Sinds een week zijn de HTS-rebellen in Syrië aan een verrassende opmars bezig, die het leger van Assad niet heeft weten te stuiten. Ook elders in het land rukken diverse rebellenbewegingen op. Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen.
Lees in dit overzicht wie de strijdende partijen zijn in Syrië.
De opmars van de Syrische rebellen lijkt niet meer te stuiten. Nadat de rebellen vannacht Homs al hadden ingenomen, zijn ze nu zonder enige tegenstand in de Syrische hoofdstad Damascus aangekomen.
Het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten meldt dat president Bashar al-Assad de stad is uit gevlucht. Twee verschillende bronnen zeggen dat ze de stad hebben bereikt zonder ook maar iemand van Assads troepen te zijn tegengekomen.
Op sociale media gaan beelden rond van duizenden gevangenen die door de rebellen zijn bevrijd uit de beruchte Sednaya-gevangenis van Assad in Damascus.
Volgens het Syrisch Observatorium heeft het Syrische leger de internationale luchthaven van Damascus inmiddels ook verlaten. Ook al het personeel is vertrokken.
Redactie
De Syrische rebellen hebben de stad Homs in handen, aldus rebellenleider Hassan Abdul Ghany. Eerder meldde het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) al een gedeeltelijke inname van de stad. De rebellen zouden de strategisch belangrijke stad zijn binnengegaan nadat het Syrische leger zich had teruggetrokken.
Het Syrische ministerie van Defensie ontkende de berichten en zegt dat het leger de stad nog onder controle heeft. Maar duizenden inwoners van de stad gingen alvast de straat op om de val van Assad te vieren, meldt Reuters. 'Assad is weg, Homs is vrij', zongen ze. Rebellen vuurden in de lucht en jongeren trokken posters van president Bashar al-Assad naar beneden.
Homs is de derde stad van het land en ligt ongeveer 130 kilometer ten noorden van de hoofdstad Damascus. Als de stad is gevallen, is de verbinding tussen Damascus en de kustprovincies Tartus en Latakia verbroken. In die provincies wonen veel alawieten, die van oudsher het regime van de eveneens alawitische president Bashar al-Assad steunen.
De steden Tartus en Latakia zijn de belangrijkste havens van Syrië. In Tartus is ook een grote Russische marinebasis. Rusland is een trouwe bondgenoot van Assad. De basis is belangrijk omdat het de enige haven in het Middellandse Zeegebied is waar Russische marineschepen nog kunnen bijtanken.
Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
Na dertien jaar burgeroorlog lijken de rebellen Assad op de knieën te hebben gedwongen. Nadat Rusland en Hezbollah strijders terugtrokken voor hun eigen gevechten, blijkt het Syrische leger niet sterk genoeg om op eigen houtje het regime te verdedigen – of grijpt het straks weer naar chemische wapens? Lees hier meer.
Nu de rebellen steeds meer grote steden in Syrië in handen hebben, komen overal mensen vrij die door Assad zijn vastgezet. Volgens een rapport van het Syrische Netwerk voor Mensenrechten (SNHR), een onderzoeksgroep die onder meer de Verenigde Naties informeert, zijn er tussen 2011 en 2022 meer dan 135 duizend mensen in Syrië gevangengezet of na hun arrestatie verdwenen.
Een van hen is Ali Hassan al-Ali, die als 18-jarige student in 1986 werd gearresteerd op grond van ‘politieke opruiing’. Zijn broer Moammar heeft bijna 40 jaar lang niet geweten waar hij was, zegt hij tegen The Guardian. ‘We hebben in het hele land naar hem gezocht. De ene keer gaven ze toe dat ze hem gevangen hadden genomen, de andere keer ontkenden ze weer’, zegt Ali. Donderdag stuurden vrienden en familie massaal dezelfde foto door: een verfomfaaide, oude man die erg op Ali leek, voor de ingang van een gevangenis in Hama.
Overal in Syrië en naburige landen worden foto’s gedeeld van verbijsterde gevangenen die na vaak tientallen jaren gevangenischap weer op vrije voeten zijn. Van deze mensen weet een groot gedeelte van hun dierbaren niet eens of ze nog leven. Volgens SNHR zijn veel gevangenen gemarteld en vermoord. De organisatie is blij dat politieke gevangenen worden vrijgelaten, maar vindt het ook zorgelijk als gewelddadige gedetineerden massaal op vrije voeten komen.
Simoon Hermus
De diplomaat voor de Verenigde Naties in Syrië, Geir Pedersen, wil dat er met spoed in Genève gesproken wordt over een ‘ordentelijke overdracht van de politieke macht’ in Syrië. Pedersen roept volgens persbureau AFP op tot de-escalatie, en ‘het starten van een proces dat de legitieme wensen van het Syrische volk verwezenlijkt'.
Volgens de Turkse president Tayyip Erdogan is er een ‘nieuwe realiteit’ aangebroken in buurland Syrië, schrijft persbureau Reuters. ‘Syrië behoort toe aan de Syriërs met al hun etnische, sektarische en religieuze elementen’, zei de Turkse president zaterdagmiddag in een toespraak in de Zuid-Turkse stad Gaziantep.
Terwijl hij sprak, stootten de Syrische rebellen vanuit Homs verder door naar Damascus. Daar proberen regeringstroepen Assads regime overeind te houden. Erdogan: ‘Het Syrische volk zal de toekomst van hun eigen land bepalen.’
Redactie
Rebellen hebben de buitenwijken van Damascus bereikt, melden de persbureaus AP en AFP. Volgens AFP hebben demonstranten in de buitenwijk Jaramana een standbeeld omver getrokken van Hafez al-Assad, de vader van de huidige president. De situatie voor het Syrische leger wordt hiermee steeds nijpender. Persbureau Reuters meldt dat meer dan duizend Syrische soldaten naar Irak zijn gevlucht.
President Bashar al-Assad ontkent geruchten dat hij Syrië zou hebben verlaten. Volgens zijn staf ‘zet hij zijn werk en verplichtingen voort vanuit Damascus’, meldt AFP. Ondertussen dringen de HTS-rebellen de stad Homs vanuit het noorden en oosten steeds verder binnen.
Redactie
De vrouw van de Syrische president Bashar al-Assad is een week geleden met hun kinderen naar Rusland uitgeweken. Dat meldt de Wall Street Journal op basis van diplomatieke bronnen. Andere leden van Assads schoonfamilie zouden naar de Verenigde Arabische Emiraten zijn uitgeweken, een land dat net als Rusland goede relaties onderhoudt met het wankele Syrische bewind.
De bewegingen van de Assad-familie liggen onder een vergrootglas, nu rebellen in het land van meerdere kanten oprukken richting de hoofdstad Damascus. Zaterdag namen rebellen naar eigen zeggen twee dorpen ten zuiden van de hoofdstad in. Als dat klopt, zijn ze nog slechts 20 kilometer van het presidentieel paleis verwijderd.
Volgens de Wall Street Journal hebben de autoriteiten van Egypte en Jordanië er bij Assad op aangedrongen eveneens het land te verlaten en een regering in ballingschap te vormen. Jordanië ontkent dit ten stelligste. In de Qatarese hoofdstad Doha zijn ministers van Iran, Rusland en Turkije vandaag bijeen om het over de toekomst van Syrië te hebben.
Jenne Jan Holtland
Het Syrische leger heeft zich vandaag deels teruggetrokken uit het zuiden van het land. Tegelijkertijd stuurt het troepen naar Homs, de derde stad van het land. Dat melden het leger en een oppositiegroep die de oorlog monitort aan persbureau AP.
Homs geldt als strategisch cruciale stad voor het regime van president Assad. De rebellen van HTS meldden vrijdag dat ze de buitenwijken al waren genaderd. Als ze erin slagen Homs in te nemen, snijden ze de verbinding door tussen regeringszetel Damascus en de kustregio, waar Assad veel steun geniet.
De terugtrekking uit het zuiden volgde op beschietingen van checkpoints, aldus het leger. In dat gedeelte van Syrië zijn weer andere rebellenbewegingen actief dan HTS. Het leger zegt nu een ‘sterke en coherente verdedigende linie in het gebied’ in te richten, ogenschijnlijk om Damascus te verdedigen tegen aanvallen vanuit het zuiden.
Volgens een rebellencommandant bevindt zich nu strijders op zo'n 20 kilometer van de hoofdstad. Ze zouden inmiddels de controle hebben over de hele provincie Daraa. Dat heeft hij laten weten aan het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten. Deze informatie valt niet onafhankelijk te verifiëren.
Na de terugtrekking uit het zuiden controleert het Syrische leger nog vijf provinciale hoofdsteden: Damascus, Homs, Quneitra in het binnenland, en Latakia en Tartus aan de Middellandse Zee-kust. In die laatste twee plaatsen bevinden zich Russische militaire bases.
Redactie/AP
Iran is begonnen met de evacuatie van zijn militairen en burgerpersoneel uit Syrië. Dat meldt The New York Times, dat drie Iraniërs sprak. Dat deze bondgenoot overgaat tot die stap, is pijnlijk voor president Bashar al-Assad. Eerder riep Assads andere steunpilaar, Rusland, zijn landgenoten al op Syrië te verlaten.
De besluiten en oproepen tot evacuatie komen nadat rebellenbeweging HTS deze week een razendsnelle opmars heeft gemaakt in het land. Volgens de rebellen zijn ze de buitenwijken van de stad Homs binnengetrokken. Sommige analisten stellen dat als die stad valt, het regime van Assad ook valt.
Onder het Iraanse personeel dat Syrië verlaat, zijn hoge officieren van de Quds-brigade, die onderdeel uitmaakt van de machtige Revolutionaire Garde. ‘Iran begint met de evacuaties, omdat we geen advies kunnen geven of kunnen ondersteunen bij de gevechten als het Syrische leger zelf niet wil vechten,’ zegt Mehdi Rahmati tegen The New York Times. Hij geldt als prominent analist, die adviseert op het gebied van regionale strategie.
Redactie
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zijn burgers opgeroepen om Syrië onmiddellijk te verlaten. Momenteel zijn er volgens het ministerie nog commerciële vluchten beschikbaar, maar die situatie kan razendsnel veranderen nu de rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham (HTS) het offensief tegen de troepen van president Bashar al-Assad voortzet.
'De veiligheidssituatie blijft instabiel en onvoorspelbaar, met actieve botsingen tussen gewapende groepen door het hele land', aldus het ministerie. Ook in Nederland riep het ministerie van Buitenlandse Zaken Nederlanders al op om het land snel te verlaten.
ANP
De Syrische rebellen die strijden tegen president Bashar al-Assad hebben de stadsgrens van Homs bereikt. Dat melden de rebellen op Telegram, zo schrijft persbureau Reuters. Na de veroveringen van de provinciehoofdstad Aleppo en Hama, zijn de rebellen razendsnel doorgestoten naar de strategisch belangrijke stad Homs.
Eerder meldde het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, dat vanuit Londen het conflict volgt op basis van lokale bronnen, dat de regeringstroepen van Assad de stad al hadden verlaten. Dat werd echter door het regime ontkend. Syrische staatsmedia melden dat het regeringsleger met behulp van Russische vliegtuigen aanvallen uitvoert op rebellen in de regio rondom Homs.
De islamitische strijdgroep Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), die voorop gaat in de strijd tegen Assad, heeft strijdkrachten die namens Assad vechten een laatste kans gegeven zich op te geven. Naar verluidt wordt het regeringsleger al geplaagd door deserties.
Een verovering van Homs, de derde stad van het land, zou een cruciale nederlaag kunnen zijn voor Assad. De stad verbindt de hoofdstad Damascus met de Middellandse Zee. Bovendien zou Assad gescheiden worden van zijn alawitische aanhangers die veelal in de westelijke kustprovincies wonen.
Verder naar het zuiden, waar Assad ook te kampen heeft met een opstand, hebben rebellen de provinciehoofdstad Daraa in handen gekregen. Persbureau Reuters meldt op basis van bronnen binnen de rebellen dat zij een akkoord met het regeringsleger hebben gesloten. Assads troepen zouden verzekerd zijn van een veilige terugkeer naar de hoofdstad Damascus.
Thom Canters
Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Syrië ‘nog eens expliciet op’ om dat land te verlaten. Voor Syrië geldt al vele jaren een negatief reisadvies. De Nederlandse ambassade in de hoofdstad Damascus is al sinds 2012 gesloten. Nederlanders in Syrië kunnen daarom niet gebruik maken van consulaire diensten.
Syrische rebellen zijn vorige week begonnen met een nieuw offensief tegen het regeringsleger, en ze winnen in hoog tempo terrein. ‘Het is onveilig in alle delen van Syrië en de situatie is onvoorspelbaar. Grote delen van Syrië staan niet onder gezag van de regering’, aldus Buitenlandse Zaken in zijn reisadvies.
Het ministerie weet niet hoeveel Nederlanders er in Syrië zijn. Wie toch in het land is en in de problemen raakt, kan contact opnemen met de Nederlandse ambassade in de Turkse hoofdstad Ankara.
ANP/Redactie
De Syrische regering is nog steeds niet in staat om de razendsnelle instorting van het leger in het noorden te stoppen. De rebellen waren vrijdag hun volgende doelwit, Homs, tot op enkele kilometers genaderd. In de VS en buurland Israël rinkelen de alarmbellen.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Het regeringsleger van president Bashar al-Assad zou zich hebben teruggetrokken uit de strategisch belangrijke stad Homs. Dat meldt het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR), dat vanuit Londen de oorlog volgt met behulp van lokale bronnen. De berichten zijn niet onafhankelijk geverifieerd en het Syrische regime ontkent dat regeringstroepen zich hebben teruggetrokken.
Nadat de islamistische rebellen gisteren provinciehoofdstad Hama veroverden, rukten zij direct op naar Homs. De derde stad van het land is cruciaal voor Assad, omdat het de hoofdstad Damascus verbindt met de Middellandse Zee. Bovendien leven veel van Assads alawitische aanhangers in de westelijke kustprovincies. Het regeringsleger zou zich inmiddels hebben teruggetrokken naar posities buiten Homs, op de snelweg die leidt naar de kuststad Latakia.
Enkele milities die verbonden zijn aan Assad zouden zich volgens SOHR nog wel ophouden in sjiitische wijken van de stad. De sjiitische bevolking van de stad vreest voor de soennitische rebellengroep Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), die vooropgaat in de strijd tegen Assad.
Ook in het zuiden van het land, in de provincie Daraa, zouden rebellen een offensief zijn begonnen tegen Assad. Persbureau Reuters meldt op basis van lokale bronnen dat een belangrijke legerbasis in de provincie in de buurt van de stad al-Hirak in handen is gevallen van lokale rebellen. Eerder vandaag veroverden zij al de grensstad Nassib. Jordanië maakte vandaag bekend de grens met Syrië te hebben gesloten.
Thom Canters
Syrische Koerden hebben de stad Deir ez Zor, hoofdstad van de gelijknamige provincie, veroverd op het regeringsleger van president Bashar al-Assad. Dat meldt het in Londen gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, evenals persbureau Reuters op basis van bronnen in het gebied. Het is al de derde provinciehoofdstad binnen een week tijd die Assad uit handen moet geven.
Waar in het westen van het land islamistische rebellengroepen, onder aanvoering van Hayat Tahrir al-Sham (HTS), bezig zijn met een opmars, vormen in het oosten van het land Syrische Koerden (SDF) een bedreiging voor Assad. Daar verdedigen zij al jaren de de facto autonome Koerdische regio Rojava.
Eerder deze week begon de zogeheten Deir ez Zor Military Council, een Arabische militie die deeluitmaakt van de SDF met een offensief in de provincie. Voor grofweg de helft hadden zij die al onder controle, met de rivier de Eufraat als natuurlijke scheidslijn. Nog voor de SDF de provinciehoofdstad binnen was getrokken, had het regeringsleger zich daar al teruggetrokken, meldt Reuters. Datzelfde geldt voor door Iran-gesteunde Iraakse milities die actief waren in de stad.
Meer naar het zuiden in de provincie zou de SDF ook terreinwinst boeken bij de grens met Irak. In de grensstad Abu Kamal, die door Iran gesteunde milities wordt gebruikt, hebben zowel die milities als het regeringsleger hun posities verlaten, meldt SOHR. Iran is een van de belangrijkste bondgenoten van Assad. Naast Deir ez Zor, is de SDF naar verluidt ook bezig met een opmars in de naburige provincie Raqqa.
Volgens SOHR zijn Assads troepen op weg naar de hoofdstad Damascus. Hoewel die stad nog niet onder vuur is komen te liggen van de rebellen, wordt de situatie in het westen van het land met de dag penibeler voor de president. Na de verovering van Hama, zijn de rebellen opgerukt naar Homs, de derde stad van het land. Als die stad in handen valt van de rebellen, dan is Assad zijn verbinding met de zee en de Russische legerbasis aldaar kwijt.
Thom Canters
De Russische ambassade heeft zijn burgers opgeroepen Syrië te verlaten. Dat meldt het Russische staatsagentschap Tass. Het land wordt niet langer veilig geacht.
Rusland zet (nog) geen repatriëringsvluchten in. Russen moeten voorlopig gebruikmaken van commerciële vluchten. Het is onbekend hoeveel Russen momenteel in Syrië verblijven.
Dat de Russische ambassade Syrië als te onveilig beschouwt, is een nieuwe gevoelige nederlaag voor Assad. Rusland is een zeer belangrijke partner geweest bij het de kop in drukken van verschillende rebellengroepen in de Syrische burgeroorlog.
Nog altijd zijn er Russische troepen aanwezig in Syrië, al is niet bekend om hoeveel militairen het gaat. Rusland heeft geen belang bij al te veel inzet in Syrië, gezien de oorlog die het land voert in Oekraïne. Het Kremlin riep Assad vorige week, kort na de start van de huidige rebellenopmars, op om de orde zo snel mogelijk weer te herstellen. Voorlopig wijst niets erop dat Assad daarin slaagt.
Dylan van Bekkum
Om te voorkomen dat Homs ook in handen komt van de rebellen van HTS, stuurt Hezbollah troepen naar de stad in het westen van Syrië. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Het gaat om ‘toezichthoudende troepen’, aldus Reuters, zonder dit te specificeren.
Na de verovering van Aleppo en Hama stoten de rebellen nu door naar Homs, de derde stad van Syrië. Ze zouden zich nu nog zo’n 5 kilometer ten noorden van Homs ophouden.
Hezbollah en het Syrische regime hebben goede banden, die al stammen uit de jaren tachtig. Beiden zijn bondgenoten van Iran. Hezbollah-strijders vochten mee met Assads leger in de Syrische burgeroorlog. Leider Naim Qassem beloofde gisteren steun aan het leger in de strijd tegen de rebellen.
Dylan van Bekkum
Na de verovering van Aleppo en Hama stoten de Syrische rebellen nu door naar Homs, de derde stad van Syrië. Dat meldden ooggetuigen aan persbureau Reuters. De rebellen zouden zich nu nog zo’n 5 kilometer ten noorden van Homs ophouden. Gisteren zei het leger van Assad zich te hebben teruggetrokken uit Hama. Vanaf daar is het nog 40 kilometer in rechte lijn naar het zuiden tot Homs.
Volgens het gerenommeerde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR) zijn al duizenden mensen de stad ontvlucht om de naderende strijd te ontlopen. De meeste vluchten naar het kustgebied, dat onder controle staat van Assads regime. Als de rebellen Homs veroveren, kunnen ze ook alle grote wegen van de kust naar het binnenland afsnijden.
Dylan van Bekkum
Lees ook de ‘bellen met’ onze correspondent in het Midden-Oosten: ‘Als de rebellen de stad Homs veroveren, valt Syrië in brokken uiteen’
De buitenlandministers van Turkije, Iran en Rusland spreken elkaar dit weekend in de Qatarese stad Doha over de opmars van de rebellen in Syriëdeze week. Dat meldt persbureau Reuters op basis van informatie van een Turkse overheidsfunctionaris.
De drie landen hebben grote invloed in Syrië. Rusland en Turkije waren dan ook betrokken bij de wapenstilstand die in 2020 werd gesloten en die pas vorige week met de opmars gebroken werd. Rusland en Iran steunen het regime van Assad.
Rusland heeft steeds troepen in Syrië, die vannacht een luchtaanval op de rebellen uitvoerden. Iran stuurde deze week volgens The Washington Post extra soldaten naar Syrië. Iran en Rusland zijn anderzijds minder genegen Syrië massaal te steunen zoals ze in 2016 deden, vanwege de andere oorlogen waar de landen in verwikkeld zijn.
Turkije heeft in het verleden rebellengroepen gesteund, maar zocht na de wapenstilstand meer toenadering tot Assad. Het land ontkent enige betrokkenheid bij de huidige rebellenopmars. Wel zei president Erdogan vandaag te hopen dat de rebellen hun opmars doorzetten.
De drie landen hielden de afgelopen jaren al meerdere gesprekken over de toekomst van Syrië. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken zei maandag al deze gesprekken nieuw leven in te willen blazen.
Dylan van Bekkum
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant