Het kabinet geeft de NAM voorlopig geen toestemming om extra gas te winnen onder de Waddenzee bij het Friese Ternaard. De oliemaatschappij mag wel acht jaar langer gas oppompen onder het Groningse dorp Warffum.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Minister Sophie Hermans (VVD, Klimaat en Groene Groei) heeft dat vrijdag bekendgemaakt. Over het toestaan van nieuwe gaswinning onder de Waddenzee hebben kabinetten bijna tien jaar gedelibereerd. De NAM was het getalm beu en stapte naar de rechter. De Raad van State droeg de minister vervolgens op vóór 1 januari een besluit te nemen.
Dat besluit ligt er nu, maar het is slechts een voorlopig besluit. Hermans meldt de Tweede Kamer dat ze het komende half jaar met de NAM ‘in gesprek gaat om te zoeken naar een oplossing’, waarbij het haar ‘intentie’ is om gaswinning bij Ternaard te voorkomen. Een definitieve afwijzing is dit dus niet.
Hermans heeft gelijktijdig besloten een ander gaswinningsverzoek van de NAM wél te honoreren. De joint venture van Shell en ExxonMobil mag nog tot 2032 gas oppompen onder Warffum in Groningen. De concessie voor deze bestaande gaswinningslocatie loopt eind dit jaar af en de NAM had om verlenging gevraagd. De gaswinning bij Warffum kan ‘veilig en verantwoord’ doorgaan, blijkt volgens Hermans uit adviezen van onder andere het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en TNO.
Alles over politiek vindt u hier.
Dat laatste geldt niet voor Ternaard. Het aardbevingsrisico voor het Friese dorp en omgeving wordt weliswaar als relatief laag ingeschat, maar de risico’s voor Natura 2000-gebied en Unesco-werelderfgoed de Waddenzee zijn groot. Het SodM bracht begin dit jaar een zwaarwegend negatief advies uit over de voorgenomen gaswinning voor de Noord-Friese kust.
Volgens het SodM leidt de gaswinning vrijwel zeker tot bodemdaling in de Waddenzee. In combinatie met de vastgestelde versnelde zeespiegelstijging kan dat desastreuze gevolgen hebben voor het kwetsbare ecosysteem, omdat zandplaten die nu bij eb droogvallen dan permanent ‘verdrinken’. Voor het leven in de Waddenzee is het dagelijks droogvallen en weer onderlopen van zandplaten essentieel.
Met dat – op de laatste wetenschappelijke kennis gebaseerde – advies in de hand is het voor Hermans praktisch onmogelijk de gaswinning toe te staan. Daarvoor is namelijk niet alleen een goedgekeurd winningsplan, maar ook een natuurvergunning noodzakelijk. En die kan de overheid onder de Europese Habitat- en Vogelrichtlijn alleen verstrekken als ‘met zekerheid kan worden uitgesloten’ dat een Natura 2000-gebied schade lijdt door de vergunde activiteit.
Het SodM-advies maakt juist duidelijk dat de kans op natuurschade heel groot is.
Als Hermans de gaswinning zou toestaan, neemt ze grote juridische risico’s. Milieuorganisaties zullen dan zeker naar de rechter stappen met de Habitatrichtlijn in de hand. Unesco heeft al gedreigd de werelderfgoedstatus van de Waddenzee in te trekken als Nederland nieuwe gasboringen accepteert.
Anderzijds dient de NAM mogelijk een schadeclaim bij de staat in als Hermans de boringsaanvraag definitief afwijst. In haar Kamerbrief hint ze op de mogelijkheid de NAM te compenseren door meer gaswinning op andere plaatsen in de Noordzee of op land toe te staan.
Het valt op dat Hermans in haar Kamerbrief niet verwijst naar de wettelijke plicht Natura 2000-natuur te beschermen, maar naar het ‘veranderde sentiment in de samenleving en de politiek’ rond mijnbouw en de ‘zorgen van omwonenden en regionale bestuurders’. De verlenging van de NAM-concessie in Warffum is tegen het zere been van de Groningers, want in het hoofdlijnenenakkoord van de coalitie stond: ‘Geen Gronings gas meer’.
Maar het regeerprogramma van het kabinet-Schoof vernauwt die afspraak tot ‘geen gas meer uit het Groningerveld’. Het reservoir onder Warffum is een van de 175 kleine gasvelden in Nederland en valt dus niet onder dat ingeperkte Groningse winningsverbod. Hermans ging vrijdagmiddag meteen naar Warffum en Ternaard om haar besluit uit te leggen.
Haar voornaamste argument om volop door te gaan met de gaswinning uit kleine velden is dat Nederland voorlopig afhankelijk blijft van binnenlands gas. Nederlandse huishoudens verbruiken nog veel gas en het kabinet wil niet afhankelijk zijn van import uit dictaturen als Rusland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant