Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Deze keer bespreekt hij de mogelijkheid dat Oekraïne een kernwapen krijgt. Die kans is op de korte termijn sowieso nul, en op de lange termijn eigenlijk ook.
Lidmaatschap van de NAVO óf een kernwapen voor Oekraïne. Daar sprak president Volodymyr Zelensky over bij de presentatie van zijn overwinningsplan half oktober. Het leek op een nucleair ultimatum, al 'verduidelijkte' hij later dat hij het niet zo had bedoeld. Zelensky wilde alleen maar een stevige veiligheidsgarantie, geen eigen kernbom om zijn land te redden tegen verdere Russische agressie.
Zelensky liet eind september al een vergelijkbaar proefballonnetje op in gesprek met zijn Amerikaanse ambtgenoot Joe Biden. Die wilde op dat moment al geen langeafstandsraketten beloven en was dus bepaald niet voor, maar snapte het verzoek wel. Toen Biden later het idee van een Oekraïens kernwapen nog eens werd voorgelegd zei hij luid en duidelijk "geen sprake van". Daarmee maakte hij aan alle twijfels een eind en ook aan het scenario dat de VS er ooit een zou geven (of uitlenen) aan Oekraïne.
Biden achtte het om minstens twee redenen nodig om dat te benadrukken. Ten eerste had de altijd vechtlustige Vladimir Poetin iedereen die het horen wilde verzekerd dat hij het "volledige arsenaal aan vernietigingsmiddelen" zou inzetten als Oekraïne een kernmacht zou worden.
Ten tweede schreef The New York Times eind november dat Biden als afscheidscadeau op 20 januari 2025 aan Oekraïne een kernbom zou geven. No way dus, en voor de zekerheid: ook geen 'teruggave' van de atoomwapens die Oekraïne 1991 had ingeruild tegen veiligheidsgaranties in het (achteraf waardeloze) Boedapest Memorandum.
In april 2021 deed de toenmalige Oekraïense ambassadeur in Berlijn, Andriy Melnyk, veel stof opwaaien. Hij zei namelijk dat als zijn land niet werd toegelaten tot de NAVO, het wel een eigen kernwapen zou maken.
Zelensky zelf had al eens olie op het vuur gegooid door op herziening van het Boedapest Memorandum te zinspelen toen het Russische leger in februari 2022 zijn land binnenviel.
Maar in het algemeen neemt men deze dreigementen niet al te serieus. Al was het maar omdat Oekraïne de benodigde spullen niet heeft. Vóór 1991 fungeerde het land als parkeerplaats voor Russische wapens, maar de rode knop bevond zich in Moskou en zeker niet in Kyiv. Ook het westen is nooit voor een nieuwe kernmacht geweest, wat de tiende in de wereld zou betekenen.
Het liep overigens roemloos af voor Melnyk. Nadat hij de Duitse bondskanselier Olaf Scholz voor "arrogante leverworst had uitgemaakt, werd hij weggepromoveerd naar Zuid-Amerika.
De hoogste militair binnen de NAVO, Rob Bauer, was ook niet heel diplomatiek bezig half november. "Als de Russen geen kernwapens hadden gehad, waren er NAVO-troepen geweest om ze eruit te schoppen", riep de Nederlander vol bravoure. Dat zou je ook kunnen uitleggen als het erkennen van een rode lijn.
Subtieler was een analyse in het blad Foreign Policy. Die stelde dat Zelensky weinig meer te verliezen heeft nu hij met Trump te maken krijgt. Daarom zou Oekraïne in het geheim aan een atoombom kunnen werken.
Het is Zelensky duidelijk dat Trump weinig om Oekraïne geeft of misschien zelfs wel aan de onderhandelingstafel verbrast. Daarom zou hij in de resterende Biden-weken zijn wetenschappers opdracht geven om nog snel even een Nagasaki-bom in elkaar te knutselen. Voor nu een wild gerucht, maar zo'n wapen kan een geduchte onderhandelingskaart zijn.
Mijn gok: geen kans. Dat geheime geknutsel kan niet zonder hulp of uitlekken. En niemand (ook de VS niet) zal gebruik of bezit ervan toestaan. Al was het maar om te voorkomen dat Moskou zich aan een nucleaire wraakactie waagt.
Source: Nu.nl algemeen