Het ministerie van Financiën blijft ook volgend jaar schijnzelfstandigen inzetten en overtreedt daarmee de wet die de Belastingdienst vanaf dat moment gaat handhaven. Eventuele boetes of naheffingen voor bemiddelingsbureaus zijn voor rekening van het ministerie zelf.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie na berichtgeving van nieuwssite ZiPconomy. Het gaat om ongeveer 580 zzp’ers die werken aan de hersteloperatie van de toeslagenaffaire bij een speciaal daarvoor opgetuigd tijdelijk team. Van hen was al eerder bekend dat zij volgens de wet waarschijnlijk als schijnzelfstandige worden aangeduid, wat betekent dat zij zzp-werk doen dat vanwege de aard ervan alleen in loondienst kan.
Die constructie is eigenlijk al sinds 2016 verboden, maar dat verbod werd jarenlang niet gehandhaafd. Daar komt per januari verandering in, dan gaat de Belastingdienst actief toezien op de regels. De dienst zal eventueel boetes opleggen. Volgens minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum is dat nodig omdat schijnzelfstandigheid gepaard gaat met ‘uitbuiting’ en leidt tot ‘oneerlijke concurrentie’ met vaste werknemers. Ook betalen zzp’ers die eigenlijk in loondienst moeten zijn ten onrechte niet mee aan werknemersverzekeringen.
Maar de overheid zelf blijkt zich dus niet aan de regels te houden. Dat is volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën in dit geval onontkoombaar. Hoewel is geprobeerd het aantal schijnzelfstandigen te verminderen, blijft het herstelteam ook na januari voor een deel van hen afhankelijk. Zonder hen zou de hersteloperatie mogelijk flink vertraging oplopen. ‘Wij vinden het belangrijk om dat te voorkomen.’
Het leidt tot een moeizame spagaat. Omdat de overheid ‘een lijn wil trekken’ is het team nadrukkelijk niet gevrijwaard van controles van de Belastingdienst. Constateert de Belastingdienst overtredingen, dan leidt dat mogelijk ook tot boetes. Maar als dat gebeurt, betaalt de overheid die weer zelf.
In een brief aan de bemiddelingsbureaus van de zzp’ers schrijft het ministerie van Financiën dat eventuele boetes kunnen worden verhaald op het ministerie. Ook als de Belastingdienst naheffingen oplegt, betaalt het ministerie. Dat is nodig om te voorkomen dat de bureaus zich door dreigende boetes terugtrekken. ‘Wij staan daarom garant voor de financiële risico’s’, aldus een woordvoerder.
Dat het ook de overheid niet lukt om schijnzelfstandigheid uit te bannen, is koren op de molen voor critici van de aangekondigde handhaving. Het probleem dat het ministerie nu heeft, speelt immers op veel meer plekken.
Met name in sectoren met personeelstekorten kan de handhaving tot problemen leiden. Dat is bijvoorbeeld het geval in de zorg en het onderwijs, waar het door de aard van het werk straks bijna onmogelijk is als zelfstandige te werken. Toch blijkt het moeilijk om zzp’ers over te halen om in vaste dienst te gaan; zij zijn bijvoorbeeld bang aan vrijheid en flexibiliteit in te boeten.
VVD-Kamerlid Thierry Aartsen, die al langer kritisch is op de voorgenomen handhaving, vindt dat de argumenten die het ministerie nu aandraagt voor de hersteloperatie ook opgaan voor de sectoren waar problemen dreigen. Hij noemt het ‘meten met twee maten’ en ‘onbehoorlijk’ dat het kabinet zelf de wet niet naleeft maar straks wel ‘met de vinger wijst naar anderen’. Aartsen zou het liefst zien dat de handhaving volgend jaar een ‘zachtere landing’ krijgt.
Toch is het de vraag of het kabinet nog afwijkt van de ingezette koers. Minister Van Hijum zei vorige week nog in de Kamer dat hij oog heeft voor de problemen maar tegelijk vindt dat de handhaving na lang gedogen moet worden opgepakt. Ook wees de minister erop dat er ‘coulant’ wordt gehandhaafd, wat betekent dat er niet meteen boetes worden opgelegd.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant