Het manifest tegen discriminatie moest een positieve campagne inluiden, de tekst lag al klaar. Maar met de recente gebeurtenissen in Amsterdam en binnen de coalitie werd het Collectief tegen Islamofobie ingehaald door de actualiteit, zegt voorzitter Abdou Menebhi. Het document werd aangescherpt en wordt maandag aangeboden aan de Kamer.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie en de multiculturele samenleving.
Tot voor kort was het Collectief tegen Islamofobie helemaal niet van plan zijn manifest aan te bieden aan de Tweede Kamer. ‘Maar vanwege de toon waarop politici over moslims spreken, kunnen we niet stil blijven’, zegt voorzitter Abdou Menebhi nu. ‘De urgentie is groter dan ooit.’
Het Collectief is in 2013 opgericht en bestaat uit zowel seculiere als religieuze organisaties die zich bezighouden met moslimdiscriminatie en racisme. Het manifest, dat werd ondertekend door ruim vierhonderd organisaties, bestempelt uitspraken van Wilders en kabinetsleden als islamofoob, vat puntig samen hoe moslimhaat eruitziet in Nederland en doet aanbevelingen. Maandag gaat een delegatie naar Den Haag om het aan te bieden aan parlementariërs.
De tekst zag al in september het licht, maar werd later aangevuld naar aanleiding van de gewelddadigheden in Amsterdam van een maand geleden. ‘In de reactie van politici en diverse media werden alle stereotypen over moslims van stal gehaald’, staat op het inlegvel te lezen. ‘Moslims werden niet behandeld als gewone Nederlandse burgers, maar als ‘de Ander’, of zelfs als een ‘vijfde colonne’.’
Deze week haalde de actualiteit het Collectief opnieuw in. Dinsdag stemde de Kamer met grote meerderheid in met een motie van de VVD, waarin de regering wordt verzocht om ‘gegevens over culturele en religieuze normen en waarden van Nederlanders met een migratieachtergrond bij te houden’. Alleen Denk, Partij voor de Dieren, GroenLinks-PvdA, D66 en Volt stemden tegen.
Volgens Menebhi onderstreept dit alles ‘de dringende noodzaak van een brede aanpak van moslimhaat’. De 72-jarige Menebhi kwam vijftig jaar geleden naar Nederland en is directeur van het Euro-Mediterraan Centrum Migratie en Ontwikkeling. Hij verzet zich al zijn leven lang tegen racisme en discriminatie. ‘Ik ben zelfs geridderd vanwege mijn inspanningen’, zegt hij grijnzend.
In 2014 was Menebhi de drijvende kracht achter de aangifte tegen Wilders vanwege diens ‘minder, minder, minder’-uitspraak. De PVV-leider werd in 2016 veroordeeld voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie.
Wat hoopt u maandag in Den Haag te bereiken?
‘We pleiten voor de formele erkenning van islamofobie als vorm van structureel racisme. Daarnaast willen we een Nationaal Coördinator Islamofobiebestrijding, naar het voorbeeld van de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding. Aanvallen op moslims, moskeeën en islamitische scholen moeten beter geregistreerd worden, zodat de omvang duidelijk wordt, en scholen moeten aandacht besteden aan moslimhaat.
‘We hopen dat de oppositiepartijen ons manifest in ontvangst willen nemen en zich hiervoor willen inzetten.’
Kunt u het manifest niet beter aanbieden aan de coalitiepartijen? Die maken het beleid.
‘Eerlijk gezegd heb ik geen enkele hoop dat deze coalitie de wil om heeft moslimhaat aan te pakken. Integendeel, ze wakkeren het aan en komen met antidemocratische plannen gericht tegen moslims en andere mensen met een migratieachtergrond. Ik ben echt geschrokken van de islamofobe en racistische moties die de coalitiepartijen de afgelopen tijd hebben ingediend.’
Half november nam de Tweede Kamer unaniem een motie aan waarin ze steun uitspreekt voor de Joodse gemeenschap en de regering vraagt maximaal in te zetten op de bescherming van die gemeenschap. Toen Denk een week later een motie indiende met exact dezelfde tekst, waarbij het woord ‘Joods’ werd vervangen door ‘islamitisch’, stemden VVD, BBB, PVV, SGP en JA21 tegen.
Dat terwijl er in de nasleep van de rellen ook signalen waren van een dreiging richting de Amsterdamse Westermoskee. ‘Heel pijnlijk’, vindt Menebhi, die kantoor houdt in het centrum van Amsterdam. ‘Regeringspartijen meten met twee maten: ze zijn voor het beschermen van Joodse burgers en tegen het beschermen van islamitische burgers. Dat terwijl het een gezamenlijke strijd zou moeten zijn.’
Hij wijst op de muur naast de bar in de evenementenruimte, waaraan een grote zwartwitfoto van een demonstratie hangt. ‘Amsterdammers tegen antisemitisme en racisme’, staat te lezen op een spandoek. ‘Dat was in de jaren tachtig’, zegt Menebhi. ‘Marokkaanse Amsterdammers kwamen toen al in verzet tegen antisemitisme.’
U zet zich al vijftig jaar in tegen racisme. Is er in al die tijd iets veranderd?
‘Ik vind het heel goed dat er de afgelopen jaren veel is gedaan om antisemtisme en discriminatie van lhbti’ers tegen te gaan. Maar als het om moslims gaat, ben ik minder positief. De overheid wendt zich alleen tot de moslimgemeenschap als er incidenten zijn. We worden nog steeds niet gezien als volwaardige gesprekspartners.
‘Ook linkse partijen zijn bang om zich uit te spreken tegen moslimhaat. Ze denken dat het hen stemmen kost.’
U zegt dat u eigenlijk niet van plan was het manifest aan te bieden aan de Kamer, maar dat de situatie u ertoe dwingt. Wat hadden jullie wel in gedachten met het manifest?
‘Het moest het startpunt worden van een positieve campagne. We willen de aandacht vestigen op de rol van moslims in de samenleving, de kracht van diversiteit en het belang van respect voor onderlinge verschillen. We hoopten, en hopen, op brede samenwerking met Nederlanders, organisaties en bedrijven.’
Is het lastig om positief te blijven?
‘Ik ben teleurgesteld in Nederland. Dit was een land van internationaal recht, mensenrechten en tolerantie. Nu hebben we een regering die een hele bevolkingsgroep wegzet en critici van Israël de mond wil snoeren. Ik maak me zorgen over de teloorgang van onze normen en waarden.
‘Ik heb me een leven lang verzet tegen de lange arm van Marokko. En nu moet ik toezien hoe de lange arm van Israël hier terrein wint, hoe politici in ons parlement met leugenachtige Israëlische rapporten staan te zwaaien.
‘Maar ik blijf optimistisch, dat zit in mijn aard. Menebhi pakt een folder van zijn bureau, ‘Marokkaan in Mokum’, staat erop. ‘Amsterdam bestaat dit jaar 750 jaar’, vertelt hij. ‘We hebben een fototentoonstelling gemaakt over Marokkanen in de stad.’ Zijn ogen beginnen te stralen. 'Mooi toch? Het laat zien dat wij een gedeelde geschiedenis hebben.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant