De Syrische rebellen hebben de regering van president Bashar al-Assad omver geworpen. De hoofdstad Damascus werd zondag zonder enige tegenstand ingenomen. Assad is het land ontvlucht. Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen.
Lees in dit overzicht wie de strijdende partijen zijn in Syrië.
Israëlische militairen hebben de controle overgenomen van het Syrische deel van de Hermonberg in de Golanhoogte. Dat meldt de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar. Om hoeveel militairen het gaat is niet bekend.
De aanwezigheid van Israëlische militairen in Syrië volgt op de val van het regime-Assad. Israël, dat in de eerste plaats blij is met Assads vertrek, leeft ook in onzekerheid, omdat niet duidelijk is hoe de nieuwe Syrische regering eruit gaat zien. Zo staat de islamistische rebellengroep HTS, die het regime van Assad afgelopen weken onverwacht snel ten val bracht, vijandig tegenover Israël.
Zondag liet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu al weten dat Israëlische troepen de bufferzone in de Golanhoogte tussen Israël en Syrië hadden ingenomen. Dat deden ze zodat ‘vijandige krachten zich niet zouden vestigen nabij de Israëlische grens’, aldus Netanyahu. Het zou gaan om een ‘tijdelijke’ verdedigingsstrategie.
Ook voerde Israël luchtaanvallen uit op overgebleven militaire infrastructuur van Assad, zegt Sa'ar. Het gaat om onder meer om chemische wapens van Assad en Russische luchtafweersystemen. Volgens de minister kunnen die een bedreiging vormen voor Israël als die in handen vallen van de rebellengroepen.
Persbureau Reuters meldde dat Israël zondag onder meer een in Damascus gelegen militair complex trof, en een onderzoekscentrum van de Syrische regering. Dat centrum werd vroeger door Iran gebruikt om raketten te ontwikkelen, schrijft Reuters.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Van Israël tot Turkije: wat de val van Assad betekent voor landen in de regio
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt maandagmiddag bijeen voor een spoedvergadering achter gesloten deuren over Syrië, na het vluchten van de Syrische ex-president Bashar al Assad. Dit vertellen meerdere diplomatieke bronnen aan persbureau AFP.
De vergadering staat gepland voor 15.00 uur 's middags (21.00 uur Nederlandse tijd) en werd op zondag aangevraagd door Rusland.
ANP
De Syrische voetbalbond heeft nog geen dag na de val van het regime van president Bashar al-Assad de kleur van het tenue en het logo van het nationale team veranderd van rood naar groen.
De voetbalbond maakte de aanpassing wereldkundig op sociale media. ,,De eerste historische verandering in de geschiedenis van de Syrische sport, ver van nepotisme en corruptie'', zo meldt de Syrische voetbalbond.
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
Syrische rebellen die de steun krijgen van Turkije hebben de controle veroverd in gebieden bij de stad Manbij, in het noorden van Syrië. De stad stond tot voor kort onder controle van de Koerden. Dat meldt het in Engeland gevestigde Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten, dat zich baseert op een eigen netwerk van bronnen.
Bij de gevechten zouden aan beide kanten in totaal zeker 26 doden zijn gevallen. Volgens het Observatorium wordt er nog altijd hevig gevochten in het centrum van Manbij. De bevolking zou op de vlucht zijn geslagen richting Aleppo. Vorige week veroverden de rebellen ook al de Koerdische enclave Tal Rifaat.
Turkije beschouwt de Koerdische strijders in Syrië (SDF) als bondgenoten van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK). De PKK werd eind jaren zeventig opgericht als een marxistisch-leninistische partij met Koerdisch nationalisme als voornaamste streven. De beweging nam in de jaren tachtig ook de wapens op en geldt in meerdere landen als terroristische organisatie.
ANP
De Amerikaanse president Joe Biden noemt de val van de Syrische president Bashar al-Assad ‘gerechtigheid’. ‘Eindelijk is het Assad-regime gevallen. Dit is een historische kans voor het Syrische volk om te bouwen aan een betere toekomst,’ aldus Biden. Hij ziet de situatie in Syrië echter ook als ‘een riskant en onzeker moment’ en waarschuwt dat terreurgroep Islamitische Staat ‘zal proberen te profiteren als er een machtsvacuüm ontstaat’.
Om dat te voorkomen, zullen de Amerikanen gedurende de machtsoverdracht samenwerken met hun bondgenoten en andere partijen in Syrië, aldus Biden. Zelf zijn de VS ook militair aanwezig in Syrië. Vandaag voerde het Amerikaanse leger nog aanvallen uit op posities van Islamitische Staat in Syrië.
De Verenigde Staten zeggen niet te weten waar de voormalige Syrische president Assad zich op dit moment bevindt. Biden kon niet bevestigen dat Assad naar Moskou is gevlucht, zoals Russische staatsmedia eerder vanavond meldden.
Daan de Vries
De rebellen die grote delen van Syrië beheersen, hebben Rusland beloofd de Russische militaire bases en diplomatieke vertegenwoordigingen in Syrië met rust te laten. Dat zeggen bronnen in het Kremlin tegen het Russische staatspersbureau Tass. Rusland heeft een luchtmacht- en marinebasis aan de kust in het westen van Syrië.
Jarenlang gebruikte Rusland die bases om het regime van president Bashar al-Assad en diens vader Hafez te steunen. De marinebasis in Tartous is bovendien de enige Russische haven aan de Middellandse Zee. Vannacht vluchtte Assad naar Rusland, waar hij asiel heeft gekregen. Hoofdstad Damascus viel vandaag in handen van de rebellen, slechts anderhalve week na het begin van hun offensief.
Daan de Vries
De gevluchte Syrische president Bashar al-Assad is aangekomen in Moskou. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass op basis van een bron in het Kremlin. Volgens de bron heeft de Russische overheid Assad en zijn gezin asiel verleend.
Vannacht ontvluchtte Assad de Syrische hoofdstad Damascus. Op dat moment naderden Syrische rebellen de stad van verschillende kanten. Eerder vandaag meldde de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov dat Assad Syrië had verlaten. Hij zei echter niet waar de oud-president naartoe was vertrokken. Ook zei hij niets over de eventuele rol die Rusland, een belangrijke bondgenoot van Assad, bij zijn vlucht heeft gespeeld.
Daan de Vries
De Amerikaanse president Joe Biden heeft zijn veiligheidsadviseurs bijeengeroepen voor een spoedberaad over de val van het regime van de Syrische president Bashar al-Assad. Dit weekend namen rebellen de Syrische hoofdstad Damascus in. De rebellen, onder meer bestaand uit de islamistische beweging HTS, begonnen anderhalve week geleden aan een opmars vanuit het noordwesten. De leider van HTS, Abu Mohammad al-Jolani, kwam vanmiddag aan in Damascus.
Bidens adviseurs zullen hem op de hoogte brengen van de laatste ontwikkelingen in Syrië. De Amerikaanse onderminister John Bass is naar de Jordaanse hoofdstad Amman gestuurd om maandag en dinsdag met de Jordaniërs onder meer over de situatie in Syrië en in de rest van het Midden-Oosten te spreken.
In het noordoosten van Syrië steunen de Amerikanen Koerdische strijdgroepen, tot woede van Turkije. Zondag waren er hevige gevechten tussen door de VS gesteunde Syrische Koerdische strijdgroepen en door Turkije gesteunde Syrische rebellen in het noorden van dat land, circa 75 kilometer ten noordoosten van de stad Aleppo. De VS hebben naar schatting nog altijd negenhonderd militairen gelegerd op Syrisch grondgebied.
ANP/Redactie
Abu Mohammed al-Jolani, de leider van de Syrische rebellenbeweging Hayat Tahrir al-Sham (HTS), is aangekomen in de Syrische hoofdstad Damascus. Al-Jolani heeft zijn volgelingen toegesproken bij de Grote Moskee van Damascus, meldt persbureau AFP.
Rebellen van het islamistische HTS zijn in tien dagen tijd opgerukt van het noorden van Syrië, via de steden Aleppo, Hama en Homs, naar hoofdstad Damascus, waar ook de president zetelt. De opmars van de rebellen heeft de Syrische dictator Bashar al-Assad doen vluchten.
Volgens Rusland heeft Assad het land verlaten, waar hij zich bevindt is onduidelijk. Nu Damascus in handen is van de rebellen, pleit rebellenleider Jolani voor een geweldloze machtsoverdracht. Ook premier Mohammad Ghazi al-Jalali, die in tegenstelling tot Assad in Damascus is gebleven, belooft mee te werken aan de machtsoverdracht.
Daan de Vries
Israël heeft drie luchtaanvallen uitgevoerd op overheidsgebouwen en militaire doelen in de Syrische hoofdstad Damascus, meldt persbureau Reuters. Het zou gaan om een gebouw van de Syrische inlichtingendiensten en een onderzoekscentrum waar volgens Israël Iraanse wetenschappers raketten ontwikkelden. Het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten, een Britse ngo die de oorlog in Syrië volgt, bevestigt dat Israël Damascus heeft gebombardeerd.
Damascus viel eerder vandaag in handen van Syrische rebellen, die het regime van dictator Bashar al-Assad omver hebben geworpen. Israël heeft niet alleen met bombardementen gereageerd op de val van Assad: de Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft het leger bevolen om de VN-bufferzone tussen Syrië en de door Israël bezette Golanhoogten ‘in te nemen’.
De bufferzone vormt al vijftig jaar de scheidslijn tussen Syrisch grondgebied en gebied dat door Israël wordt bezet. Volgens Netanyahu moeten de Israëlische troepen voorkomen dat Syrische rebellen een bedreiging kunnen vormen voor Israëliërs die op de bezette Golanhoogten wonen. ‘We zullen niet toestaan dat een vijandige macht zich aan onze grens vestigt,’ aldus Netanyahu. De troepen van Assad hebben hun posities langs de grens verlaten.
Daan de Vries
Op het Domplein in Utrecht hebben zich meer dan duizend Syriërs verzameld voor een viering van de val van het regime van Assad. Er wordt hard gezongen, er zijn trommels mee en er wordt vuurwerk afgestoken. De sfeer is uitzinnig en intens: sommigen schreeuwen en joelen, anderen hebben tranen in hun ogen – de emoties lopen hoog op. Syrische vlaggen steken boven de menigte uit, en zijn op de wangen van meegekomen kinderen geschminkt.
De mensen lijken van heinde en verre naar Utrecht te zijn afgereisd. Een gezin is overgekomen vanuit Sommelsdijk in Goeree-Overflakkee. De gezinsleden vertellen weinig te hebben geslapen: het weekend lang volgden ze de ontwikkelingen via familie in Syrië. De kinderen willen graag weer terug naar Syrië, vertelt de moeder van het gezin. Haar dochter, 10 jaar oud, wil graag weer in de buurt zijn van haar oma en tante.
Anneke Stoffelen
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu spreekt vanwege de val van het regime-Assad van ‘een historische dag’ voor het Midden-Oosten. Hij bezoekt vandaag het grensgebied met Syrië, meldt de Israëlische nieuwszender i24 TV.
Israël stuurde eerder vandaag soldaten en tanks naar de aan Syrië grenzende bezette Golanhoogten, volgens Netanyahu om de veiligheid van de Israëlische gemeenschappen daar te beschermen. Tijdens zijn bezoek waarschuwde Netanyahu zijn vijanden: Israël zal hen niet toestaan zich te verzamelen bij de grens.
Volgens Netanyahu is de ondergang van het regime-Assad ‘een direct gevolg’ van de klappen die Israël uitdeelde aan Iran en Hezbollah. Zowel Iran als Hezbollah, de militante beweging uit Libanon, leverden militaire steun aan het regime van Assad. Door de oorlog met Israël trokken de bondgenoten van Assad zich terug uit Syrië.
Frank Rensen
De overblijfselen van het regime van Assad en de rebellen doen er alles aan om uit te stralen dat ze uit zijn op een vreedzame machtsoverdracht. Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft in een verklaring op X dat ‘een nieuwe pagina wordt geschreven in de Syrische geschiedenis’. Deze ‘nieuwe pagina’ moet gaan over een nationaal verbond, dat Syriërs moet verenigen. ‘Om zo in één thuisland op te bouwen waarin gerechtigheid en gelijkheid heerst, en waarin iedereen alle rechten en plichten geniet.’
Eerder vandaag, nadat de hoofdstad Damascus was ingenomen door rebellen, beloofde de Syrische premier Mohammad al-Jalali te zullen meewerken aan een vreedzame machtsoverdracht. Hij zou hierover contact hebben gehad met de Abu Mohammed al-Jolani, de commandant van rebellengroep Hayrat Tahrir al-Sham (HTS). Ook zei al-Jalali vrije verkiezingen te steunen.
‘Er is geen weg terug’, zei rebellencommandant al-Jolani daarna op Syrische staatstelevisie. ‘De toekomst is van ons.’ Hij vertelde dat het rebellenleger de weg voort zal zetten, die het insloeg aan het begin van de Syrische burgeroorlog in 2011. Toen was HTS nog de Syrische afdeling van Al Qaida, gericht op het oprichten van een islamitische staat.
Vrijdag beloofde hij tijdens een interview met de Amerikaanse nieuwszender CNN het gedeelte van Syrië dat hij onder controle krijgt, onder een islamitisch bewind te brengen. Wel bezwoer hij minderheden, zoals christenen en Koerden, te respecteren.
Frank Rensen
President Bashar al-Assad heeft Syrië verlaten. Dat stelt Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, in een verklaring. Waar Assad naartoe is gereisd en wanneer hij precies zou zijn vertrokken, meldt Lavrov niet. Welke rol bondgenoot Rusland heeft gespeeld bij Assads vertrek uit Syrië, blijft ook onbekend.
Lavrov meldt dat Assad voor zijn vertrek opdracht heeft gegeven tot een vreedzame machtsoverdracht in Syrië. Rusland is volgens de buitenlandminister niet betrokken geweest bij gesprekken over deze overdracht.
Rusland onderhoudt contact met alle oppositiegroepen, laat Lavrov weten. Hij roept alle betrokkenen op om geweld uit de weg te gaan. Alle Russische militaire bases in Syrië zijn in de hoogste staat van paraatheid gebracht, hoewel er volgens de minister geen acute bedreigingen zijn voor hun veiligheid.
Frank Rensen
Het bewind van dictator Bashar al-Assad is ingestort. Rebellen zijn Damascus ingetrokken, alles wijst erop dat hij het land is ontvlucht. Hoe kon ‘grootste oorlogsmisdadiger van de eenentwintigste eeuw’ in een week vallen?
Wie is Bashar al-Assad, de op de vlucht geslagen president van Syrië? Lees hier een profiel door Jenne Jan Holtland, correspondent Midden-Oosten.
Tientallen Syriërs zijn een kijkje komen nemen bij de geplunderde woning van president Bashar al-Assad. Mannen, vrouwen en kinderen lopen rond bij het luxe pand met grote tuin.
Het Franse persbureau AFP meldt dat kamers in het presidentiële paleis volledig zijn leeggehaald. Er staan alleen nog een paar meubels. Een portret van Assad is op de grond gegooid.
Officieren van het Syrische leger zeggen tegen persbureau Reuters dat president Bashar al-Assad per vliegtuig uit Damascus is gevlucht. De dictator zou dit hebben gedaan terwijl rebellen de hoofdstand overnamen.
Uit data van luchtvaarttracker Flightradar blijkt dat een vliegtuig, dat vannacht van de luchthaven van Damascus vertrok, van de radar is verdwenen. Het vliegtuig legde een opmerkelijke route af: het vloog aanvankelijk naar de kustregio in het westen van het land, maar keerde daar abrupt om. Een aantal minuten later, boven de stad Homs, verdween het signaal.
Flightradar meldt dat het ‘verdwenen’ vliegtuig een oud toestel was, en gegevens over de vlucht daarom onbetrouwbaar kunnen zijn.
Twitter bericht wordt geladen...
Frank Rensen
Volgens minister Brekelmans (Defensie, VVD) is er opluchting over de val van het regime van Assad. Dat zei hij tijdens een uitzending van WNL op Zondag: ‘Omdat een brute dictator eindelijk verdwijnt. Hij heeft honderdduizenden doden op zijn geweten.’ Wel stelt Brekelmans dat er door de verschuivende machtsbalans veel onzeker blijft over de politieke toekomst van het land.
Andere reacties stromen ook binnen uit de internationale gemeenschap. Zo heeft de afgezant van de Verenigde Naties in Syrië, Geir Pedersen, de hoop uitgesproken dat er nu een nieuwe tijd kan aanbreken van ‘vrede, verzoening, waardigheid en inclusie voor alle Syriërs’. Pedersen zegt klaar te staan ‘om de Syriërs te steunen op hun pad naar een stabiele toekomst’.
De Verenigde Staten blijven militair aanwezig in Syrië, om te voorkomen dat de terreurgroep Islamitische Staat (IS) kracht kan winnen. Dat meldt topfunctionaris Daniel Shapiro van het ministerie van Defensie. Hij heeft ‘alle partijen’ opgeroepen om burgers en minderheden te beschermen en internationale normen te respecteren.
De diplomatieke adviseur van de Verenigde Arabische Emiraten, Anwar Gargash, zei vanochtend dat de val van het regime van Assad het gevolg is van het ‘politieke falen’ van al-Assad. De dictator verzuimde volgens Gargash in te gaan op pogingen tot verzoening die Arabische landen, waaronder de Verenigde Emiraten, hem aanreikten.
Frank Rensen
Syrische rebellen hebben de Iraanse ambassade in Damascus bestormd. Dat meldt de Iraanse staatszender Press TV. Iran heeft lang financiële en militaire steun geboden aan het regime van Bashar al-Assad. De rebellen zien Iran daarom als hun tegenstander.
Iran, Rusland en Irak, alle drie bondgenoten van het Syrische regime, hebben tijdens de razendsnelle opmars van de rebellen hun militaire steun teruggetrokken uit het land. Ook het personeel van de Irakese ambassade in Syrië is naar Libanon geëvacueerd, meldt het Irakese nieuwsmedium Iraqi News Agency. De reden hiervoor is niet toegelicht.
De Iraanse steun aan Syrië liep grotendeels via de Libanese militante groepering Hezbollah. Syrische rebellen beschadigen vandaag een spandoek op de gevel van de Iraanse ambassade, met daarop de gezichten van de gedode Hezbollah-leiders Hassan Nasrallah en Qassem Soleimani.
Frank Rensen
Israël heeft soldaten naar de bufferzone met Syrië gestuurd. Dat meldt het Israëlische leger op X. Het benadrukt zich niet te willen mengen in de gebeurtenissen in Syrië, maar vooral Israëlische gemeenschappen op de bezette Golanhoogten te willen beschermen. ‘De krijgsmacht blijft zo lang actief als noodzakelijk is om Israël en haar burgers te verdedigen.’
De Israëlische nieuwssite Walla News meldt dat het Israëlische leger Syrische rebellen heeft gewaarschuwd de grens niet te naderen. De Israëlische strijdmachten zullen met geweld optreden tegen ‘schendingen’ van de wapenstilstand die geldt in de Golanhoogten, getekend door Israël en Syrië in 1974 na de Jom Kipoer-oorlog.
Frank Rensen
Syrische rebellen hebben zondagochtend het presidentiële paleis in Damascus betreden, de woning van dictator Bashar al-Assad. De rebellen scandeerden hierbij ‘God is de grootste’, vertellen ooggetuigen aan het Duitse persbureau DPA. Het is vooralsnog onbekend waar Assad op dit moment is.
Op video’s die rondgaan op sociale media is te zien hoe rebellen bij de toegangspoort van het paleis staan en de binnenplaats betreden. Ze konden dit naar verluidt doen zonder op weerstand te stuiten. Personeel en veiligheidstroepen zouden het gebouw hebben verlaten.
Het presidentiële paleis, dat 500 duizend vierkante meter bestrijkt, kijkt vanaf de berg Qasioun uit op Damascus. Het ligt tegen het centrum van de stad aan.
Twitter bericht wordt geladen...
Frank Rensen
In het centrum van Damascus hebben tientallen mensen een standbeeld van Hafiz al-Assad neergehaald, de vader van de huidige dictator Bashar al-Assad. Dat is te zien op beelden van het Franse persbureau AFP. Het is al het derde standbeeld van Assad dat binnen een week is gesneuveld.
Hafiz al-Assad was van 1971 tot zijn dood in 2000 president van Syrië. Zijn zoon kwam daarna aan de macht. Het is onbekend waar Bashar al-Assad zich bevindt, nu rebellen de controle over grote steden als Hama, Homs en hoofdstad Damascus lijken te hebben overgenomen.
Tijdens de razendsnelle opmars van de rebellen sneuvelden eerder standbeelden in Hama en in een buitenwijk van Damascus. Een standbeeld van Bassel al-Assad, de in 1997 overleden oudste broer van de huidige president, was hetzelfde lot beschoren toen een van de rebellengroepen, HTS, Aleppo innam. Veel Syriërs, die nu met rebellen feestvieren op straat, zien zich bevrijd van het regime van de Assads.
Frank Rensen
Volgens het Syrische leger wordt er nog gevochten op het platteland rondom Hama, Homs en Deraa. Dat meldt het aan persbureau Reuters. Op deze plaatsen zouden ‘militaire operaties’ van het leger tegen ‘terroristische groeperingen’ voortduren, aldus het leger.
Frank Rensen
Op foto's is te zien dat het rebellenleger met inwoners van Damascus feestviert, zoals op het Umayyad-plein. Hier ligt het ministerie van Defensie en het hoofdkwartier van het Syrische leger.
De Syrische premier Mohammad al-Jalali heeft beloofd te zullen meewerken aan een machtsoverdracht. Dat liet hij weten in een videoboodschap na de inname van de hoofdstad Damascus door een alliantie van rebellengroepen.
In een interview met de Arabische nieuwszender Al-Arabiya riep al-Jalali op voor vrije verkiezingen in Syrië. Ook meldde hij tijdens dit interview contact te hebben met Abu Mohammed al-Golani, commandant van het rebellenleger HTS. De twee zouden hebben gesproken over de machtsoverdracht.
Terwijl president Bashar al-Assad het land met het vliegtuig zou zijn ontvlucht, is premier Jalali in Damascus gebleven. 'We zijn bereid om de macht aan de verkozen leiding over te dragen', zegt hij in de verklaring die hij naar eigen zeggen thuis opnam. 'We zijn zelfs bereid om samen te werken met de oppositie.' Jalali is nog maar sinds september premier.
Hij riep de bevolking op om mee te werken aan de huidige ontwikkelingen en geen openbare eigendommen te beschadigen. Syrië zou een 'normale staat' kunnen zijn met goede banden met zijn buurlanden, aldus Jalali, die naar eigen zeggen geen interesse heeft in een politiek ambt of andere privileges. 'We geloven dat Syrië aan alle Syriërs toebehoort.'
Belga, Frank Rensen
De rebellen onder leiding van de islamitische militie Hayat Tahrir al-Sham (HTS) zijn erin geslaagd om de regering van president Bashar al-Assad omver te werpen. Ze beloven de bevolking een 'vrij Syrië'. 'De tiran Bashar al-Assad is gevlucht', zo lieten de rebellen via een verklaring op sociale media weten. 'De hoofdstad Damascus is bevrijd.'
De rebellen spreken in hun eerste verklaring over 'het einde van een donker tijdperk' van onderdrukking onder Assad en zijn vader Hafiz al-Assad. 'Dit is het moment waarop de ontheemden en de gevangenen lang gewacht hebben, het moment om naar huis terug te keren en het moment van vrijheid na decennia van onderdrukking en leed', aldus de verklaring.
De rebellen richten zich ook tot de miljoenen Syriërs die op de vlucht zijn geslagen door de burgeroorlog die al sinds 2011 woedt. 'Aan de ontheemden wereldwijd, een vrij Syrië wacht op jullie.'
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
De opmars van de Syrische rebellen lijkt niet meer te stuiten. Nadat de rebellen vannacht Homs al hadden ingenomen, zijn ze nu zonder enige tegenstand in de Syrische hoofdstad Damascus aangekomen.
Het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten meldt dat president Bashar al-Assad het land uit is gevlucht. Hij heeft Syrië met het vliegtuig verlaten. Zijn bestemming is onbekend.
Twee verschillende bronnen zeggen dat de rebellen de hoofdstad hebben bereikt zonder ook maar iemand van Assads troepen te zijn tegengekomen. Op sociale media gaan beelden rond van duizenden gevangenen die inmiddels door de rebellen zijn bevrijd uit de beruchte Sednaya-gevangenis van Assad in Damascus.
De Arabische nieuwszender Al Jazeera zegt dat ze ook het gebouw van de staatsomroep in Damascus hebben bezet. Volgens het Syrisch Observatorium heeft het Syrische leger de internationale luchthaven van Damascus inmiddels verlaten. Ook al het personeel is vertrokken.
Redactie
De Syrische rebellen hebben de stad Homs in handen, aldus rebellenleider Hassan Abdul Ghany. Eerder meldde het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) al een gedeeltelijke inname van de stad. De rebellen zouden de strategisch belangrijke stad zijn binnengegaan nadat het Syrische leger zich had teruggetrokken.
Het Syrische ministerie van Defensie ontkende de berichten en zegt dat het leger de stad nog onder controle heeft. Maar duizenden inwoners van de stad gingen alvast de straat op om de val van Assad te vieren, meldt Reuters. 'Assad is weg, Homs is vrij', zongen ze. Rebellen vuurden in de lucht en jongeren trokken posters van president Bashar al-Assad naar beneden.
Homs is de derde stad van het land en ligt ongeveer 130 kilometer ten noorden van de hoofdstad Damascus. Als de stad is gevallen, is de verbinding tussen Damascus en de kustprovincies Tartus en Latakia verbroken. In die provincies wonen veel alawieten, die van oudsher het regime van de eveneens alawitische president Bashar al-Assad steunen.
De steden Tartus en Latakia zijn de belangrijkste havens van Syrië. In Tartus is ook een grote Russische marinebasis. Rusland is een trouwe bondgenoot van Assad. De basis is belangrijk omdat het de enige haven in het Middellandse Zeegebied is waar Russische marineschepen nog kunnen bijtanken.
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
Na dertien jaar burgeroorlog lijken de rebellen Assad op de knieën te hebben gedwongen. Nadat Rusland en Hezbollah strijders terugtrokken voor hun eigen gevechten, blijkt het Syrische leger niet sterk genoeg om op eigen houtje het regime te verdedigen – of grijpt het straks weer naar chemische wapens? Lees hier meer.
Nu de rebellen steeds meer grote steden in Syrië in handen hebben, komen overal mensen vrij die door Assad zijn vastgezet. Volgens een rapport van het Syrische Netwerk voor Mensenrechten (SNHR), een onderzoeksgroep die onder meer de Verenigde Naties informeert, zijn er tussen 2011 en 2022 meer dan 135 duizend mensen in Syrië gevangengezet of na hun arrestatie verdwenen.
Een van hen is Ali Hassan al-Ali, die als 18-jarige student in 1986 werd gearresteerd op grond van ‘politieke opruiing’. Zijn broer Moammar heeft bijna 40 jaar lang niet geweten waar hij was, zegt hij tegen The Guardian. ‘We hebben in het hele land naar hem gezocht. De ene keer gaven ze toe dat ze hem gevangen hadden genomen, de andere keer ontkenden ze weer’, zegt Ali. Donderdag stuurden vrienden en familie massaal dezelfde foto door: een verfomfaaide, oude man die erg op Ali leek, voor de ingang van een gevangenis in Hama.
Overal in Syrië en naburige landen worden foto’s gedeeld van verbijsterde gevangenen die na vaak tientallen jaren gevangenischap weer op vrije voeten zijn. Van deze mensen weet een groot gedeelte van hun dierbaren niet eens of ze nog leven. Volgens SNHR zijn veel gevangenen gemarteld en vermoord. De organisatie is blij dat politieke gevangenen worden vrijgelaten, maar vindt het ook zorgelijk als gewelddadige gedetineerden massaal op vrije voeten komen.
Simoon Hermus
De diplomaat voor de Verenigde Naties in Syrië, Geir Pedersen, wil dat er met spoed in Genève gesproken wordt over een ‘ordentelijke overdracht van de politieke macht’ in Syrië. Pedersen roept volgens persbureau AFP op tot de-escalatie, en ‘het starten van een proces dat de legitieme wensen van het Syrische volk verwezenlijkt'.
Volgens de Turkse president Tayyip Erdogan is er een ‘nieuwe realiteit’ aangebroken in buurland Syrië, schrijft persbureau Reuters. ‘Syrië behoort toe aan de Syriërs met al hun etnische, sektarische en religieuze elementen’, zei de Turkse president zaterdagmiddag in een toespraak in de Zuid-Turkse stad Gaziantep.
Terwijl hij sprak, stootten de Syrische rebellen vanuit Homs verder door naar Damascus. Daar proberen regeringstroepen Assads regime overeind te houden. Erdogan: ‘Het Syrische volk zal de toekomst van hun eigen land bepalen.’
Redactie
Rebellen hebben de buitenwijken van Damascus bereikt, melden de persbureaus AP en AFP. Volgens AFP hebben demonstranten in de buitenwijk Jaramana een standbeeld omver getrokken van Hafez al-Assad, de vader van de huidige president. De situatie voor het Syrische leger wordt hiermee steeds nijpender. Persbureau Reuters meldt dat meer dan duizend Syrische soldaten naar Irak zijn gevlucht.
President Bashar al-Assad ontkent geruchten dat hij Syrië zou hebben verlaten. Volgens zijn staf ‘zet hij zijn werk en verplichtingen voort vanuit Damascus’, meldt AFP. Ondertussen dringen de HTS-rebellen de stad Homs vanuit het noorden en oosten steeds verder binnen.
Redactie
De vrouw van de Syrische president Bashar al-Assad is een week geleden met hun kinderen naar Rusland uitgeweken. Dat meldt de Wall Street Journal op basis van diplomatieke bronnen. Andere leden van Assads schoonfamilie zouden naar de Verenigde Arabische Emiraten zijn uitgeweken, een land dat net als Rusland goede relaties onderhoudt met het wankele Syrische bewind.
De bewegingen van de Assad-familie liggen onder een vergrootglas, nu rebellen in het land van meerdere kanten oprukken richting de hoofdstad Damascus. Zaterdag namen rebellen naar eigen zeggen twee dorpen ten zuiden van de hoofdstad in. Als dat klopt, zijn ze nog slechts 20 kilometer van het presidentieel paleis verwijderd.
Volgens de Wall Street Journal hebben de autoriteiten van Egypte en Jordanië er bij Assad op aangedrongen eveneens het land te verlaten en een regering in ballingschap te vormen. Jordanië ontkent dit ten stelligste. In de Qatarese hoofdstad Doha zijn ministers van Iran, Rusland en Turkije vandaag bijeen om het over de toekomst van Syrië te hebben.
Jenne Jan Holtland
Het Syrische leger heeft zich vandaag deels teruggetrokken uit het zuiden van het land. Tegelijkertijd stuurt het troepen naar Homs, de derde stad van het land. Dat melden het leger en een oppositiegroep die de oorlog monitort aan persbureau AP.
Homs geldt als strategisch cruciale stad voor het regime van president Assad. De rebellen van HTS meldden vrijdag dat ze de buitenwijken al waren genaderd. Als ze erin slagen Homs in te nemen, snijden ze de verbinding door tussen regeringszetel Damascus en de kustregio, waar Assad veel steun geniet.
De terugtrekking uit het zuiden volgde op beschietingen van checkpoints, aldus het leger. In dat gedeelte van Syrië zijn weer andere rebellenbewegingen actief dan HTS. Het leger zegt nu een ‘sterke en coherente verdedigende linie in het gebied’ in te richten, ogenschijnlijk om Damascus te verdedigen tegen aanvallen vanuit het zuiden.
Volgens een rebellencommandant bevindt zich nu strijders op zo'n 20 kilometer van de hoofdstad. Ze zouden inmiddels de controle hebben over de hele provincie Daraa. Dat heeft hij laten weten aan het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten. Deze informatie valt niet onafhankelijk te verifiëren.
Na de terugtrekking uit het zuiden controleert het Syrische leger nog vijf provinciale hoofdsteden: Damascus, Homs, Quneitra in het binnenland, en Latakia en Tartus aan de Middellandse Zee-kust. In die laatste twee plaatsen bevinden zich Russische militaire bases.
Redactie/AP
Iran is begonnen met de evacuatie van zijn militairen en burgerpersoneel uit Syrië. Dat meldt The New York Times, dat drie Iraniërs sprak. Dat deze bondgenoot overgaat tot die stap, is pijnlijk voor president Bashar al-Assad. Eerder riep Assads andere steunpilaar, Rusland, zijn landgenoten al op Syrië te verlaten.
De besluiten en oproepen tot evacuatie komen nadat rebellenbeweging HTS deze week een razendsnelle opmars heeft gemaakt in het land. Volgens de rebellen zijn ze de buitenwijken van de stad Homs binnengetrokken. Sommige analisten stellen dat als die stad valt, het regime van Assad ook valt.
Onder het Iraanse personeel dat Syrië verlaat, zijn hoge officieren van de Quds-brigade, die onderdeel uitmaakt van de machtige Revolutionaire Garde. ‘Iran begint met de evacuaties, omdat we geen advies kunnen geven of kunnen ondersteunen bij de gevechten als het Syrische leger zelf niet wil vechten,’ zegt Mehdi Rahmati tegen The New York Times. Hij geldt als prominent analist, die adviseert op het gebied van regionale strategie.
Redactie
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zijn burgers opgeroepen om Syrië onmiddellijk te verlaten. Momenteel zijn er volgens het ministerie nog commerciële vluchten beschikbaar, maar die situatie kan razendsnel veranderen nu de rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham (HTS) het offensief tegen de troepen van president Bashar al-Assad voortzet.
'De veiligheidssituatie blijft instabiel en onvoorspelbaar, met actieve botsingen tussen gewapende groepen door het hele land', aldus het ministerie. Ook in Nederland riep het ministerie van Buitenlandse Zaken Nederlanders al op om het land snel te verlaten.
ANP
De Syrische rebellen die strijden tegen president Bashar al-Assad hebben de stadsgrens van Homs bereikt. Dat melden de rebellen op Telegram, zo schrijft persbureau Reuters. Na de veroveringen van de provinciehoofdstad Aleppo en Hama, zijn de rebellen razendsnel doorgestoten naar de strategisch belangrijke stad Homs.
Eerder meldde het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, dat vanuit Londen het conflict volgt op basis van lokale bronnen, dat de regeringstroepen van Assad de stad al hadden verlaten. Dat werd echter door het regime ontkend. Syrische staatsmedia melden dat het regeringsleger met behulp van Russische vliegtuigen aanvallen uitvoert op rebellen in de regio rondom Homs.
De islamitische strijdgroep Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), die voorop gaat in de strijd tegen Assad, heeft strijdkrachten die namens Assad vechten een laatste kans gegeven zich op te geven. Naar verluidt wordt het regeringsleger al geplaagd door deserties.
Een verovering van Homs, de derde stad van het land, zou een cruciale nederlaag kunnen zijn voor Assad. De stad verbindt de hoofdstad Damascus met de Middellandse Zee. Bovendien zou Assad gescheiden worden van zijn alawitische aanhangers die veelal in de westelijke kustprovincies wonen.
Verder naar het zuiden, waar Assad ook te kampen heeft met een opstand, hebben rebellen de provinciehoofdstad Daraa in handen gekregen. Persbureau Reuters meldt op basis van bronnen binnen de rebellen dat zij een akkoord met het regeringsleger hebben gesloten. Assads troepen zouden verzekerd zijn van een veilige terugkeer naar de hoofdstad Damascus.
Thom Canters
Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Syrië ‘nog eens expliciet op’ om dat land te verlaten. Voor Syrië geldt al vele jaren een negatief reisadvies. De Nederlandse ambassade in de hoofdstad Damascus is al sinds 2012 gesloten. Nederlanders in Syrië kunnen daarom niet gebruik maken van consulaire diensten.
Syrische rebellen zijn vorige week begonnen met een nieuw offensief tegen het regeringsleger, en ze winnen in hoog tempo terrein. ‘Het is onveilig in alle delen van Syrië en de situatie is onvoorspelbaar. Grote delen van Syrië staan niet onder gezag van de regering’, aldus Buitenlandse Zaken in zijn reisadvies.
Het ministerie weet niet hoeveel Nederlanders er in Syrië zijn. Wie toch in het land is en in de problemen raakt, kan contact opnemen met de Nederlandse ambassade in de Turkse hoofdstad Ankara.
ANP/Redactie
De Syrische regering is nog steeds niet in staat om de razendsnelle instorting van het leger in het noorden te stoppen. De rebellen waren vrijdag hun volgende doelwit, Homs, tot op enkele kilometers genaderd. In de VS en buurland Israël rinkelen de alarmbellen.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Het regeringsleger van president Bashar al-Assad zou zich hebben teruggetrokken uit de strategisch belangrijke stad Homs. Dat meldt het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR), dat vanuit Londen de oorlog volgt met behulp van lokale bronnen. De berichten zijn niet onafhankelijk geverifieerd en het Syrische regime ontkent dat regeringstroepen zich hebben teruggetrokken.
Nadat de islamistische rebellen gisteren provinciehoofdstad Hama veroverden, rukten zij direct op naar Homs. De derde stad van het land is cruciaal voor Assad, omdat het de hoofdstad Damascus verbindt met de Middellandse Zee. Bovendien leven veel van Assads alawitische aanhangers in de westelijke kustprovincies. Het regeringsleger zou zich inmiddels hebben teruggetrokken naar posities buiten Homs, op de snelweg die leidt naar de kuststad Latakia.
Enkele milities die verbonden zijn aan Assad zouden zich volgens SOHR nog wel ophouden in sjiitische wijken van de stad. De sjiitische bevolking van de stad vreest voor de soennitische rebellengroep Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), die vooropgaat in de strijd tegen Assad.
Ook in het zuiden van het land, in de provincie Daraa, zouden rebellen een offensief zijn begonnen tegen Assad. Persbureau Reuters meldt op basis van lokale bronnen dat een belangrijke legerbasis in de provincie in de buurt van de stad al-Hirak in handen is gevallen van lokale rebellen. Eerder vandaag veroverden zij al de grensstad Nassib. Jordanië maakte vandaag bekend de grens met Syrië te hebben gesloten.
Thom Canters
Syrische Koerden hebben de stad Deir ez Zor, hoofdstad van de gelijknamige provincie, veroverd op het regeringsleger van president Bashar al-Assad. Dat meldt het in Londen gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, evenals persbureau Reuters op basis van bronnen in het gebied. Het is al de derde provinciehoofdstad binnen een week tijd die Assad uit handen moet geven.
Waar in het westen van het land islamistische rebellengroepen, onder aanvoering van Hayat Tahrir al-Sham (HTS), bezig zijn met een opmars, vormen in het oosten van het land Syrische Koerden (SDF) een bedreiging voor Assad. Daar verdedigen zij al jaren de de facto autonome Koerdische regio Rojava.
Eerder deze week begon de zogeheten Deir ez Zor Military Council, een Arabische militie die deeluitmaakt van de SDF met een offensief in de provincie. Voor grofweg de helft hadden zij die al onder controle, met de rivier de Eufraat als natuurlijke scheidslijn. Nog voor de SDF de provinciehoofdstad binnen was getrokken, had het regeringsleger zich daar al teruggetrokken, meldt Reuters. Datzelfde geldt voor door Iran-gesteunde Iraakse milities die actief waren in de stad.
Meer naar het zuiden in de provincie zou de SDF ook terreinwinst boeken bij de grens met Irak. In de grensstad Abu Kamal, die door Iran gesteunde milities wordt gebruikt, hebben zowel die milities als het regeringsleger hun posities verlaten, meldt SOHR. Iran is een van de belangrijkste bondgenoten van Assad. Naast Deir ez Zor, is de SDF naar verluidt ook bezig met een opmars in de naburige provincie Raqqa.
Volgens SOHR zijn Assads troepen op weg naar de hoofdstad Damascus. Hoewel die stad nog niet onder vuur is komen te liggen van de rebellen, wordt de situatie in het westen van het land met de dag penibeler voor de president. Na de verovering van Hama, zijn de rebellen opgerukt naar Homs, de derde stad van het land. Als die stad in handen valt van de rebellen, dan is Assad zijn verbinding met de zee en de Russische legerbasis aldaar kwijt.
Thom Canters
De Russische ambassade heeft zijn burgers opgeroepen Syrië te verlaten. Dat meldt het Russische staatsagentschap Tass. Het land wordt niet langer veilig geacht.
Rusland zet (nog) geen repatriëringsvluchten in. Russen moeten voorlopig gebruikmaken van commerciële vluchten. Het is onbekend hoeveel Russen momenteel in Syrië verblijven.
Dat de Russische ambassade Syrië als te onveilig beschouwt, is een nieuwe gevoelige nederlaag voor Assad. Rusland is een zeer belangrijke partner geweest bij het de kop in drukken van verschillende rebellengroepen in de Syrische burgeroorlog.
Nog altijd zijn er Russische troepen aanwezig in Syrië, al is niet bekend om hoeveel militairen het gaat. Rusland heeft geen belang bij al te veel inzet in Syrië, gezien de oorlog die het land voert in Oekraïne. Het Kremlin riep Assad vorige week, kort na de start van de huidige rebellenopmars, op om de orde zo snel mogelijk weer te herstellen. Voorlopig wijst niets erop dat Assad daarin slaagt.
Dylan van Bekkum
Om te voorkomen dat Homs ook in handen komt van de rebellen van HTS, stuurt Hezbollah troepen naar de stad in het westen van Syrië. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Het gaat om ‘toezichthoudende troepen’, aldus Reuters, zonder dit te specificeren.
Na de verovering van Aleppo en Hama stoten de rebellen nu door naar Homs, de derde stad van Syrië. Ze zouden zich nu nog zo’n 5 kilometer ten noorden van Homs ophouden.
Hezbollah en het Syrische regime hebben goede banden, die al stammen uit de jaren tachtig. Beiden zijn bondgenoten van Iran. Hezbollah-strijders vochten mee met Assads leger in de Syrische burgeroorlog. Leider Naim Qassem beloofde gisteren steun aan het leger in de strijd tegen de rebellen.
Dylan van Bekkum
Na de verovering van Aleppo en Hama stoten de Syrische rebellen nu door naar Homs, de derde stad van Syrië. Dat meldden ooggetuigen aan persbureau Reuters. De rebellen zouden zich nu nog zo’n 5 kilometer ten noorden van Homs ophouden. Gisteren zei het leger van Assad zich te hebben teruggetrokken uit Hama. Vanaf daar is het nog 40 kilometer in rechte lijn naar het zuiden tot Homs.
Volgens het gerenommeerde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) zijn al duizenden mensen de stad ontvlucht om de naderende strijd te ontlopen. De meeste vluchten naar het kustgebied, dat onder controle staat van Assads regime. Als de rebellen Homs veroveren, kunnen ze ook alle grote wegen van de kust naar het binnenland afsnijden.
Dylan van Bekkum
Lees ook de ‘bellen met’ onze correspondent in het Midden-Oosten: ‘Als de rebellen de stad Homs veroveren, valt Syrië in brokken uiteen’
De buitenlandministers van Turkije, Iran en Rusland spreken elkaar dit weekend in de Qatarese stad Doha over de opmars van de rebellen in Syriëdeze week. Dat meldt persbureau Reuters op basis van informatie van een Turkse overheidsfunctionaris.
De drie landen hebben grote invloed in Syrië. Rusland en Turkije waren dan ook betrokken bij de wapenstilstand die in 2020 werd gesloten en die pas vorige week met de opmars gebroken werd. Rusland en Iran steunen het regime van Assad.
Rusland heeft steeds troepen in Syrië, die vannacht een luchtaanval op de rebellen uitvoerden. Iran stuurde deze week volgens The Washington Post extra soldaten naar Syrië. Iran en Rusland zijn anderzijds minder genegen Syrië massaal te steunen zoals ze in 2016 deden, vanwege de andere oorlogen waar de landen in verwikkeld zijn.
Turkije heeft in het verleden rebellengroepen gesteund, maar zocht na de wapenstilstand meer toenadering tot Assad. Het land ontkent enige betrokkenheid bij de huidige rebellenopmars. Wel zei president Erdogan vandaag te hopen dat de rebellen hun opmars doorzetten.
De drie landen hielden de afgelopen jaren al meerdere gesprekken over de toekomst van Syrië. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken zei maandag al deze gesprekken nieuw leven in te willen blazen.
Dylan van Bekkum
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant