De twintig visserijschepen die het Nederlandse bedrijf Damen Shipyards met een werf in Rusland aan het bouwen was, worden nog steeds van onderdelen voorzien. Via bedrijven in Turkije en Hongkong gaat de levering door, ondanks de sancties tegen Rusland.
Het zou gaan om honderden onderdelen, zo meldt het tv-programma Nieuwsuur. Dat doorzocht twee importdatabases. Leveranciers die bijvoorbeeld een scheepsschroef of een lier aan Damen hadden verkocht, zagen diezelfde onderdelen terug in de Russische importgegevens. Het was dan verstuurd door een Turks of Chinees bedrijf.
Die bedrijven, pas in 2022 opgericht, bleken gelieerd aan Russische bedrijven. Dat wijst op het omzeilen van sancties. In Nederland zijn drie smokkelaars die vergelijkbare routes bewandelden veroordeeld tot gevangenisstraffen.
De voor de krabvisserij ontworpen schepen hebben geen militair doel, maar vallen onder de sancties die bedoeld zijn om de ‘industriële capaciteit’ van Rusland te verzwakken.
Damen vindt dat het niets fout heeft gedaan. Het bedrijf zegt in het voorjaar van 2022 nog wel ‘een zeer geringe hoeveelheid goederen’ aan Rusland te hebben geleverd. Die zouden niet onder de toen geldende sanctiepakketten zijn gevallen. Dat zou met de douane zijn afgestemd.
Damen zegt de bestanden van ImportGenius te hebben onderzocht die ‘suggereren’ dat Damen nog allerlei andere leveringen aan Rusland zou hebben verricht. Het bedrijf ‘concludeert dat deze zendingen simpelweg niet hebben plaatsgevonden’.
In ImportGenius, waartoe ook De Volkskrant toegang heeft, staat expliciet dat er spullen van Damen, Damen Marine Components en Damen Trading tot eind vorig jaar via het Turkse en Chinese bedrijf aan Russische afnemers zijn verkocht, ten behoeve van de krabvisserijschepen, die te boek staan als project 5712.
Damen erkent dat het een aantal onderdelen voor de visserijschepen aan ‘enkele buitenlandse bedrijven’ heeft verkocht. Damen zegt met hen boeteclausules te hebben afgesproken om te voorkomen dat de onderdelen naar Rusland zouden gaan. Dat zou ook met de Nederlandse douane zijn afgestemd. ‘Mocht op enig moment blijken dat partijen deze voorwaarden hebben geschonden, dan zal Damen gepaste maatregelen nemen.’
Damen, dat al jaren actief is in Rusland en via een joint venture met Rosneft tientallen schepen heeft gebouwd, had een rechtszaak tegen de Nederlandse overheid aangespannen. Het eiste ‘nadeelcompensatie’, omdat het door de sancties de al grotendeels gebouwde vissersschepen niet meer zou kunnen leveren.
Twee weken geleden werd die zaak echter afgeblazen om ‘de goede samenwerking’ met de Nederlandse overheid ‘in het huidige klimaat van toenemende geopolitieke spanningen’ niet in gevaar te brengen.
De scheepsbouwer zegt de banden met de joint venture te hebben verbroken, net als met Damen Engineering, een dochter voor scheepsontwerpen en logistiek in Sint-Petersburg.
Uit onderzoek van de Volkskrant bleek drie weken geleden dat Damen ondanksde afgelopen jaren naar wegen zocht om steekpenningen te kunnen betalen bij het binnenhalen van orders, ondanks beloften om daarvan af te zien. De Fiod en het Openbaar Ministerie doen er onderzoek naar. Volgens bronnen is ook het mogelijk ontwijken van de sancties bij dat onderzoek betrokken. Het OM geeft geen commentaar.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant