, een tot voor kort door de Koerden gecontroleerde stad in het noorden van Syrië. De overeenkomst kwam tot stand via Amerikaanse bemiddeling, meldt commandant Mazloum Abdi van de Koerdische strijders, die zichzelf de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) noemen.
Volgens SDF-commandant Abdi was het bestand nodig 'om de veiligheid van burgers in Manbij te waarborgen'. De afgelopen drie dagen zijn in gevechten om de controle over Manbij zeker 218 mensen gedood, meldt het Syrische Observatorium voor de Rechten van de Mensenrechten, een in Engeland gevestigde oorlogsmonitor. De Koerdische strijders zullen zich 'zo snel mogelijk' uit het gebied terugtrekken, aldus Abdi.
Zondag meldde de oorlogsmonitor al dat de door Turkije gesteunde strijders de controle hadden veroverd in delen van Manbij. (ANP)
De Syrische rebellencommandant Hassan Abd al-Ghani zei dinsdag dat zijn strijders de controle over de oostelijke Syrische stad Deir ez-Zor volledig hebben overgenomen. Het gebied stond tot voor kort onder controle van de Syrische Democratische Strijdkrachten, een door de VS gesteunde Koerdische militie. De strijders ondervonden volgens de zender Al Jazeera geen weerstand.
In een op Facebook geplaatste video is te zien hoe konvooien van strijders arriveren bij de poorten van de machtszetel van Deir ez-Zor. De beelden zijn geverifieerd door Al Jazeera. (ANP)
• Israëlische eenheden zijn momenteel ongeveer 25 kilometer van Damascus verwijderd. Dat zeggen anonieme Syrische bronnen tegen Reuters. Zowel Israëlische als Libanese media berichten over de oprukkende strijdkrachten. Die zouden nu praktisch in de stad Qatana zijn, dat op een kleine 20 kilometer van de buitenwijken van de Syrische hoofdstad ligt.
• Leden van de terroristische groepering Islamitische Staat (IS) hebben afgelopen weekend in de stad Homs, in West-Syrië, 54 vluchtende militairen van het Syrische staatsleger gedood. Dat meldt The New York Times op basis van informatie van het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR).
• Meerdere schepen van de Russische marine zijn vertrokken uit de Syrische havenstad Tartus. Rusland heeft daar een belangrijke marinebasis. Dat meldt persbureau Reuters op basis van satellietbeelden van Planet Labs. Daarop is te zien hoe drie Russische schepen op zo’n 13 kilometer van de kust voor anker zijn gegaan. Rusland heeft nog niet gereageerd op het vertrek van de schepen of uitgelegd wat de motivering is van hun vertrek.
Leden van de terroristische groepering Islamitische Staat (IS) hebben afgelopen weekend in de stad Homs, in West-Syrië, 54 vluchtende militairen van het Syrische staatsleger gedood. Dat meldt The New York Times op basis van informatie van het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR).
De militairen waren op de vlucht geslagen nadat hoofdstad Damascus afgelopen zondag in de handen van rebellengroepen was gevallen en dictator Bashar al-Assad naar Rusland vluchtte. Volgens SOHR zijn de militairen geëxecuteerd.
HTS, de grootste van de rebellengroepen, had eerder gezegd gratie te verlenen aan alle militairen die verplicht werden te vechten voor Assad. Wel zei de groepering dat de mensen die bij hebben gedragen aan het martelen van Syrische burgers, ter verantwoording worden geroepen.
IS veroverde in 2014 grote delen van Syrië, waarop de groepering het kalifaat uitriep. In 2019 werd de groepering voor het grootste deel verslagen, maar nog altijd bevinden leden van IS zich in Syrië. Die zijn vooral actief in de Syrische woestijn, in het zuiden van het land.
Onder meer de Verenigde Staten vrezen dat IS zijn machtspositie kan vergroten door de val van Assad. Zo zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, vandaag dat IS het machtsvacuüm in Syrië zal gebruiken om zijn capaciteiten te herstellen. Om dat te voorkomen, voerden de VS zondag meerdere luchtaanvallen uit op IS-doelen in Syrië.
Yassin Boutayeb
Meerdere schepen van de Russische marine zijn vertrokken uit de Syrische havenstad Tartus. Rusland heeft daar een belangrijke marinebasis. Dat meldt persbureau Reuters op basis van satellietbeelden van Planet Labs. Daarop is te zien hoe drie Russische schepen op zo’n 13 kilometer van de kust voor anker zijn gegaan. Rusland heeft nog niet gereageerd op het vertrek van de schepen of uitgelegd wat de motivering is van hun vertrek.
Sinds de val van het Assad-regime probeert Moskou vooral de veiligheid van de twee militaire bases en de Russische diplomaten in Syrië te garanderen. Volgens de Syrische premier Mohammad Ghazi al-Jalali moeten de nieuwe Syrische machthebbers beslissen wat er met de Russische aanwezigheid in het land moet gebeuren. De nog zo’n zevenduizend Russische militairen in Syrië zijn in hoogste staat van paraatheid.
De militaire bases in Khmeimim en Tartus zijn voor Rusland van strategisch belang. Zo is de vliegbasis in Khmeimim voor Rusland belangrijk als transporthub voor Russische operaties in Libië, Soedan, de Centraal-Afrikaanse Republiek en de landen van de Sahel. De basis in Tartus gebruikt Rusland met name als herstel- en bevoorradingscentrum, schrijft Reuters.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Moskou verliest met Syrië een cruciaal militair steunpunt, dat zich tot in Afrika laat voelen
Het Israëlische leger ontkent dat het bezig is met een opmars naar de Syrische hoofdstad Damascus. Eerder vandaag schreven internationale persbureaus, op basis van anonieme Syrische bronnen, dat groepjes Israëlische strijdkrachten de hoofdstad waren genaderd. Maar volgens de woordvoering van het leger zijn de eenheden nauwelijks voorbij de bufferzone gekomen, die grenst aan de door Israël bezette Golanhoogten.
Woordvoerder Nadav Shoshani zegt dat de strijdkrachten een ‘beperkt aantal’ punten rondom de bufferzone hebben ingenomen. De inname van die zone dit weekend, die zo’n 400 vierkante kilometer groot is, is volgens Israël tijdelijk. Shoshani stelt dat de militaire aanwezigheid in de regio noodzakelijk is om de veiligheid van Israël te garanderen, nu rebellen Syrië in handen hebben. De Israëlische aanwezigheid moet voorkomen dat achtergelaten wapentuig bij hen terechtkomt, zo stelde Shoshani.
Eerder op dinsdag kreeg Israël kritiek van Turkije, dat al jaren een grote vinger in de pap heeft in het land. Door Turkije gesteunde strijdgroepen, verenigd in het Syrische Nationale Leger (SNA), opereren al langer over de grens in het noorden van Syrië, waar ze met name tegen Koerdische troepen vechten. Bovendien bezet Turkije zelf al jaren delen van Noord-Syrië. Desondanks bekritiseert Turkije de actie van Israël: ‘Israël toont eens te meer dat het een bezettende macht is’, schreef het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.
Maartje Geels
Wie informatie deelt over kopstukken van het gevallen Assad-regime, zal daarvoor worden beloond. Dat heeft Ahmed al-Sharaa toegezegd, de leider van wat momenteel de belangrijkste Syrische rebellengroep is. Hij opereerde voorheen onder de naam Abu Mohammad al-Jolani.
De rebellen zijn op zoek naar hooggeplaatste figuren binnen het leger van Assad en de veiligheidsdiensten, die zich volgens Sharaa schuldig hebben gemaakt aan ‘oorlogsmisdaden’. Mochten zij uitwijken naar het buitenland, dan zal aan die landen om uitlevering gevraagd worden.
Eerder zei Sharaa al dat de rebellen de namen zullen vrijgeven van de mensen die onder het Assad-regime betrokken waren bij martelingen van dissidenten. De rebellen doorzoeken momenteel volop de detentiecentra van het Assad-regime. Gisteravond maakten de Syrische rebellen nog bekend zo’n veertig toegetakelde lichamen te hebben gevonden in een ziekenhuismortuarium.
AFP sprak met een rebel die verklaarde de deur van het mortuarium te hebben geopend. ‘Het was een afschuwelijke aanblik: ik zag ongeveer tientallen lichamen op elkaar gestapeld, die duidelijk tekenen van marteling vertoonden’. Het Franstalige persbureau schrijft foto- en videobeelden te hebben gezien van de lijken bij wie tanden en ogen zouden zijn uitgerukt.
Volgens de bron bij de Syrische rebellen zouden de lichamen in coördinatie met het Rode Kruis naar Damascus worden gebracht, waar nabestaanden de doden kunnen identificeren.
Maartje Geels
Israëlische eenheden zijn momenteel ongeveer 25 kilometer van Damascus verwijderd. Dat zeggen anonieme Syrische bronnen tegen Reuters. Zowel Israëlische als Libanese media berichten over de oprukkende strijdkrachten. Die zouden nu praktisch in de stad Qatana zijn, dat op een kleine 20 kilometer van de buitenwijken van de Syrische hoofdstad ligt.
De aanwezigheid van de militairen volgt op de val van het regime-Assad dit weekend. Zondag liet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu weten dat zijn troepen de bufferzone in de Golanhoogte tussen Israël en Syrië hadden ingenomen. Een woordvoerder van het leger stelt dinsdagochtend dat de troepen die bufferzone niet verlaten hebben.
Netanyahu houdt vol dat er sprake is van een tijdelijke vorm van zelfverdediging. Zijn troepen zouden Syrië zijn binnengetrokken om te voorkomen dat ‘vijandige krachten zich vestigen nabij de Israëlische grens’. Het land vreest voor de rebellen die Assad verdreven: onder meer de dominante rebellengroep HTS staat vijandig tegenover Israël.
Arabische landen hebben Israël gewaarschuwd dat de inval neerkomt op een illegale bezetting. De Israëlische opmars zou het verdeelde Syrië bovendien nog eens verder kunnen ontregelen, nu niet duidelijk is wie de macht in het land zal grijpen.
Syrische media melden ondertussen dat Israël afgelopen nacht tientallen luchtaanvallen in het land heeft uitgevoerd. Onder meer Damascus zou daarbij doelwit zijn geweest. Het doorgaans betrouwbare Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) in Londen zegt dat het leger erin is geslaagd meerdere militairen doelwitten te bombarderen. Zo zou onder meer een laboratorium zijn geraakt dat in verband wordt gebracht met de productie van chemische wapens.
Maartje Geels
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties is maandag (lokale tijd) bijeengekomen voor een spoedvergadering over de situatie in Syrië. De vergadering, die achter gesloten deuren plaatsvond, was aangevraagd door Rusland, een bondgenoot van de gevluchte Syrische leider Bashar al-Assad.
De Russische VN-ambassadeur Vasili Nebenzja benadrukte na afloop dat er nog veel onduidelijk is over de situatie in Syrië. 'Iedereen is verrast door de gebeurtenissen, ook de leden van de raad. We moeten afwachten, observeren en evalueren.'
Volgens Nebenzja was de raad het grotendeels eens over de noodzaak om de territoriale integriteit en eenheid van Syrië te waarborgen, de veiligheid van burgers te beschermen en ervoor te zorgen dat er humanitaire hulp komt.
Op de vraag of de VN van plan zijn Hayat Tahrir al-Sham (HTS), de streng islamitische groep die het Syrische regime omver heeft geworpen, van de lijst van terroristische groeperingen te halen, antwoordde Nebenzja dat dit niet was besproken tijdens de vergadering. HTS staat ook op de lijst van terroristische groeperingen van de Verenigde Staten, de Europese Unie en Groot-Brittannië.
ANP
De rebellen in Syrië hebben maandag in het mortuarium van een ziekenhuis in de buurt van Damascus ongeveer veertig lichamen aangetroffen die sporen van marteling vertoonden. Aan persbureau AFP laten ze weten dat de lichamen opgestapeld lagen in zakken met daarop nummers en soms namen.
AFP zag tientallen foto's en videobeelden die een van de rebellen naar eigen zeggen zelf heeft gemaakt. Daarop zijn volgens het persbureau lichamen te zien met duidelijke tekenen van marteling. De slachtoffers zijn door de Syrische tak van hulporganisatie Rode Halve Maan overgebracht naar een ziekenhuis in Damascus, waar aan de identificatie wordt gewerkt.
Het regime van de verdreven Bashar al-Assad was berucht om de inhumane manier waarop dissidenten werden behandeld.
ANP
De overgangsregering in Syrië komt onder leiding te staan van Mohammed al-Bashir, een ingenieur die eerder als bestuurder werkte in het rebellengebied. Volgens de Syrische televisie hebben de rebellen hem nu aangesteld en is zijn hoofdtaak om 'te voorkomen dat het land afglijdt naar chaos'.
De rebellen, onder leiding van het streng islamitische Hayat Tahrir al-Sham (HTS), rukten afgelopen week in razend tempo op, waardoor president Bashar al-Assad besloot het land te ontvluchten. HTS-leider Abu Mohammed al-Jolani kwam zondag aan in de hoofdstad Damascus en had later een ontmoeting met de premier en vicepresident van Assad om te praten over een nieuwe regering.
Bashir, afkomstig uit Idlib, was eerder minister in het rebellengebied in het noordwesten van Syrië. Eerder dit jaar kwam hij aan de leiding te staan van de regering daar, die gesteund en gefinancierd werd door HTS. Jolani blijft als militair leider het gezicht van HTS en zal waarschijnlijk een grote rol spelen bij het opzetten van een nieuwe regering.
ANP
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz heeft maandag met de Franse president Emmanuel Macron gebeld over Syrië. Volgens de Duitse regering hebben de twee naar elkaar uitgesproken dat ze bereid zijn om samen te werken met de nieuwe machthebbers, nu de rebellen het regime van Bashar al-Assad omver hebben geworpen.
Scholz en Macron zeggen de val van Assad 'te verwelkomen', omdat hij het Syrische volk 'verschrikkelijk lijden heeft toegebracht en heeft gezorgd voor grote schade aan zijn land', zo hebben de twee in een verklaring laten weten.
Een eventuele samenwerking met de nieuwe regering zou wel 'op basis van de fundamentele mensenrechten' moeten gebeuren, waarschuwen de Europese leiders. Etnische en religieuze minderheden moeten beschermd worden.
ANP
Israël heeft vandaag bombardementen uitgevoerd op drie Syrische luchtmachtbases. Bij de aanvallen zijn mogelijk tientallen helikopters en gevechtsvliegtuigen van het Syrische regeringsleger vernietigd, zeggen twee bronnen bij de Syrische veiligheidsdiensten tegen persbureau Reuters. Het gaat om een basis in het noordoosten van Syrië en bases in de buurt van de steden Homs en Damascus.
Sinds de val van de Syrische president Bashar al-Assad heeft Israël een reeks aanvallen uitgevoerd op militaire doelen in Syrië. Behalve de luchtmachtbases zegt Israël ook wapenfabrieken te hebben vernietigd in buitenwijken van hoofdstad Damascus. Volgens het in Engeland gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zou Israël in minder dan twaalf uur meer dan honderd doelen in Syrië hebben getroffen.
Het Israëlische ingrijpen blijft niet beperkt tot luchtaanvallen. Israëlische militairen hebben de bufferzone tussen de door Israël bezette Golanhoogten en de rest van Syrië ingenomen, nadat het Syrische regeringsleger zich daar had teruggetrokken. Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil Israël zo voorkomen dat ‘vijandige krachten’ zich in het gebied zouden vestigen. Volgens de Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Danny Danon, gaat het om ‘beperkte en tijdelijke ingrepen’, bedoeld om de veiligheid van Israël te garanderen.
Daan de Vries
De Verenigde Staten gaan er de komende periode alles aan doen om te voorkomen dat terreurbeweging Islamitische Staat haar macht in Syrië zal vergroten. De Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken waarschuwt dat IS gebruik zal proberen te maken van de ruimte die is ontstaan door de val van het regime van president Bashar al-Assad.
Gisteren verwees ook president Joe Biden al naar het risico op een heropleving van IS in Syrië. In 2014 veroverde IS grote delen van Syrië en Irak, waar de beweging een kalifaat stichtte. Vijf jaar later drong een door de VS geleide coalitie IS terug, maar de groepering is nog altijd actief in met name het oosten van Syrië. De afgelopen dagen hebben de Amerikanen luchtaanvallen uitgevoerd op doelen van Islamitische Staat in Syrië. Volgens het Amerikaanse leger zijn daarbij IS-strijders gedood en wapendepots en commandocentra vernietigd.
Daan de Vries
Het kabinet stelt een beslisstop in van zes maanden voor de asielaanvragen van Syriërs. Dat meldt asielminister Marjolein Faber (PVV) in een brief aan de Tweede Kamer. Vanwege de val van president Bashar al-Assad is er veel onduidelijk over de situatie in het land, waardoor asielaanvragen volgens Faber niet zorgvuldig beoordeeld kunnen worden. Daarom zal de IND de komende zes maanden geen besluiten nemen over asielaanvragen van Syriërs.
Er zullen geen Syriërs gedwongen worden teruggestuurd. Daarvan was ook voorheen al geen sprake, omdat Nederland geen diplomatieke banden had met het regime van de gevluchte president.
Nederland sluit zich met het besluit aan bij andere landen die een behandelstop hadden aangekondigd, zoals Duitsland en Oostenrijk. Eerder maandag riepen coalitiepartijen PVV, VVD en BBB de minister al op om tot een beslisstop te komen. Faber schrijft dat het kabinet de situatie nauwlettend in de gaten houdt en meer duidelijkheid wil krijgen over de gevolgen van de machtswissel in Syrië.
Er zijn enkele uitzonderingen op het zogeheten 'besluit- en beslismoratorium'. Zo kunnen de aanvragen van erkende vluchtelingen nog steeds in behandeling worden genomen. Ook over asielaanvragen die ouder zijn dan 21 maanden wordt besloten, op basis van de dan bekende informatie.
ANP/Redactie
Lees ook: Europa zet na val van Assad in op snelle terugkeer van Syrische vluchtelingen
Turkije gaat een van zijn grensovergangen met Syrië heropenen om de terugkeer van Syrische vluchtelingen te faciliteren, zegt de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Het gaat om de overgang bij het plaatsje Yayladagi, in het westen van de Syrisch-Turkse grens. De grenspost was sinds 2013 gesloten.
Erdogan wil het de ruim 3 miljoen Syrische vluchtelingen in zijn land zo makkelijk mogelijk maken om terug te keren naar Syrië, na de val van de gevluchte Syrische president Bashar al-Assad. De grens tussen Syrië en Turkije was voorheen niet volledig gesloten: een deel van de grensovergangen met delen van Syrië die in handen waren van rebellenbeweging HTS of pro-Turkse groeperingen waren al langer geopend.
Daan de Vries
Lees ook: Van Israël tot Turkije: wat de val van Assad betekent voor landen in de regio
De rebellen die het regime van de gevluchte Syrische president Bashar al-Assad omver hebben geworpen, zeggen amnestie te verlenen aan alle dienstplichtigen in het regeringsleger. Dat meldt rebellengroepering HTS op Telegram.
Assads regeringsleger bestond vorig jaar uit naar schatting 170 duizend soldaten, zowel dienstplichtigen als beroepsmilitairen. Het is niet bekend wat de amnestie precies inhoudt en of het ook voor niet-dienstplichtige regeringssoldaten zal gelden.
Formeel bestond in Syrië de dienstplicht voor mannen van 18 tot en met 42 jaar, maar veel Syriërs ontdoken de militaire dienst uit onvrede over Assads regime en de lage salarissen in het leger. Toen de rebellen anderhalve week geleden begonnen met hun offensief, boden regeringssoldaten nauwelijks tegenstand.
Daardoor konden de rebellen de regering in korte tijd omverwerpen. HTS-leider Ahmed Hussein al-Shara (voorheen bekend onder zijn strijdnaam Abu Mohammad al-Jolani) zei dit weekend dat hij wil meewerken aan een zo vreedzaam mogelijke machtsoverdracht. Al-Shara zou al voor de inname van Damascus hebben onderhandeld met de Syrische premier Mohammad Ghazi al-Jalali, die na Assads vlucht in de hoofdstad is achtergebleven.
Daan de Vries
De Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) maakt zich zorgen over de mogelijke aanwezigheid van chemische wapens in Syrië. De internationale waakhond roept de nieuwe Syrische autoriteiten op ‘alle aan chemische wapens gerelateerde materialen en faciliteiten’ veilig te stellen na de val van de gevluchte Syrische president Bashar al-Assad.
Onder Assad sloot Syrië zich in 2013 aan bij het Verdrag chemische wapens en beloofde daarmee zijn chemische wapenarsenaal in te leveren. Kort daarvoor had Assads leger honderden Syrische burgers gedood bij een aanval met het zenuwgas sarin in de stad al-Ghouta. De OPCW, die toeziet op de naleving van het verdrag, betwijfelt echter of Assad destijds een eerlijk overzicht heeft gegeven van alle chemische wapens in Syrië. Volgens de organisatie bevatte de Syrische documenten uit 2013 ‘hiaten en tegenstrijdigheden’.
Het regime van Assad wordt ervan verdacht ook na 2013 meermaals gebruik te hebben gemaakt van verboden chemische wapens tijdens de Syrische burgeroorlog. Zo bleek uit een onderzoek van de OPCW dat het Syrische leger in 2018 verantwoordelijk was voor een gifgasaanval in de stad Douma, waarbij tientallen doden vielen. Eerder vandaag voerde Israël luchtaanvallen uit op wapendepots in Syrië. Volgens de Israëlische regering ging het om opslagplaatsen waar chemische wapens lagen.
Daan de Vries
Oostenrijk en Duitsland bevriezen de asielaanvragen van Syriërs. Dat hebben beide landen vandaag onafhankelijk van elkaar bekendgemaakt. Volgens de twee landen zijn de aanvragen nu niet goed te beoordelen, omdat het dictatoriale regime van Bashar al-Assad is ingestort en nu niet zeker is hoe het land bestuurd zal worden.
In Duitsland gaat het om 47.270 onbehandelde Syrische asielaanvragen, schrijft de Duitse krant Der Spiegel, die de Duitse migratiedienst heeft gesproken. De nieuwe situatie in Syrië heeft geen invloed op Syriërs van wie de asielaanvraag is geaccepteerd, schrijft de krant.
De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Nancy Faeser, zei in een reactie dat er nog niet gesproken wordt over concrete mogelijkheden tot terugkeer. Daarvoor is de situatie nog te onzeker, aldus Faeser.
In Oostenrijk, waar extreemrechts de laatste parlementsverkiezingen heeft gewonnen, zegt kanselier Karl Nehammer, van de Oostenrijkse Volkspartij, dat hij zijn minister van Binnenlandse Zaken opdracht heeft gegeven om alle asielaanvragen te herzien. Ook moeten de al geaccepteerde aanvragen opnieuw worden bekeken.
Daarbij zei Nehammer dat hij het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft gevraagd om een programma voor ‘repatriëring en deportatie’ naar Syrië op te zetten. Mogelijkheden tot gezinshereniging worden eveneens beperkt. Dit jaar vroegen in totaal 12.871 Syriërs om asiel in Oostenrijk, schrijft persbureau Reuters.
Yassin Boutayeb
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in Syrië, waar rebellen zondag de regering van president Bashar al-Assad omverwierpen.
Lees hier het vorige liveblog terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant