Nu de rebellengroep Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) het regime van de gevluchte president Bashar Al Assad omver heeft geworpen, is er veel onduidelijkheid over de toekomst. Ook onder onze lezers. Twee experts beantwoorden jullie beste en meestgestelde vragen.
Waar staat HTS voor? En hoe gaat het er nu verder uitzien in Syrië?
Jongerden: "HTS komt voort uit de groepering Al Qaida. Hoewel de groep zegt veranderd te zijn, blijft het wel een fundamentalistische islamitische groepering. Het is speculeren wat hun plannen zijn voor Syrië. De leider van HTS, Abu Mohammad al-Jolani, sprak geruststellende woorden, maar het is afwachten of hij deze waarmaakt."
Aljasem: "Wat wel duidelijk is, is dat de door Al Assad aangestelde premier, Mohammad Ghazi al-Jalali, op zijn post mag blijven. Zo kan de premier toezicht houden op de overheidsinstellingen. Ook heeft HTS alle ministers gevraagd om aan te blijven."
"Rebellenleider Jolani gaf meerdere verklaringen waarin hij aan Syrische burgers en instituties vroeg om door te gaan 'als normaal'. Een soort business as usual. Er is chaos op straat, zeker in Damascus, maar dat kun je verwachten bij plotselinge veranderingen zoals deze. De komende dagen zal de huidige overheid worden stopgezet en wordt er een overgangsbestuur ingesteld. De bedoeling is dat het bestuur tijdelijk alle bevoegdheden krijgt om belangrijke beslissingen te nemen, tot er een nieuwe machtshebber is."
"De grootste uitdaging voor HTS is het behouden van staatsinstellingen, zoals het parlement en de verschillende ministeries. De rebellengroep zal zich daarom minder focussen op militaire operaties, zoals vergeldingen richting het leger, en gerechtelijke verantwoordelijkheid - zoals het vervolgen van Al-Assad. Daarmee hoopt HTS stabiliteit te scheppen in de chaos."
Wat betekent de machtsovername in Syrië voor de rechten van vrouwen?
Jongerden: "HTS opereert sinds 2017 in Idlib, in de noordelijke delen van Syrië. Daar hebben ze ook te maken gehad met protesten om hun manier van optreden. HTS heeft een eigen opvatting over hoe mensen, en vooral vrouwen, zich in het openbaar dienen te gedragen en begeven. Er is nu sprake van veel euforie, maar het is nog niet gezegd dat na de val van Al Assad een democratisch Syrië in het verschiet ligt. Om eerlijk te zijn kijk ik met enige vrees naar de toekomst, zeker ook voor het gebied in het noordoosten van Syrië, waar de Koerden zelfbestuur hebben opgebouwd."
"Sommigen denken dat Syrië een nieuw Afghanistan wordt (daar hebben vrouwen minder rechten door de Taliban, red.), maar het zijn zeer verschillende groepen met een andere manier van opereren. Ook de context is anders. In Syrië zijn er veel verschillende religieuze groeperingen, van christenen tot alevieten, van druzen tot Armeniërs."
Wordt de kans op escalatie in het Midden-Oosten groter door de ontwikkelingen in Syrië?
Aljasem: "Israël heeft de aanvallen op Syrië de afgelopen periode opgevoerd. Die aanvallen zijn er al jaren, maar volgens Israël waren die gericht op doelen van Hezbollah op Syrisch grondgebied. Er valt nu niet te zeggen hoe die aanvallen worden gezien door HTS - en of ze tot verdere escalatie kunnen zorgen tussen Israël en HTS."
"HTS geniet nu van steun vanuit Europa en de Verenigde Staten, omdat de rebellen Assads bewind hebben beëindigd. Dat maakt het voor de groepering ook minder aantrekkelijk om spanningen in het Midden-Oosten verder te laten escaleren. Bovendien lijkt het er nu op dat HTS zich enkel wil focussen op Syrië en niet op aanvallen richting het buitenland."
Jongerden: "Tegelijkertijd lijkt er nog geen einde te komen aan de oorlog in Syrië. In de noordelijke regio van Syrië heeft de Koerdische SDF de macht. Met de val en chaos in Syrië zijn de aanvallen van pro-Turkse milities, zoals SNA, opgeschroefd en stellen deze groepen tegen de Koerden in Syrië te vechten. Deze milities worden gesteund door Turkije en het lijkt er nu op dat Turkije met hun nationale leger ook ingrijpt."
"Hoe de komende maanden en zelfs dagen eruit komen te zien is onduidelijk. Niet alleen in Syrië. Ook in Libanon, waar de politieke verhoudingen op z'n kop staan na de oorlog van Israël en de verzwakking van Hezbollah. Bovendien kun je je ook afvragen of HTS zich enkel focust op Syrië of misschien een groter doel heeft. Dat is nu óók onduidelijk. Kortom: er lijkt nu meer een komma te staan achter de oorlog en nog zeker geen punt."
Wat betekent het gevallen regime voor de niet-moslims in Syrië?
Jongerden: "HTS-leider Jolani zegt zelf voor een pluriform Syrië te zijn. En dat er dus plek is voor alle minderheden, religies en etniciteiten. Of dat daadwerkelijk zo is, moeten we nog maar zien. De vraag is of we Jolani op zijn woorden kunnen vertrouwen. Als je ziet waar HTS uit voorkomt, dan is het afwachten met vrees. Het verleden van HTS garandeert geen democratische toekomst."
Source: Nu.nl algemeen