Jongeren willen zelf ook bescherming tegen de verleidingen van een rookverslaving. Een verbod op de verkoop van nicotineproducten voor kinderen die na 2012 zijn geboren is dan ook geen symbolische maatregel.
Honderden artsen stonden het afgelopen jaar voor de klas om gastlessen te geven over nicotine. Zij zien dagelijks de door tabak beschadigde lichamen hun spreekkamer binnenlopen. Niet alleen ademhalingsklachten en verstopte vaten, maar ook erectiestoornissen, vruchtbaarheidsproblemen en zeven soorten kanker. In elke spreekkamer, (verpleeg)huisarts of specialist.
Hun gevoel van urgentie is daarom hoog. Hoog genoeg om in hun vrije tijd voor de klas te gaan staan. Terwijl het zorgsysteem waarin zij werken afstevent op een infarct. Juist daarom willen ze voorkomen dat de leerlingen in de toekomst ook aankloppen op hun spreekkamerdeuren met ziekten die voorkomen hadden kunnen worden. Voorkomen is tenslotte beter dan (niet te) genezen.
Ze vertellen niet hoe gevaarlijk en roekeloos vapen en roken is, maar hoe verschrikkelijk moeilijk die vrije keuze te maken is, wanneer je eenmaal verslaafd bent. En die verslaving treedt vaak al op na het oproken van de eerste vape.
Over de auteurs
Danielle Cohen is longpatholoog. Daphne Raad is arts-onderzoeker. Frank Borm is longarts. Wanda de Kanter is longarts en activist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het eerlijke verhaal is dat wij als artsen geen schijn van kans maken tegen de tabaksindustrie, die hun stervende klanten met succes weet te vervangen door de jeugd verslaafd te maken aan nicotine. Met hun miljoenenbudgetten maken zij kinderen tot hun ‘replacement smokers’. Met nog een heel leven voor zich zijn zij immers de ideale klanten en bovendien een makkelijk doelwit. Het puberbrein zonder ontwikkelde prefrontale cortex wil namelijk experimenteren en is binnen no time verslaafd.
Met felroze glitter verpakkingen, games, mierzoete smaken en hulp van online influencers weten ze hun doelgroep goed te verleiden. De stap naar tabak is daarna snel gemaakt: twee op de drie vapende jongeren gaat ook sigaretten roken. Dat is geen toeval, het is een strategie. En het werkt.
De arts in de aula is inderdaad boos. Niet boos op vapende en rokende leerlingen, wel woedend op de tabaksindustrie. ‘Willen jullie je verhaal delen om te voorkomen dat de volgende lichting brugklassers ook in de nicotine-val trapt?’, wordt de leerlingen gevraagd. En dat willen ze. Allen gemotiveerd om mee te helpen aan een oplossing, want ook bij hen is het gevoel van urgentie hoog. Hoog genoeg om hun verhalen te delen.
Zo vertelden leerlingen tijdens de gastlessen over hun mislukte stoppogingen. Over het hoesten, de keelpijn en je conditie die achteruit keldert zodra je gaat vapen. Een 14-jarige jongen begon op zijn twaalfde met vapen en kan nu niet meer stoppen. ‘Ik dacht dat het onschuldig was. Nu lieg ik constant tegen mijn ouders.’ En een meisje over groepsdruk: ‘Bijna iedereen vapet of rookt. Je hoort erbij als je het ook doet.’
Hoe mediawijs jongeren tegenwoordig ook zijn, ze worden overrompeld door de beïnvloeding van de industrie. Overal verleidingen op de loer. Op TikTok zien ze influencers damp-kunsten vertonen of nieuwe smaken aanprijzen. Ze worden toegevoegd aan snapchatkanalen van dealers, en ook in winkels zijn de producten nog te gemakkelijk te koop zonder identiteitsbewijs controle. ‘Hoe kan het dat het zó makkelijk is?’ vroeg een leerling vol ongeloof.
In vier jaar tijd verviervoudigde het aantal jonge nicotinegebruikers. Als we de deur openhouden voor de tabaksindustrie, die zich voordoet als partner in een rookvrije generatie, zal dit aantal blijven stijgen. Ondertussen blijft de tabaksindustrie hard werken om ook de volgende generatie in de nicotine te marineren, zoals de Medialogica documentaire Het nieuwe rookgordijn ons laat zien.
De verhalen van jongeren maken één ding duidelijk: zij willen bescherming. En het is aan ons – artsen, ouders, docenten, en politici – om naar ze te luisteren. Meer dan 67 duizend bezorgde burgers ondertekenden het burgerinitiatief NicotiNEE voor zorgzaam beleid en betere handhaving. Daarom bespreekt de Tweede Kamer donderdag 12 december het wetsvoorstel dat de verkoop van nicotineproducten verbiedt voor iedereen geboren vanaf 2012.
Dat is geen symbolische maatregel, maar een fundamentele stap om kinderen te beschermen tegen een industrie die winst maakt op hun verslaving. Tijd om deze wet te omarmen en niet toe te geven aan de tabakslobby, zoals eerder in Nieuw-Zeeland gebeurde. Dat verdienen deze jongeren. Op naar een nicotinevrije generatie.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant