‘A Very Royal Scandal’ helt soms schrikwekkend over naar de kant van prins Andrew

De meesterlijk door Michael Sheen gespeelde prins Andrew is deerniswekkender dan de echte. Dat levert een ongemakkelijke kijkervaring op.

is chef-kunst van de Volkskrant. Ze schrijft over toneel, film, series en popcultuur.

‘Ik heb geen boodschap voor haar. Als je van zoiets beschuldigd wordt, moet je een dikke huid hebben. Dus nee, ik heb haar niks te zeggen.’

Het was een van de vele onthullende uitspraken die de Britse prins Andrew deed tegen BBC-interviewer Emily Maitlis in het geruchtmakende Newsnight-interview dat zijn verbanning uit het Koninklijk Huis inluidde. In 2019 sprak de prins op tv openlijk over zijn vriendschap met de toen net overleden, veroordeelde pedoseksueel en mensenhandelaar Jeffrey Epstein (‘handig voor zijn handelscontacten’) en de destijds 17-jarige Virginia Roberts, met wie Andrew al dan niet seks had gehad (niet, volgens hem), en die door Epstein als seksslaaf was geronseld.

Wat zou u haar willen zeggen, vroeg Maitlis. En waar Andrew aan dacht was niet háár leed, maar die verdomde beschuldiging, zíjn positie, zíjn pijn. Iemand wilde hem beschadigen, hij moest een dikke huid hebben. Zielig!

Sorry zeggen

In de fascinerende miniserie A Very Royal Scandal is de even naïeve als zelfingenomen Andrew (Michael Sheen) na afloop van zijn interview vooral trots. Hij heeft maar mooi van zich afgebeten, en zijn dominante moeder en bemoeizuchtige broer hebben het nakijken.

Het idee van sorry zeggen (tegen wie ook alweer?) komt niet in hem op. Dat onthult veel: over zijn egocentrisme, zijn zeer geringe belangstelling voor het leed van anderen en zeker ook over een haast aandoenlijk gebrek aan pr-sluwheid, dat je bijna voor hem inneemt.

Scoop van de eeuw

De serie van schrijver Jeremy Brock en regisseur Julian Jarrold duikt in drie delen van een uur in de aanloop naar ‘de scoop van de eeuw’, de gebeurtenissen rond het interview zelf en de nasleep. Het is een goed gedocumenteerd, zorgvuldig gereconstrueerd drama over een groot, recent koninklijk schandaal, met een legertje Britse topacteurs degelijk en indringend tot leven gebracht.

De opzet is schematisch maar effectief: Maitlis (Ruth Wilson) en de prins worden geïntroduceerd als opponenten op weg naar een wedstrijd. Haar leven is rommelig en imperfect – ze scrollt zich tijdens slapeloze nachten nerveus door haar research; hij is een en al kalme, zelfverzekerde charme. Zijn wereldbeeld staat het idee van falen simpelweg niet toe, en een entourage van hielenlikkers en jaknikkers houdt dit geprivilegieerde zelfbedrog in stand.

Tot de druk toeneemt en de twijfel indaalt. Meesterlijk toont Michael Sheen de ontreddering die zich dan van hem meester maakt – met grote, kinderlijke ogen, een hulpeloos lachje, en knullige, vergeefse pogingen de schade te beperken. De prins Andrew van Sheen is deerniswekkender dan de echte, en het is bijna lastig om niet iets van erbarmen voor hem te voelen.

Blinde vlek

Dat levert, ondanks vele intrigerende momenten, toch een ongemakkelijke kijkervaring op. Want als Andrew zich niet schuldig heeft gemaakt aan de ernstigste verdenkingen, dan valt hem alsnog een blinde vlek ter grootte van het Gemenebest te verwijten, en een minstens zo kolossaal gebrek aan empathie. Toch helt de serie soms vervaarlijk over richting ‘himpathy’.

Dat ligt ook aan het onevenwichtige script. Thuis bij de hertog van York, met twee gekwelde dochters en een paniekerige Fergie, ligt het drama voor het oprapen: zijn gezin heeft dit leed natuurlijk niet verdiend.

Maitlis ondertussen krijgt een veel minder interessante verhaallijn toebedeeld. De serie formuleert wat obligate kritiek op ‘de media’ die het leed van Roberts reduceren tot spannende titanenstrijd, maar volgt zelf óók dat ongemakkelijke schema. Tot de makers halverwege de slotaflevering haastig nog wat aandacht vragen voor Roberts.

Too little, too late: tegen die tijd vinden we prins Andrew al sneu, met discutabele dank aan Sheen. Onbedoeld, ongetwijfeld, maar het geeft dit verder prima Britse drama wel een wrange nasmaak.