De lezersbrieven, over mensenrechten, een vol Nederland, een vermiste film van de overleden regisseur Pim de la Parra, kerstbomen, onze relatie met AI, de gifkraan van de bloembollenteelt, mannenbillen en een leven ‘op zicht’.
Dinsdag 10 december is de internationale Dag van de Rechten van de Mens. Deze dag wordt aangegrepen om aandacht te vragen voor mensenrechten; niet alleen door humanitaire organisaties als Amnesty International en Vluchtelingenwerk, maar ook door publieke instanties zoals gemeenten en universiteiten. Zo staan de mensenrechten weer even in de schijnwerpers.
Maar daarna dooft het licht weer. Gemeenten hebben steeds minder middelen om extra taken te verrichten, op onderwijs wordt weer bezuinigd en overheidsfinanciering die veel organisaties vanouds ontvangen omdat ze bijdragen aan een sterke en rechtvaardige maatschappij neemt gestaag af.
Daar is een gevaarlijke ontwikkeling bij gekomen. Er wordt vanuit politiek Den Haag vaker en openlijker kritiek geuit op gerechtelijke instanties. De Dag van de Rechten van de Mens moeten we aangrijpen om ook aandacht te vragen voor de ‘rechten van de instituten’ die de mensenrechten waarborgen.
Over bezuinigingen kan gediscussieerd worden, maar de toon waarop is allesbepalend. Politici die zich geringschattend uitlaten over het belang van onderwijs en de zelfstandige positie van de rechterlijke macht verliezen hun taak uit het oog. De politiek is er om de instanties die democratie vormgeven te ondersteunen, niet om ze te ondermijnen.
Maria van Leeuwe, Haren
Wanneer is Nederland vol, was de discussie in de Tweede Kamer. Elk mens heeft minimaal 1 hectare vruchtbare grond nodig voor voeding. Vooral het woord ‘vruchtbaar’ is daarbij van essentieel belang. Nederland is 4.154.300 hectare groot en maar de helft daarvan is landbouwgrond. Dat betekent dat er maar 2 miljoen mensen in Nederland zouden kunnen leven.
We wonen hier echter met 18 miljoen, dus importeren wij nu producten van 16 miljoen hectare landbouwgrond elders in de wereld. Op een gegeven moment is die grond door anderen in gebruik of zelfs in bezit. Wat gaan wij dan doen?
De kans op oorlog om landbouwgronden wordt elk jaar groter bij een stijging van de wereldbevolking. Dat voedselprijzen nu stijgen, is maar een klein voorproefje van wat er komen gaat.
Vital van Looveren, Amsterdam
Ons land is vol. Volgens het principe van mijn koelkast moet de witte Nederlander nu als eerste vertrekken. First in, first out.
Michiel Ytsma, Bilthoven
Nu Francis Ford Coppola’s veelbesproken megaproject Megalopolis in de bioscoop draait (V, 5/12), is het aardig om eraan te herinneren dat in Nederland lang geleden al een film met dezelfde titel werd gemaakt, door de recent overleden Nederlands-Surinaamse regisseur Pim de la Parra.
Het was zijn allereerste film, gemaakt tijdens zijn studie aan de Filmacademie, en met vooruitziende blik Megalopolis I genaamd. Een jonge Surinaamse intellectueel in Amsterdam staat centraal in een reeks fragmenten die ‘het isolement van Surinamers in Nederland’ willen tonen. Deze zwart-witfilm van zestig minuten, gedraaid op 16 millimeter met een budget van ruim 2.000 gulden, won een eervolle vermelding op het Cinestud-festival van 1963.
Criticus Nol van Dijk (NRC) zag een ‘barokke chaos van beelden, kreten en geluidsssalvo’s’, maar vond het een ‘film van belang’. De film lijkt sindsdien compleet vergeten en staat ook niet vermeld op overzichtslijsten van het oeuvre van De la Parra. Is hij verloren gegaan? Weet iemand of die ene kopie toch niet ergens terug te vinden is?
Jurriën Rood, Amsterdam
Afgelopen donderdag was in de ‘Brief van de dag’ een pleidooi te lezen voor het gebruik van een kunstkerstboom in plaats van een echte boom te kappen en binnen dood te laten gaan. We maken ons inderdaad zorgen over natuur, klimaat en milieu en zouden erg zuinig moeten zijn op alle natuur.
Helemaal waar, maar laten we ons wel realiseren dat de kunstkerstboom van plastic is, dus veel energie en grondstoffen kost om gemaakt te worden en uiteindelijk toch in het milieu terechtkomt. Of dat nou na vele jaren is omdat hij dan toch gaat uitvallen, of omdat er mooiere bomen op de markt zijn, die nóg meer op een echte boom lijken.
Uiteraard zijn al die lichtjes in de kerstboom erg gezellig in deze donkere dagen, maar probeer eens creatief te zijn en versier eens iets anders dan een boom. Liefst iets wat al in huis of schuur te vinden is, zodat we niet nog eens extra plastic toevoegen aan onze kwetsbare natuur.
Els Kentie, Nieuwendijk
Volgens de Raad van State doet het wetsvoorstel vermogensbelasting een groot beroep op het doenvermogen van 1,6 miljoen belastingplichtigen. Zij moeten nu zelf bijhouden uit welke categorieën hun vermogen bestaat, zoals vastgoed, spaargeld, kostbaarheden en andere waarden.
Weten ze dan niet wat ze hebben? ‘Doenvermogen’ is een begrip van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Die vroeg al in 2017 aandacht voor het feit dat veel Nederlanders niet zelfredzaam zijn. Dat zij door cognitieve, taalkundige of emotionele beperkingen ingewikkelde wet- en regelgeving niet kunnen hanteren. En of de wetgever daar rekening mee wil houden bij nieuwe wetten en regels.
Na alle affaires met belastingen, toeslagen, UWV et cetera is wel duidelijk hoe belangrijk dat begrip doenvermogen is. De Raad van State ‘vertaalt’ dat nu naar de stelling dat het zielig is voor vermogenden om enkele uren te moeten besteden aan hun administratie om duizenden euro’s minder belasting te hoeven betalen.
Het is treurig dat een Raad van State de kern van het belangrijke begrip doenvermogen zo pervers durft te verdraaien.
Jan de Jong, Zwolle
Schrijf het verdriet
van stukgeschoten landen
met zwarte verf op witte wanden.
Laat het verdriet
om stukgeschoten kinderen
gerust uw nachtrust hinderen.
Men praat, men roept, men schreeuwt, men vloekt.
Maar waarom schijnt oorlog eenvoudiger dan vrede?
Waarom verliest het mensdom toch telkens weer de rede?
Dirk Willem Mathijsen, Amsterdam
De Erasmus-schutter Fouad L. besprak zijn moordplannen met een ‘computer in zijn hoofd’. Ooit was de heersende theorie dat ons brein een computer wás. Een computer in je hoofd was toen heel normaal. Tegenwoordig hebben alleen psychiatrische patiënten nog een partitie of twee in de kop.
Ondertussen bespreken allerlei ‘normale’ mensen hun plannen met een computer buiten hun hoofd: ChatGPT. Zonder blikken of blozen, alsof het hun leraar is, of de dokter, of hun partner. Ik weet niet wat ik enger vind.
Jelle van Dijk, Utrecht
Mijn internetprovider heeft nieuwe veiligheidseisen ingevoerd voor mijn website. Hierdoor werken alle formulieren op mijn webpagina niet meer. Op de website van mijn provider kan ik lezen dat ik iets kan doen: download een programma en pas uw formulier aan.
Na twee uur nerdy codepagina’s, terminal commands, installatie van scripts en chatten met de helpdesk, geef ik het op. De digitale nomaden van de helpdesk geven ongeveer om de paar uur antwoord, als je geluk hebt. Een telefoonnummer is er niet meer.
Uiteindelijk probeer ik het nog één keer, maar nu bij AI. De robot legt mij stap voor stap uit wat ik moet doen. Heel geduldig, geen haast. Ook als ik tien minuten later weer iets te vragen heb, geeft Chat (ik mag Chat zeggen tegen de robot) gewoon antwoord. Ik krijg zelfs een voorstel voor het mooier maken van de formulierlay-out.
Hij/zij ligt niet ergens aan het zwembad met een laptopje, hij/zij is er voor mij in tijden van nood. Chat is een fijne leraar geweest en ik bedank hem/haar aan het eind. Hij/zij zegt ‘Graag gedaan’ en als ik nog meer wil weten, dan kan dat altijd. Daarna val ik huilend van blijdschap in slaap. Leve de vooruitgang.
Marc Lezwijn, Zoetermeer
Heel toevallig stonden in deze rubriek op 2 en 4 december brieven van agrariërs. En heel toevallig beweerde de een dat de Kop van Noord-Holland een ecologisch walhalla is, en de ander dat er maar twee keer per jaar gespoten werd op pioenrozen. Nou is het zo dat pioenrozen in de top 3 staan van landbouwgifgebruik, samen met lelies en tulpen. En dat spuiten gebeurt niet zelden met meer dan dertig verschillende giffen, aldus onderzoek van het Drentse burgerinitiatief Meten = Weten.
In Noord-Holland-Noord is de waterkwaliteit van alle 21 waterschappen het slechtst. Is er weinig of geen leven meer in de boerenslootjes. Is de kwantiteit van insecten en vogels geminimaliseerd. Is Natura 2000-gebied het Zwanenwater een vindplaats van tientallen legale en illegale giffen. Ecosystemen zijn vernietigd.
Het overmatige gifgebruik in de bollen- en sierteelt is een groot gevaar voor mens en natuur, en voor de voedselzekerheid. Van daaruit de dwingende vragen aan de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur: hou op met de dodelijke pro-gifcampagnes en sluit de gifkraan. Vele boeren laten zien dat het biologisch prima kan.
Wiebe van Erkelens, Alkmaar
Het gesprek van de week was vrouwenbillen van 50-plussers, maar wat te denken van mannenbillen? Niet die met deuken aan de zijkant, maar de uitgezakte mannenbil. Meiden van 40 en ouder, kennen jullie nog die scène uit Sex and the City waarin Samantha een oudere man datet, totdat hij al flubberend door de kamer loopt en zij er snel vandoor gaat en erover klaagt tegen haar drie vriendinnen? Wie schrijft daar een column over?
Hannah Oud-Biemold, Amsterdam
De machinist van de NS-intercity mindert vaart en roept om: ‘We krijgen net een veiligheidsmelding dat er iemand langs het spoor loopt, we rijden voorlopig op zicht.’
Ik stel me de machinist voor in zijn cabine vol toeters en bellen, beeldschermen, digitale snufjes en een computergestuurd bedieningspaneel. Alles om de treinreiziger veilig thuis te brengen.
Maar loopt er zo’n potentiële reiziger te dicht langs het spoor, dan gaat alle techniek overboord. Dan blijkt de machinist een mens te zijn die met zijn (of haar) ogen kijkt, die zijn eigen waarnemingsvermogen vertrouwt en weet wat het goede is om te doen.
Rijden op zicht, leven op zicht, samenwerken op zicht, verbinden op zicht (weg met polarisatie), liefhebben op zicht (weg met onlinedating). Gewoon met onze ogen, onze handen, ons hart. Zonder beeldscherm.
De NS en de machinist doen het ons voor.
Ingrid Verbeek, Loppersum
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant