Een achtjarige jongen verloor bij de explosie in Den Haag zijn moeder, vader en zus. "Fysiek is hij relatief ongeschonden, maar mentaal is een ander verhaal", zegt de organisatie Namens de Familie. Hoe begeleiden zorgprofessionals een kind dat zoiets meemaakt?
"Dit heeft zoveel impact", zegt ontwikkelingspsycholoog Marielle Balledux tegen NU.nl. "Als kind ben je dan je houvast aan alles kwijt." Op die leeftijd gaan de meeste kinderen ervan uit dat hun ouders er altijd voor ze zijn en alles oplossen. "Dan weet je nog niet dat dit soort dingen kunnen gebeuren in het leven."
De achtjarige jongen heeft alleen een paar schrammen. "Wat gezien de enorme explosie bijzonder te noemen is", zegt media-adviseur Bart Visser van de organisatie Namens de Familie. "Hij is bij mensen die hij goed kent en krijgt de zorg die hij nodig heeft." Verder zegt de media-adviseur expres weinig, om de jongen en zijn familie te beschermen.
"Wat kan ik zeggen dat recht doet aan wat er gebeurt in zo'n gezin?", vraagt Balledux zich hardop af. Toch vindt de senior adviseur opgroeien en opvoeden bij het Nederlands Jeugdinstituut het belangrijk om er toch iets over te zeggen. Ze benadrukt wel dat zij deze jongen en dit gezin niet kent. Ze spreekt dus in het algemeen.
"Voor mij begint het bij de vraag wat kinderen op deze leeftijd nodig hebben om op te groeien." Eigenlijk gaat dat precies om de dingen die deze jongen niet meer heeft: liefhebbende verzorgers die altijd voor hem klaarstaan en een leven dat "een zeker mate van voorspelbaarheid heeft".
Daarmee lijkt het leven voor de jongen nu misschien uitzichtloos, maar er zijn voorbeelden van kinderen die na zoiets heftigs toch hun leven weer op de rit krijgen. Het bekendste voorbeeld is Ruben. Hij overleefde als negenjarige als enige een vliegtuigcrash in de buurt van de Libische hoofdstad Tripoli. Zijn ouders en broertje kwamen om het leven. Zijn familie heeft hem zo veel mogelijk uit de media gehouden. Ook zij zeiden weinig tegen de pers. In 2020 - tien jaar na de crash - maakte zijn opa een uitzondering. "Het is gewoon een vrolijk jong die zijn woordje klaar heeft", zei hij tegen EenVandaag over de toen negentienjarige Ruben.
"Hoe groot het verdriet ook is, voor de meeste mensen geldt dat ze hun leven weer kunnen oppakken", zegt hoogleraar Peter van der Velden (Tilburg University). Hij kan het weten, want hij doet veel onderzoek naar trauma. Zover is de jongen in Den Haag vast nog niet. Maar wat is ervoor nodig om hem de beste kansen te bieden?
Een kind zou in dit geval zo snel mogelijk opgevangen moeten worden op een plek waar het lange tijd kan blijven. "Voorkomen moet worden dat het de komende jaren van het ene naar het andere gezin gaat", zegt Van der Velden.
Volgens Balledux zijn structuur en voorspelbaarheid extra belangrijk om het vertrouwen in de wereld terug te krijgen. En het allerbelangrijkste: liefdevolle aandacht van volwassenen die betrouwbaar zijn. "Dat ze er voor je zijn als je ze nodig hebt." Letterlijk en figuurlijk. "Gewoon er zijn."
"Het is fijn als je terechtkan bij mensen die je al kent", zegt Balledux. Dat kunnen familieleden of goede vrienden zijn. In dat geval moeten zij de heftige gebeurtenis ook verwerken, maar dat hoeft geen probleem te zijn. "Het kan juist heel goed gaan."
Als het lukt om het verdriet samen een plek te geven, dan kan dat veel steun opleveren. Het allerbelangrijkste is een stabiel en liefdevol gezin. "Dan doe je al heel veel goed", zegt Van der Velden. Daarna kun je kijken naar wat dit gezin nog nodig heeft qua ondersteuning.
Een liefdevol gezin is het begin, maar daarmee is het verlies natuurlijk niet weg. "Verdriet kan je niet met een slokje water wegnemen", benadrukt Van der Velden. "Daar zijn geen wondermiddelen voor." Toch raadt hij aan om in zo'n situatie niet direct een team van hulpverleners op een kind en het gezin af te sturen. Balledux is het daarmee eens. "Doe niks als het niet hoeft."
Van der Velden vindt het belangrijk dat de school een oogje in het zeil houdt. Als een kind na drie maanden nog elke dag huilend in de klas zit, is dat een signaal dat het niet goed gaat. Bij tranen gelijk een psycholoog inschakelen vindt hij niet logisch. "Het ís ook heel triest." Daar hoort verdriet bij. "Ook als je in een warm gezin terechtkomt, zul je je vader, moeder, broertje en zusje blijven missen."
"Het is onvermijdelijk dat dit verlies onderdeel wordt van je identiteit", zegt Balledux. Maar het is ook belangrijk om rustig op te kunnen groeien. Daarom is het belangrijk om het kind (en het gezin waarin het opgroeit) uit de media te houden. Geen journalisten. Geen sociale media. Zoals ook de familie van Ruben deed. "Laat het kind met rust", zegt Van der Velden. Later kan het altijd nog vertellen over zijn ervaringen.
Source: Nu.nl algemeen