Straks kunnen we alleen nog zeggen: we wilden het niet weten. Van wat in Gaza gebeurt is namelijk meer dan genoeg bekend. Op Insta, Telegram, Bluesky, YouTube en Facebook kijkt de wereld mee.
Terwijl sociale media volwassen democratieën schaden, zijn ze van grote waarde in oorlogsgebieden en landen met censuur. Zo gebruikte Amnesty International videomateriaal om luchtaanvallen op Gaza te onderzoeken. In combinatie met interviews met getroffen Palestijnen en ruim honderd uitspraken van hooggeplaatste Israeli’s kwam de mensenrechtenorganisatie afgelopen week tot de conclusie dat Israël zich in Gaza schuldig maakt aan genocide.
Zo’n woord dat je alleen hoogstnodig mag gebruiken, omdat het anders aan gewicht verliest.
Over de auteur
Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant. Luyten presenteerde Buitenhof en werkte zes jaar in Afrika. Ook schreef ze onder meer Het geluk van Limburg en de biografie Moederland, de jonge jaren van Máxima Zorreguieta. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
De dag voordat het rapport van Amnesty verscheen, schreef de Israëlische krant Haaretz: ‘Waarom er voor Israëli’s geen excuus is om niet te weten wat er in Gaza gebeurt.’ De oudste krant van het land is een van de weinige media die onafhankelijk verslag doen. Eind november is Haaretz door de regering in de ban gedaan. Het is ambtenaren verboden met de krant te praten.
Die dag werd ook op tv de censuur doorbroken. Presentator Raviv Drucker toonde met CNN-beelden hoe genocide anno 2024 eruit ziet: een grote menigte vrouwen en huilende tienermeisjes die in de rij voor brood of meel worden verdrukt. Dat is wat hongersnood doet. Vrouwen die graatmagere kinderen willen voeden verpletten elkaar. Drie bleven dood.
Bakkerijen waar mensen heen trekken in de hoop te overleven, zijn in Gaza levensgevaarlijk. Dezelfde week werden in een rij voor brood wachtende vrouwen doodgeschoten. Vrachtwagens met hulpgoederen staan weken voor de poort: in hun lading zit rottend fruit en groente. Oud-minister van Defensie en voormalig stafchef van het Israëlische leger Moshe Ya’alon spreekt van ‘etnische zuivering’ in Gaza.
Ook het Internationale Strafhof in Den Haag weet genoeg. Het stuurde een arrestatiebevel uit tegen Hamasleider Masri, maar ook tegen de Israëlische premier Netanyahu en zijn vorige minister van Defensie. Aanklager Khan: ‘Opzettelijk en bewust onthielden zij de burgerbevolking van Gaza middelen die noodzakelijk zijn voor hun voortbestaan, zoals voedsel, water en medicijnen, evenals brandstof en elektriciteit.’
Voor militaire actie is minder ruimte nadat het Internationaal Gerechtshof de Israëlische regering opriep ‘genocide te voorkomen’. Daarna werd honger een belangrijke oorlogstactiek. Sinds 2018 is honger als wapen een oorlogsmisdrijf, met dank aan Nederlandse inzet bij de Verenigde Naties.
Het maakt op de Nederlandse regering van 2024 allemaal weinig indruk. Caspar Veldkamp (NSC), de minister van Buitenlandse Zaken, zei in Buitenhof zich ‘grote zorgen’ te maken over ‘de catastrofale humanitaire situatie’.
Welnu, zorgen hebben meer mensen, alleen Veldkamp is in de positie er iets aan te doen. Vanuit de zetel van het internationaal recht bleef Israël F35-onderdelen ontvangen vanuit Nederland. In februari verbood de rechter het. (Tot de Hoge Raad ging de staat in beroep.) Er loopt nog een rechtszaak tegen de regering om ook de verkoop van andere wapens aan Israël te verbieden.
Israël blijft de ‘goede vriend’ van Nederland, bevestigde Veldkamp. En zo voelt Netanyahu dat ook, want geen minister of premier weerhield Geert Wilders van zijn staatsmanstournee gisteren door Israël en door de bezette gebieden. Triomfantelijke foto’s op X met zijn vrienden: true, dear, old en very very good.
In 2002 trad het kabinet Kok af over de rol die Nederland speelde in de Bosnische genocide. Dutchbat had Bosnische moslims onvoldoende tegen de Serven beschermd. In 2024 steunt het Nederlandse kabinet de partij die is aangemerkt als pleger. Misschien toch alvast bedenken hoe dat straks uit te leggen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant