Het geschiedde in die dagen, alweer ruim dertig jaar geleden – Bente Becker zat nog op de basisschool ‘jij mag niet meespelen’ te krijsen tegen kindjes die ze raar vond – dat er een enquêteur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bij ons op de bank zat.
Hij had een lange vragenlijst bij zich en bevroeg de medebewoner en mij gezamenlijk, omdat de overheid geïnteresseerd was in de toestand en de opvattingen van ons, de mensen die allerlei namen hebben gehad om hun status aparte te onderstrepen: medelanders, minderheden, allochtonen, wezens van buitenaardse afkomst, maar nooit gewoon Nederlanders, punt.
We weten het nog goed, omdat op een gegeven moment de vraag op tafel kwam of we het slaan van vrouwen oké vonden. Op dit punt lopen de herinneringen van mij en de medebewoner, die nog steeds mijn medebewoner is, uiteen, maar het zou kunnen dat we ‘nee, maar enquêteurs slaan wel’ en ‘als je het met de vlakke hand doet, zie je er niets van’ hebben geantwoord.
Waarmee ik wil zeggen: ze dachten vroeger ook al dat we een vijfde colonne zijn. De vragenlijsten waarmee het SCP ‘de integratie van migranten’ meet, zoals het officieel heet, schijnen tegenwoordig aanzienlijk te zijn verbeterd (zeggen ze, wij zijn daarna niet meer gevraagd). Ze blijven uit het domein van het denken (al vragen ze nog wel naar homoacceptatie) en ze zijn zelfs zó verbeterd dat er tegenwoordig interessante conclusies uit kunnen worden getrokken waar je wat aan hebt.
Dat de helft van de ondervraagden discriminatie ondervindt, bijvoorbeeld, en Nederland geen gastvrij land vindt voor mensen met een migratieachtergrond, bijvoorbeeld. Thuis opperden we dat het misschien zou helpen als je ze niet steeds aparte vragenlijsten zou voorleggen waarmee je ze inwrijft dat er a) gewone Nederlanders zijn en b) mensen die weliswaar een Nederlands paspoort hebben, hier zijn geboren, hier belasting betalen en zich inspannen om net zo grof en asociaal te zijn als ieder ander hier, maar dat het toch geen echte Nederlanders zijn.
Wellicht zijn vragenlijsten waar dit soort conclusies uit volgen een té grote verbetering. Wellicht sluiten ze niet goed aan bij de wens die onlangs in de politiek is opgeflakkerd om ‘het integratiedebat’ weer te gaan voeren. Alsof het gewoon weer 1995 is, of 2001. Met andere woorden: door te praten over integratie alsof het eenrichtingsverkeer is, alsof het nooit af is, alsof vreemde elementen zich listig in de samenleving hebben genesteld met als doel deze moreel te verzwakken en te ondermijnen.
Zo kon het komen dat we de motie van Bente Becker kregen, die de regering vraagt ‘gegevens over culturele en religieuze normen en waarden van Nederlanders met een migratieachtergrond bij te houden’, en die met 108 van de 150 stemmen van de volksvertegenwoordiging, míjn volksvertegenwoordiging, is aangenomen.
Een onderzoek van overheidswege naar de gedachten en opvattingen van één specifieke, onbetrouwbaar geachte partij in de samenleving, voorgesteld door de partij die ooit de totale vrijheid van denken en spreken propageerde. Met de steun van kwezelige naastenliefde predikende christenpartijen.
De commotie die hierop ontstond – stuurt het parlement nou aan op een totalitaire gedachtenpolitie die alleen achter specifieke Nederlanders aan wordt gestuurd? – zal weinigen zijn ontgaan. Er kwamen verzachtend bedoelde verklaringen: Becker was ‘geschrokken’ van de nare reacties, ze had het júíst goed bedoeld, ze huilde witte tranen. Het is altijd fascinerend om te zien hoe snel aanstichters zich tot slachtoffer weten om te katten.
Het CDA en de ChristenUnie haastten zich na twee dagen te verklaren dat ze met hun steun niks naars hadden bedoeld. Die hebben zich pas in tweede instantie gerealiseerd dat dit ook hún migranten raakt, de mensen die van over de hele wereld hierheen zijn gekomen en hun lege kerken vullen. Bovendien, zei Bontenbal, is er niks nieuws onder de zon, want het SCP dóét al integratieonderzoek. Dat dit bestaande onderzoek volstrekt onvergelijkbaar is met wat nu voorligt, zei hij er niet bij.
Thuis heb ik de reikwijdte van het verzoek aan mijn kinderen moeten uitleggen, en dat gun ik niemand.
Sheila Sitalsing is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant